Hulumtime të reja sugjerojnë se nuk ka rëndësi vetëm ajo që hamë, por edhe kur hamë. Një studim gjatësor nga një ekip ndërkombëtar shkencëtarësh tregon një lidhje midis ngrënies së një mëngjesi më vonë dhe një rreziku më të lartë të vdekshmërisë tek të rriturit e moshuar, duke ngritur pyetje të reja rreth asaj se si koha e vakteve ndikon në shëndet.

Të dhënat u mblodhën nga 2,945 të rritur nga qytetet britanike të Newcastle dhe Manchester midis viteve 1983 dhe 2017. Pjesëmarrësit ishin të moshës midis 42 dhe 94 vjeç në kohën e përfshirjes dhe të anketuarit plotësuan vullnetarisht pyetësorë në lidhje me shëndetin, stilin e jetës dhe zakonet e tyre të të ngrënit. Studiuesit gjurmuan kohën e vakteve në lidhje me shëndetin fizik dhe mendor.

Ora e mëngjesit është më e rëndësishmja

Analiza tregoi se me kalimin e kohës, pjesëmarrësit e ndërruan mëngjesin dhe darkën më vonë gjatë ditës, duke shkurtuar kohën totale të vaktit. Këto ndërrime u shoqëruan me rezultate më të dobëta shëndetësore, zbuloi studimi, i botuar në revistën Communications Medicine.

Duke shqyrtuar vdekshmërinë e përgjithshme, ekipi gjeti një lidhje të qartë se për çdo orë më vonë që hahej mëngjes, mundësia e vdekjes gjatë periudhës së studimit rritej me 8-11 për qind.

"Hulumtimi ynë sugjeron që ndryshimet në kohën e vakteve tek të rriturit e moshuar, veçanërisht koha e mëngjesit, mund të shërbejnë si një tregues lehtësisht i monitorueshëm i shëndetit të përgjithshëm", shpjegon nutricionisti Hassan Dashti, nga Shkolla Mjekësore Amerikane e Harvardit në Shkollën Mjekësore të Harvardit.

Shkak apo pasojë?

Shkencëtarët paralajmërojnë se mëngjesi i vonë ndoshta nuk është shkak, por pasojë e shëndetit më të dobët. Autorët e studimit vënë re se gjumi i dobët, funksioni fizik më i ngadaltë dhe problemet e akumuluara shëndetësore mund të vonojnë vaktin e mëngjesit dhe të rrisin rrezikun e vdekjes.

"Deri më tani, kemi pasur një pasqyrë të kufizuar se si ndryshon orari i vakteve në jetën e mëvonshme dhe si ky ndryshim ndikon në shëndetin e përgjithshëm dhe jetëgjatësinë. Rezultatet tona ndihmojnë në mbushjen e këtij boshllëku duke treguar se orari i vonë i vakteve, veçanërisht vonesa në mëngjes, shoqërohet gjithashtu me sfida shëndetësore dhe rritje të rrezikut të vdekshmërisë tek të rriturit e moshuar", thotë Dashti.

Përshtatje praktike

Dashti thekson zbatimin e mundshëm në praktikën klinike.

Pacientët dhe mjekët mund të përdorin ndryshimet në rutinën e të ngrënit si një shenjë e hershme për të hetuar problemet themelore të shëndetit fizik dhe mendor, vëren ai.

Gjithashtu, inkurajimi i të moshuarve që të kenë orare të qëndrueshme të vakteve mund të bëhet pjesë e një strategjie më të gjerë për të promovuar plakjen e shëndetshme dhe jetëgjatësinë, shton Dashti.

/Motilokal.com