Një natë e trazuar mund t'ju lërë të përgjumur të nesërmen. Por kur pagjumësia bëhet kronike, pasojat shkojnë përtej lodhjes. Një studim i ri sugjeron se pagjumësia mund të ndikojë në shpejtësinë e plakjes së trurit, duke riformësuar kujtesën dhe të menduarit me kalimin e kohës.

Studiuesit zbuluan se pagjumësia kronike rrit rrezikun e rënies së aftësive njohëse. Njerëzit që kishin vështirësi me gjumin të paktën tre netë në javë për tre muaj ose më shumë kishin një shans 40% më të lartë për të zhvilluar dëmtim të lehtë njohës ose demencë.

Kjo përkthehet në efektin e shtimit të 3.5 viteve të plakjes së trurit. Studiuesit theksojnë se studimi zbulon një lidhje, jo një shkakësi të drejtpërdrejtë.

“Pagjumësia nuk ndikon vetëm në mënyrën se si ndiheni të nesërmen, ajo mund të ndikojë edhe në shëndetin e trurit tuaj me kalimin e kohës”, tha Dr. Diego Z. Carvalho i Klinikës Mayo, i cili është anëtar i Akademisë Amerikane të Neurologjisë.

"Ne pamë një rënie më të shpejtë të aftësive të të menduarit dhe ndryshime në tru që sugjerojnë se pagjumësia kronike mund të jetë një shenjë paralajmëruese e hershme ose edhe një kontribuues në problemet njohëse në të ardhmen."

Pagjumësia dhe plakja e trurit

Ekipi i hulumtimit ndoqi 2,750 të rritur të moshuar, me një moshë mesatare prej 70 vjeç, për më shumë se pesë vjet. Nga këta pjesëmarrës, rreth 16% vuante nga pagjumësia kronike. Në fillim, të gjithë iu përgjigjën pyetjeve nëse gjumi i tyre kishte ndryshuar gjatë dy javëve të fundit.

Pjesëmarrësit gjithashtu iu nënshtruan testeve vjetore të hartuara për të matur kujtesën, vëmendjen dhe aftësi të tjera të të menduarit.

Një grup më i vogël iu nënshtrua skanimeve të detajuara të trurit për të kërkuar shenja paralajmëruese, duke përfshirë dëmtimin e lëndës së bardhë nga sëmundja e enëve të vogla të gjakut dhe pllakat amiloide, proteina ngjitëse që shpesh lidhet me sëmundjen e Alzheimerit.

Me kalimin e viteve, filluan të shfaqen modele. Njerëzit me pagjumësi kronike kishin më shumë gjasa të shihnin rënie të të menduarit dhe kujtesës. Katërmbëdhjetë përqind e tyre zhvilluan dëmtime të lehta njohëse ose demencë, krahasuar me vetëm 10% të atyre që flinin normalisht.

Ky ndryshim mund të duket i vogël, por kur zbatohet te mijëra njerëz, bëhet i rëndësishëm. Edhe pasi studiuesit i përshtatën faktorë të tjerë shëndetësorë si mosha, tensioni i lartë i gjakut, apnea e gjumit dhe përdorimi i ilaçeve për gjumë, grupi i pagjumësisë ende mbante një rrezik 40% më të lartë.

Ky zbulim sugjeron që efektet e gjumit të dobët nuk mund të shpjegohen plotësisht nga gjendje të tjera mjekësore. Në vend të kësaj, vetë pagjumësia mund të luajë një rol më të drejtpërdrejtë në mënyrën se si plaket truri.

Mungesa e gjumit ndikon në tru

Studiuesit krahasuan dy grupe: njerëzit që flinin më pak se zakonisht dhe ata që flinin më shumë. Kontrasti ishte i qartë. Ata që flinin më pak shënuan rezultate më të ulëta në testet e kujtesës dhe të të menduarit, sikur truri i tyre të ishte plakur katër vjet më shumë.

Skanimet e trurit i konfirmuan gjetjet. Njerëzit me më pak gjumë kishin më shumë dëmtime në tru dhe më shumë pllaka amiloide, proteinat e lidhura me sëmundjen e Alzheimerit.

Grumbullimi dukej si ai që shihet te njerëzit me një gjen rreziku për demencë. Kjo sugjeron që humbja e shpeshtë e gjumit mund ta bëjë trurin të plaket më shpejt dhe të bëhet më i dobët.

Për ata që flinin më shumë, perspektiva ishte më e ndritshme. Skanimet e trurit të tyre treguan më pak dëmtime, duke lënë të kuptohet se pushimi shtesë mund të ndihmojë në rikuperim, edhe nëse shkencëtarët ende nuk e dinë se si.

Lidhja midis pagjumësisë dhe plakjes

Disa grupe rezultuan veçanërisht të prekshme. Pjesëmarrësit me gjenin APOE ε4 përjetuan rënie më të ndjeshme të kujtesës dhe të të menduarit. Ky zbulim nxjerr në pah se si pagjumësia mund të ndërveprojë me rreziqet gjenetike për të përshpejtuar problemet njohëse.

“Rezultatet tona sugjerojnë që pagjumësia mund të ndikojë në tru në mënyra të ndryshme, duke përfshirë jo vetëm pllakat amiloide, por edhe enët e vogla që furnizojnë trurin me gjak”, tha Dr. Carvalho.

“Kjo përforcon rëndësinë e trajtimit të pagjumësisë kronike, jo vetëm për të përmirësuar cilësinë e gjumit, por potencialisht për të mbrojtur shëndetin e trurit ndërsa plakemi. Rezultatet tona gjithashtu i shtohen një numri gjithnjë e në rritje provash se gjumi nuk ka të bëjë vetëm me pushimin – ka të bëjë edhe me rezistencën e trurit.”

Studimi përdori të dhënat mjekësore për të gjetur njerëz me pagjumësi. Kjo do të thotë që disa raste mund të mos jenë marrë parasysh, ose serioziteti i simptomave nuk është regjistruar plotësisht.

Megjithatë, rezultatet tregojnë se sa i dëmshëm mund të jetë gjumi i dobët me kalimin e kohës. Ato theksojnë nevojën për të kontrolluar problemet e gjumit më me kujdes, për t'i trajtuar ato më shpejt dhe për t'u mësuar njerëzve pse gjumi është i rëndësishëm për plakjen e shëndetshme.

/Motilokal.com