Shkencëtarët Mary Brunkow, Fred Ramsdell dhe Shimon Sakaguchi kanë fituar Çmimin Nobel për Fiziologji ose Mjekësi për vitin 2025 për "zbulimet e tyre në lidhje me tolerancën imunitare periferike", tha organi që e jep çmimin të hënën.

Laureatët e Çmimit Nobel në mjekësi zgjidhen nga Asambleja e Nobelit në Institutin Karolinska të universitetit mjekësor suedez, dhe fondi i çmimit është 11 milionë korona suedeze (950,000 euro), si dhe një medalje ari që u jepet atyre nga Mbreti i Suedisë.

Çmimi i këtij viti jepet për zbulime rreth "mënyrës se si e mbajmë sistemin tonë imunitar nën kontroll në mënyrë që të luftojmë çdo mikrob të mundshëm dhe megjithatë të shmangim sëmundjet autoimune", tha Marie Wahren-Herlenius , profesoreshë e reumatologjisë në Institutin Karolinska.

Brunkow dhe Ramsdell jetojnë në Shtetet e Bashkuara, ndërsa Sakaguchi në Japoni.

Zbulimet e tyre hodhën themelet për një fushë të re kërkimi dhe nxitën zhvillimin e trajtimeve të reja, për shembull për kancerin dhe sëmundjet autoimune, u njoftua.

Çmimet Nobel u krijuan me testamentin e Alfred Nobelit , shpikësit suedez të dinamitit dhe biznesmenit të pasur. Ato janë dhënë që nga viti 1901 për kontribute të shquara në shkencë, letërsi dhe paqe, me ndërprerje kryesisht gjatë luftërave botërore.

Çmimi i ekonomisë u shtua më vonë dhe financohet nga banka qendrore suedeze, Riksbank.

Fituesit zgjidhen nga komisione ekspertësh nga institucione të ndryshme. Të gjitha çmimet jepen në Stokholm, përveç Çmimit të Paqes, i cili jepet në Oslo.

Fituesit e mëparshëm të Çmimit Nobel në Fiziologji ose Mjekësi përfshijnë shkencëtarë të famshëm si Alexander Fleming, i cili e ndau çmimin në vitin 1945 për zbulimin e penicilinës. Në vitet e fundit, çmimi ka njohur përparime të mëdha, duke përfshirë ato që mundësuan zhvillimin e një vaksine kundër Covid-19.

Çmimi i vitit të kaluar në mjekësi iu dha shkencëtarëve amerikanë Victor Ambrose dhe Gary Ruvkun për zbulimin e mikroARN-së dhe rolin e saj kyç në rritjen dhe jetën e organizmave shumëqelizorë, duke ndihmuar në shpjegimin e mënyrës se si qelizat specializohen në lloje të ndryshme.

Mjekësia, në përputhje me traditën, fillon ndarjen vjetore të Çmimeve Nobel, padyshim çmimet më prestigjioze në shkencë, letërsi, paqe dhe ekonomi, ndërsa çmimet e mbetura do të shpallen në ditët në vijim.

/Motilokal.com