Ideja tingëllon pothuajse gjeniale, të zvogëlohet sasia e dritës së diellit që arrin në Tokë me qëllim uljen e temperaturës globale. Por hulumtimi më i fundit nga Universiteti i Kolumbias paralajmëron se e ashtuquajtura gjeoinxhinieri diellore mund të ketë pasoja shkatërruese për klimën, ekonominë dhe gjeopolitikën.

Plani, i njohur si injektim aerosol stratosferik (SAI), përfshin spërkatjen e grimcave reflektuese në atmosferën e sipërme, të cilat do të reflektojnë një pjesë të dritës së diellit. Kjo do të imitonte efektet e shpërthimeve të mëdha vullkanike, siç ishte ai i malit Pinatubo në vitin 1991, i cili uli përkohësisht temperaturat globale me pothuajse një gradë. Por efektet do të ishin shumë më komplekse dhe të paparashikueshme.

Shkencëtarët paralajmërojnë se edhe gabimet e vogla në sasinë, vendndodhjen ose kohën e lëshimit të grimcave mund të prishin seriozisht modelet globale të motit. Për shembull, ndryshimet në qarkullimin e ajrit mund të shkatërrojnë sistemet musonike, duke lënë miliona njerëz pa të korra dhe ujë të pijshëm. "Nuk mjafton të lëshosh disa teragramë squfur në atmosferë, është e rëndësishme se ku dhe kur e bën këtë", paralajmëron Vivian Faye McNeill, autorja kryesore e studimit.

Përpjekjet për të zëvendësuar squfurin me substanca të tilla si karbonati i kalciumit, oksidi i aluminit ose dioksidi i titanit kanë rezultuar teknikisht problematike. Ato funksionojnë në laborator, por në kushte reale grimcat grumbullohen shpejt së bashku, bëhen shumë të rënda dhe humbasin vetitë e tyre reflektuese. Ato gjithashtu ndikojnë në shtresën e ozonit dhe erërat stratosferike, dhe disponueshmëria e këtyre materialeve në shkallë globale është e kufizuar dhe e kushtueshme.

Sfidat teknologjike janë gjithashtu të jashtëzakonshme. Për të shpërndarë grimcat në mënyrë të barabartë në lartësi më të mëdha se 20 kilometra do të duhej një brez i ri avionësh ose balonash me presion të lartë, një teknologji që ende nuk ekziston. Kostot e një përpjekjeje të tillë mund të jenë dhjetë herë më të larta se sa është vlerësuar më parë.

Edhe nëse të gjitha pengesat teknike do të kapërceheshin, pyetja politike mbetet: kush vendos se cilat rajone do të "hijezohen"? Errësimi i pabarabartë mund të shkaktojë konflikte diplomatike, madje edhe luftëra, nëse disa pjesë të botës bëhen më të thata ose më të ftohta.

Përfundimi i studimit është i qartë. "Rrezet e diellit" nuk mund të zëvendësojnë uljen e emetimeve të gazrave serrë. Në vend të një zgjidhjeje, ato mund të hapin derën për kriza të reja: klimatike, ekologjike dhe gjeopolitike. Për sa kohë që njerëzimi nuk di si ta kontrollojë një sistem të tillë, mbetet vetëm një e vërtetë e sigurt: të luash me Diellin është një eksperiment më i rrezikshëm sesa mund t'i rezistojë Toka.

/Motilokal.com