Shkencëtarët britanikë paralajmërojnë se derdhja e kokrrizave të kafesë në kanalizime mund të ketë pasoja shumë të dëmshme për mjedisin, dhe arsyeja për tërheqjen e vëmendjes ndaj këtij problemi është gjoba prej 150 paundësh që një banor i Londrës perëndimore iu desh të paguante së fundmi pasi derdhi kokrriza kafeje në një kanalizim publik.
Por i gjithë lëngu i mbetur duhet të hidhet diku, qoftë në shtëpi, në punë apo duke vrapuar për në autobus. Dhe ndërsa filxhani i parë i kafesë në mëngjes është një ritual për shumë njerëz, ai mund të jetë gjithashtu një goditje e padëshiruar për mjedisin kur hidhet, raporton The Conversation, një rrjet mediash jofitimprurëse që publikojnë lajme dhe raporte investigative në internet, dhe të shkruara nga shkencëtarë që punojnë me gazetarë dhe redaktorë profesionistë për të krijuar rezultate të arritshme të bazuara në kërkime.
Derdhja e një filxhani sedimenti nuk duket si problem, por 98 milionë filxhanë sedimenti që derdhen në kanalizime çdo ditë krijojnë një problem shumë më të madh për lumenjtë dhe ekosistemet lokale, veçanërisht pasi po i shtojmë vëllim shtesë asaj që ndodhet tashmë në kanalizimet e shtëpive tona.
Pjesa më e madhe e Mbretërisë së Bashkuar operon me një sistem të kombinuar kanalizimesh, ku një tub i vetëm transporton si ujin e shiut nga rrugët ashtu edhe ujërat e zeza shtëpiake në impiantet e trajtimit të ujërave të zeza. Pra, sa më shumë kafeinë të hyjë në këto tuba, aq më shumë mund të dalë nga procesi dhe të përfundojë direkt në lumenj.
Filxhanët e kafesë përmbajnë qindra përbërës kimikë. Përveç kafeinës (duke supozuar se nuk po pini kafe pa kafeinë), shumë prej tyre përmbajnë qumësht dhe sheqer, dhe disa përmbajnë edhe kakao, erëza dhe përbërës të tjerë.
Kur bëhet fjalë për mjedisin, kafeina është më e dëmshmja sepse nuk zbërthehet shpejt ose lehtë dhe klasifikohet si një ndotës në zhvillim e sipër, duke pasur parasysh se shkencëtarët vetëm kohët e fundit kanë filluar të testojnë nivelet e kafeinës dhe nuk i monitorojnë ato vazhdimisht.
Në vitin 2003 u vërtetua se kafeina po ndot liqenet dhe lumenjtë zviceranë. Në të njëjtën kohë, shkencëtarët paralajmërojnë se derdhja e kafesë pa kafeinë në kanalizime nuk është pa pasoja, pasi të gjitha llojet e kafesë ulin pH-in e ujit, dhe kafeja gjithashtu përmban komponime organike që marrin oksigjen nga sistemet e ujit gjatë dekompozimit.
Për më tepër, lëndët ushqyese në kafe mund të nxisin rritjen e algave dhe të rezultojnë në pakësim shtesë të oksigjenit në lumenj dhe liqene, duke zvogëluar potencialisht jetëgjatësinë e bimëve dhe kafshëve detare.
Pse kafeina është një problem i tillë?
Impiantet e trajtimit të ujërave të ndotura ndryshojnë në aftësinë dhe kapacitetin e tyre për të pastruar dhe hequr kafeinën, duke filluar nga 60 deri në 100 për qind, varësisht nga lloji i trajtimit, dizajni i impiantit, stina, temperatura dhe një numër faktorësh të tjerë. Kjo do të thotë që edhe uji i pastruar mund të përmbajë kafeinë kur kthehet në lumenj dhe dete.
Shirat e rrëmbyeshëm e përkeqësojnë më tej problemin nëse tejkalohet kapaciteti i tubave të kanalizimeve.
Kur kjo ndodh, ujërat e zeza të patrajtuara devijohen direkt në lumenj dhe përrenj për të parandaluar përmbytjen e shtëpive, bizneseve dhe impianteve të trajtimit të ujërave të zeza. Qoftë një kanalizim rrugësh apo një tualet, një pjesë e kafeinës që kemi konsumuar përfundimisht do të përfundojë në lumenjtë dhe mjedisin tonë ujor.
Problemi është i njëjtë në Mbretërinë e Bashkuar si në të gjitha pjesët e tjera të botës, përfshirë Antarktidën. Një studim i 258 lumenjve në 104 vende zbuloi kafeinë në mbi 50 për qind të vendeve të marra në mostrat e tyre.
Studimet e fundit tregojnë se kafeina ndikon në metabolizmin , rritjen dhe lëvizshmërinë e disa algave të ujërave të ëmbla, bimëve dhe larvave të mizave të ujit, duke çuar potencialisht në vdekjen e tyre. Kafeina mund të ndikojë në jetën detare dhe bimore edhe në sasi të vogla.
Çfarë duhet dhe çfarë nuk duhet të derdhësh në kanalizime?
Kanalet e rrugëve janë pjesë e sistemit tonë të ujit. Mos derdhni në kanal asgjë që nuk duhet të përfundojë në lumenj, liqene, plazhe ose det. Këtu përfshihet kafeja ose kokrrizat e kafesë, lëngjet me bazë ushqimore, vajrat, bojërat ose yndyrnat e nxehta, detergjentët, zbardhuesit, lëngjet e ndërtimit dhe të ngjashme. Të gjitha sa më sipër duhet të hidhen në një mënyrë të rregulluar me ligj ose të çohen në qendrat e mbledhjes së mbeturinave.
Duhet të lejoni që kanalizimet e rrugëve të bëjnë punën e tyre të vetme dhe të thjeshtë, të mbledhin ujin e shiut, jo ujin e ndotur.
Por për fat të keq, për shkak të sistemit të kombinuar të kanalizimeve në shumë vende të botës, nuk ka shumë ndryshim midis derdhjes së lëngjeve në lavaman ose në kanalin e kullimit të rrugës. Pra, ajo që është e mirë për kanalin e kullimit të rrugës është gjithashtu e mirë për lavamanin e kuzhinës dhe mjedisin. Nëse asgjë tjetër, jini pragmatikë: kokrrizat e kafesë mund ta bllokojnë lehtësisht lavamanin e kuzhinës.
Pra, ku t’i derdhim kokrrizat e kafesë dhe mbetjet?
Nëse derdhni llum kafeje në shtëpi çdo ditë, provoni ta holloni dhe ta përdorni si tonik bimor. Lëngu dhe llumi i kafesë mund të hidhen në kopshte ose në shtretër lulesh në sasi të vogla. Kini kujdes të mos e teproni, pasi llumi i kafesë mund të rrisë përmbajtjen organike të tokës, dhe shtimi i tij rregullisht në të njëjtën copë toke mund të shkaktojë grumbullim të kafeinës dhe lëndëve të ngurta, gjë që është e dëmshme si për bimët ashtu edhe për funksionin e tokës.
Vendi më i mirë për të hedhur kokrrizat e kafesë është në grumbullin e plehrave organike, ose mund t’i hidhni në koshin e mbeturinave ushqimore për riciklim. Nëse nuk keni qasje në këto mundësi, vendosni kokrrizat e kafesë në një enë të përshtatshme dhe hidheni tutje.
/Motilokal.com
