Ndotja kimike është “një kërcënim për lulëzimin e njerëzve dhe natyrës në një nivel të ngjashëm me ndryshimin e klimës”, por dekada prapa ngrohjes globale për sa i përket ndërgjegjësimit dhe veprimit publik, paralajmëron një raport.

Ekonomia industriale ka krijuar më shumë se 100 milionë “entitete të reja”, ose kimikate që nuk gjenden në natyrë, me diku midis 40,000 dhe 350,000 në përdorim dhe prodhim komercial, thotë raporti. Por efektet mjedisore dhe shëndetësore të këtij ndotjeje të përhapur të biosferës nuk vlerësohen gjerësisht, pavarësisht një numri gjithnjë e në rritje provash që lidhin toksicitetin kimik me efektet që variojnë nga ADHD te infertiliteti dhe kanceri.

"Mendoj se kjo është surpriza më e madhe për disa njerëz", tha për Guardian Harry Macpherson, bashkëpunëtor i lartë i klimës në Deep Science Ventures (DSV), e cila kreu hulumtimin.

"Ndoshta njerëzit mendojnë se kur ecni në rrugë duke thithur ajrin; pini ujë, hani ushqim; përdorni produktet e kujdesit personal, shampon, produktet e pastrimit për shtëpinë tuaj, mobiljet në shtëpi; shumë njerëz supozojnë se ka shumë njohuri dhe kujdes të madh për sigurinë kimike të këtyre gjërave. Por në të vërtetë nuk është kështu."

Gjatë tetë muajve, si pjesë e një projekti të financuar nga Fondacioni Grantham, Macpherson dhe kolegët e tij folën me dhjetëra studiues, udhëheqës të organizatave jofitimprurëse, sipërmarrës dhe investitorë, dhe analizuan qindra punime shkencore.

Sipas raportit të DSV, më shumë se 3,600 kimikate sintetike nga materialet në kontakt me ushqimin - materialet që përdoren në përgatitjen dhe paketimin e ushqimit - gjenden vetëm në trupat e njerëzve, 80 prej të cilave janë shqetësuese. Për shembull, Pfas "kimikatet e përjetshme" janë gjetur në pothuajse të gjithë njerëzit e testuar dhe tani janë aq të kudondodhura saqë në shumë vende edhe uji i shiut përmban nivele që konsiderohen të pasigurta për t'u pirë. Ndërkohë, më shumë se 90% e popullsisë globale thith ajër që shkel udhëzimet e ndotjes të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).

Kur këto kimikate kontaminojnë trupin tonë, rezultatet mund të jenë katastrofike. Raporti zbuloi se kishte të dhëna korrelative ose shkakësore që lidhnin kimikatet e përdorura gjerësisht me kërcënime për sistemet riprodhuese, imunitare, neurologjike, kardiovaskulare, respiratore, të mëlçisë, veshkave dhe metabolike të njeriut.

“Një nga gjërat kryesore që doli mjaft qartë në pah ishin lidhjet midis ekspozimit ndaj pesticideve dhe problemeve riprodhuese”, tha Macpherson. “Ne pamë lidhje mjaft të forta, korrelacion dhe shkakësi, për abortin dhe njerëzit që praktikisht kanë vështirësi të ngjizin.”

Hulumtimi i DSV-së i shtohet gjetjeve të mëparshme nga Instituti i Potsdamit për Kërkime mbi Ndikimin e Klimës, se ne tashmë e kemi tejkaluar shumë kufirin e sigurt planetar për ndotësit mjedisorë, përfshirë plastikën. Të dielën, një raport tjetër paralajmëroi se bota përballet me një "krizë plastike" , e cila po shkakton sëmundje dhe vdekje që nga foshnjëria deri në pleqëri, mes një përshpejtimi të madh të prodhimit të plastikës.

Raporti gjithashtu thekson mangësitë kritike në vlerësimin aktual të toksicitetit, metodat e kërkimit dhe testimit, duke ekspozuar mënyrat se si kontrollet dhe balancat ekzistuese po dështojnë në mbrojtjen e shëndetit të njeriut dhe planetit.

“Mënyra se si e kemi bërë përgjithësisht testimin ka bërë që të kemi humbur shumë efekte”, tha Macpherson. Ai veçoi vlerësimin e kimikateve që prishin sistemin endokrin, të cilat janë substanca që ndërhyjnë në hormone, duke shkaktuar probleme që variojnë nga infertiliteti deri te kanceri. Këto janë zbuluar se ngatërrojnë supozimin tradicional se dozat më të ulëta do të kenë pa dyshim efekte më të vogla.

"Një nga gjërat është se kur keni një kimikat që ndërhyn në sistemin endokrin, ndonjëherë ai ka një përgjigje jolineare. Pra, do të shihni se do të ketë një përgjigje në një dozë shumë të ulët, të cilën nuk do të ishit në gjendje ta parashikonit nga sjellja e tij në një dozë të lartë."

DSV e përshkruan veten si një “krijues sipërmarrjesh” që krijon kompani që synojnë të trajtojnë probleme të mëdha në çështjet mjedisore dhe të shëndetit të njeriut. Një pjesë e qëllimit të raportit është të identifikojë fushat problematike që mund të trajtohen nga inovacioni.

/Motilokal.com