Marrëdhënia midis motit dhe ngjyrës së vjeshtës

Marrëdhënia midis motit dhe ngjyrës së vjeshtës

Ngjyrat vjeshtore të pemëve priten gjithmonë me padurim dhe po fillojnë të shfaqen në lartësitë më të mëdha. Prania e një numri të madh speciesh pemësh me gjethe të shndritshme vjeshte është më e pazakontë nga sa mendoni.

Sasia, kohëzgjatja dhe shkëlqimi i ngjyrave të vjeshtës varen nga kushtet e motit që ndodhin para dhe gjatë kohës që klorofili në gjethe është në rënie. Nëse e mbani mend orën tuaj të shkencës, klorofili është biomolekula e gjelbër ku zhvillohet fotosinteza në gjethet e bimëve. Pa klorofil të gjithë do të vdisnim urie.

Temperatura, drita dhe furnizimi me ujë janë faktorët kryesorë që ndikojnë në sasinë e karbohidrateve (sheqernave) në gjethe që favorizojnë formimin e një pigmenti me ngjyrë të kuqe të quajtur antocianinë, duke rezultuar në ngjyra të ndritshme të vjeshtës. Antocianina normalisht fshihet nga jeshilja e klorofilit, por ndërsa ajo zbërthehet në vjeshtë, ngjyrat e fshehura të ndritshme fillojnë të shfaqen.

Temperaturat e ftohta, por jo ngrirja, favorizojnë prodhimin e antocianinës, ndërsa një ngricë e hershme ka më shumë gjasa të vrasë gjethet, duke i bërë ato të kthehen në kafe dhe të bien më shpejt.

Ditët me diell favorizojnë ngjyrosjen e kuqe, ndërsa sasia e ujit të disponueshëm në tokë ndikon gjithashtu në prodhimin e antocianinës, me thatësirë të butë që favorizon të kuqen e ndritshme.

Ditët me shi që ndodhin pranë kulmit të ngjyrosjes do të ulin intensitetin e ngjyrës, dhe thatësirat e rënda të verës mund të vonojnë fillimin e ngjyrës së vjeshtës dhe madje ta zgjasin atë.

Temperatura, rrezet e diellit dhe lagështia janë shumë të ndryshueshme çdo vit, duke siguruar që asnjë vjeshtë të mos jetë kurrë njësoj. 

Gjethja më e mirë bie kur është e thatë gjatë fundit të verës për të filluar formimin e një pengese në kërcellin e gjethes (të quajtur shtresa e abscisionit) për të bllokuar sheqerin në gjethe. Pastaj, për të parandaluar rënien e gjetheve shumë shpejt, nevojitet shi në fillim të vjeshtës. Një alternim i shiut të rrëmbyeshëm dhe diellit të ndritshëm së bashku me rënien graduale të temperaturave jep ngjyrat më të shkëlqyera.

/Motilokal.com