Valët e të nxehtit dhe temperaturat rekord përkojnë me përvjetorin e parë të Thirrjes për Veprim të Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së kundër Nxehtësisë Ekstreme më 25 korrik.

Për të shënuar përvjetorin, Rrjeti Global i Informacionit për Shëndetin nga Nxehtësia (GHHIN), së bashku me Organizatën Botërore Meteorologjike dhe Zyrën e OKB-së për Reduktimin e Rrezikut nga Fatkeqësitë, lançuan burime të reja përmes iniciativës së tyre të përbashkët, Mbështetja e Qeverisjes së Rrezikut nga Nxehtësia Ekstreme, për të forcuar koordinimin në reduktimin e rrezikut nga nxehtësia, duke i ndihmuar vendet dhe komunitetet të përgatiten më mirë për rritjen e temperaturave.

Nevoja për veprim është e dukshme çdo ditë.

Një vrasës i heshtur

Që nga 31 korriku 2025: 

Japonia regjistroi temperaturën e saj më të lartë të regjistruar ndonjëherë, me 41.2°C, më 30 korrik, në një valë të nxehti që përfshiu si Japoninë ashtu edhe Republikën e Koresë. Temperaturat gjatë natës ishin gjithashtu tepër të larta. Si Agjencia Meteorologjike e Japonisë ashtu edhe Administrata Meteorologjike e Koresë lëshuan paralajmërime dhe këshilla të përhapura për nxehtësi ekstreme.

Një valë e zgjatur dhe e rrezikshme e të nxehtit me “rrezik ekstrem nga nxehtësia” preku miliona njerëz në juglindje të SHBA-së, sipas Shërbimit Kombëtar të Motit të SHBA-së. Vlera e indeksit të nxehtësisë “e ndjeshme”, e cila kombinon temperaturën dhe lagështinë, do të jetë 43-46°C, deri në fillim të gushtit.  

Nxehtësia ekstreme po përfshin gjithashtu pjesën më të madhe të Afrikës së Veriut dhe Lindjes së Mesme, me Republikën Islamike të Iranit që raporton ndërprerje të rënda të furnizimit me energji elektrike dhe ujë.

Rajoni i Mesdheut dhe Ballkani po përjetojnë valën e tretë të të nxehtit të verës, duke ndërprerë aktivitetet në natyrë, bujqësore dhe të punës, dhe me një ndikim të madh në shëndet. Nxehtësia ekstreme nxiti zjarre shkatërruese, duke shkaktuar viktima dhe duke përkeqësuar cilësinë e ajrit.

Turqia regjistroi një rekord të ri kombëtar të temperaturës prej 50.5°C në Silope (në juglindje), ndërsa temperaturat në vende të tjera aty pranë luhateshin pranë 50°C. Qiproja regjistroi një rekord të temperaturës së korrikut prej 44.6°C.

Nxehtësia ekstreme në Greqi, Itali dhe Spanjë shkaktoi mbylljen e atraksioneve turistike të njohura.

Zjarrfikësit në Qipro, Greqi dhe Turqi luftuan kundër zjarreve të egra, të cilat detyruan njerëzit të largoheshin nga shtëpitë e tyre, morën një numër jetësh dhe mbushën qiellin me re të dendura tymi.

Skandinavia po e ndjen gjithashtu vapën. Finlanda përjetoi më shumë se 15 ditë temperatura mbi 30°C. Norvegjia dhe Suedia janë përfshirë gjithashtu nga temperaturat anomalisht të larta, duke çuar në paralajmërime për një rrezik ekstrem të zjarreve në pyje.

Evropa pati qershorin më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë. Valët e mëdha të nxehtësisë të intensifikuara nga temperaturat e larta të sipërfaqes së detit në Detin Mesdhe perëndimor çuan në ‘stres shumë të fortë të nxehtësisë’ në pjesë të mëdha të Evropës perëndimore dhe jugore.

Në nivel global, ky ishte qershori i tretë më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë, sipas Administratës Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike të SHBA-së dhe  Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Koperniku të BE-së.

“Nxehtësia ekstreme nganjëherë quhet vrasësi i heshtur, por me shkencën, të dhënat dhe teknologjitë e sotme, heshtja nuk është më një justifikim. Çdo vdekje nga nxehtësia ekstreme është e parandalueshme”, tha Zëvendëssekretarja e Përgjithshme e OBM-së, Ko Barrett.

Vlerësimet e modeluara tregojnë se midis viteve 2000 dhe 2019, çdo vit ndodhën afërsisht 489,000 vdekje të lidhura me nxehtësinë, me 45 për qind të tyre në Azi dhe 36 për qind në Evropë. Në mbarë botën, diagnoza dhe raportimi zyrtar i sëmundjeve, lëndimeve dhe vdekjeve të lidhura me nxehtësinë njihen si të nën-raportuara.

Shumica e studimeve të atribuimit tregojnë një lidhje të qartë midis nxehtësisë ekstreme dhe ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga gazrat serrë që bllokojnë nxehtësinë.

/Motilokal.com