Mjegulla përbëhet nga molekula avulli uji, të pezulluara në ajër si pika të vogla uji, por që qëndrojnë afër sipërfaqes. Në thelb, mjegulla është thjesht një re që prek sipërfaqen e Tokës dhe formohet në të njëjtën mënyrë si retë. Lagështia e lartë është një faktor kryesor që kontribuon në formimin e mjegullës, dhe në varësi të përqindjes (si dhe temperaturës), mjegulla mund të shfaqet dhe të zhduket shumë papritur.

Uji në gjendje avulli është transparent dhe i padukshëm. Sa më i ngrohtë të jetë ajri, aq më shumë energji kinetike ka, dhe për këtë arsye aq më shumë molekula uji mund të vazhdojë të lëvizë si avull.

Nëse ajri i ngrohtë që përmban shumë avuj uji ftohet papritur, molekulat e ujit ngadalësohen shumë dhe nuk janë në gjendje të qëndrojnë në formën e avullit. Në vend të kësaj, ato grumbullohen së bashku në pika të vogla uji të lëngshëm. Pikat janë ende mjaft të vogla për të qëndruar pezull në rrjedhat e ajrit, por tani ato duken të errëta sepse drita reflektohet nga ndërfaqja ajër/ujë.

Mjegulla e rrezatimit

Mjegulla e rrezatimit formohet mbi tokë në netët e qeta dhe të kthjellëta kur nxehtësia e absorbuar nga sipërfaqja e Tokës gjatë ditës rrezatohet në ajër. Ndërsa nxehtësia ngrihet lart, ajri afër sipërfaqes ftohet derisa të arrijë ngopjen.

Ajri i ftohtë mban më pak avuj uji sesa ajri i ngrohtë, dhe avujt e ujit kondensohen në mjegull. Mjegulla e rrezatimit zakonisht do të "digjet" ndërsa toka fillon të ngrohet përsëri, por gjatë muajve të dimrit mund të vazhdojë gjithë ditën.

Mjegulla rrezatuese njihet edhe si mjegull e cekët ose mjegull tokësore kur ndodh në një shtresë mjaft të ngushtë, të vendosur nën nivelin mesatar të syrit në tokë (rreth 2 m) ose nën rreth 10 m në det.

Mjegulla e luginës

Mjegulla e luginës zakonisht formohet në pjesët më të ulëta të një lugine, ndërsa ajri i ftohtë dhe i dendur vendoset dhe kondensohet, duke formuar mjegull. Ajo kufizohet nga topografia lokale, siç janë kodrat ose malet, dhe mund të vazhdojë për disa ditë.

Mjegulla e adveksionit

Mjegulla e adveksionit formohet kur erërat horizontale shtyjnë ajrin e ngrohtë dhe të lagësht mbi një sipërfaqe të ftohtë, ku ai kondensohet në mjegull. Është e zakonshme në det, ku ajri i ngrohtë tropikal lëviz mbi ujë më të ftohtë.

Mjegulla detare, një lloj mjegulle adveksioni, mund të ndodhë kur ajri i ngrohtë dhe i lagësht del nga toka dhe bie mbi detin e ftohtë, ose kur një front moti i ngrohtë godet një rrymë të ftohtë oqeanike.

Mjegulla e shpateve të larta

Mjegulla e shpatit lart është një lloj mjegulle kodrinore dhe formohet kur era fryn ajër të lagësht lart në një shpat, kodër ose mal, i cili ftohet ndërsa ngrihet. Ndërsa ftohet, lagështia kondensohet dhe mjegulla formohet ndërsa vazhdon të lëvizë lart në shpat.

Mjegulla e avullimit

Mjegulla e avullimit është e ngjashme me mjegullën e adveksionit dhe formohet ndërsa ajri i ftohtë kalon mbi tokë të lagësht ose ujë të ngrohtë. Kur uji më i ngrohtë avullohet në brezat e ulët të ajrit, ai e ngroh ajrin dhe bën që ai të ngrihet lart. Ndërsa ky ajër i ngrohtë dhe i lagësht ngrihet lart, ai përzihet me ajrin më të ftohtë derisa lagështia e tij të arrijë 100 për qind dhe të formohet mjegulla. Shpesh do të shihni mjegull avullimi mbi liqene, pellgje dhe madje edhe pishina të jashtme.

Pse lartësia ndikon në temperaturën e ajrit?

Imagjinoni atmosferën e përbërë nga grimca ajri: sa më lart të jenë, aq më pak kompresohen nga pesha e atmosferës sipërfaqësore, dhe për këtë arsye aq më i madh mund të jetë vëllimi i tyre. Një zgjerim i tillë kërkon energji, dhe meqenëse energjia totale në grimcën e ajrit është e fiksuar, kjo vjen në kurriz të energjisë termike, duke ulur kështu temperaturën.

A udhëton më tej zëri në ditët me mjegull?

"Zëri udhëton nëpër ajër si valë presioni që lëvizin në mënyrë ritmike molekulat e ajrit para dhe mbrapa. Mjegulla përmban pika uji që shpërndajnë më shumë energji zanore, duke e zbutur kështu tingullin dhe duke zvogëluar distancën në të cilën mund ta dëgjoni atë", shpjegon fizikani Robert Matthews.

Pra, çështja u mbyll? Jo tamam, sepse si teoria bazë ashtu edhe eksperimentet nuk i marrin parasysh të gjitha kushtet në të cilat formohet mjegulla.

"Në ditët e ngrohta ku lagështia është veçanërisht e lartë, molekulat e ujit në ajër janë më të trazuara dhe mund të formojnë vetëm pikat më të vogla, të cilat kanë një efekt të papërfillshëm në valët e zërit."

"Ky ajër i lagësht ka gjithashtu një dendësi më të lartë se ajri i thatë, që do të thotë se valët e zërit mund të udhëtojnë më me efikasitet dhe të dëgjohen në një distancë më të madhe", shton Matthews.

/Motilokal.com