Hulumtimet tregojnë se njerëzit me një "lidhje të lartë me natyrën " kanë tendencë të kenë shëndet më të mirë mendor dhe të jenë më të përgjegjshëm ndaj mjedisit.

Marrëdhënia midis njerëzve dhe mjedisit nuk është universale, as e dhënë. Përkundrazi, është një fenomen kompleks kulturor, ekonomik dhe psikologjik, i cili ndryshon në mënyrë dramatike nga një vend në tjetrin. Deri vonë, ne dinim vetëm prova fragmentare rreth lidhjes së shoqërive me natyrën.

Megjithatë, tani studimi i parë global mbi këtë çështje na jep një pamje të plotë: Britania, vendi i Romantizmit, është sot ndër vendet më të shkëputura në botë nga mjedisi natyror, duke u renditur e 55-ta nga 61 kombe.

Në anën tjetër, vendi më i “lidhur natyrshëm” është Nepali, një vend i vogël malor në zemër të Azisë, ku ana e përditshme e jetës, besimi dhe spiritualiteti bashkohen me mjedisin natyror, si një entitet i pandashëm.

Koncepti i "lidhjes me natyrën"

Koncepti i "lidhjes me natyrën" ose "lidhjes me natyrën" nuk ka të bëjë vetëm me sa shpesh vizitojmë parqet, apo nëse postojmë foto të perëndimeve të diellit. Është një matje psikologjike, që shqyrton se sa afër ndihet dikush me gjallesat e tjera, sa shumë ushtron një ndjenjë të brendshme lidhjeje ose uniteti me natyrën.

Hulumtimet tregojnë se njerëzit me një “lidhje të lartë me natyrën” kanë tendencë të kenë shëndet më të mirë mendor dhe të jenë më të përgjegjshëm ndaj mjedisit. Pabarazia, konsumi i tepërt dhe prishja e kësaj lidhjeje janë aktualisht tre shkaqet kryesore të rënies së biodiversitetit në planet.

Në studimin e ri, të botuar në revistën Ambio, studiues nga Britania dhe Austria - të udhëhequr nga Profesor Miles Richardson i Universitetit të Derby-t analizuan të dhënat nga 57,000 pjesëmarrës në 61 vende. Gjetja më e rëndësishme? Sa më "shpirtërore" të jetë një shoqëri, aq më afër duket se ndihen qytetarët e saj me natyrën.

Fetarizmi, besimi, misticizmi: të gjitha këto nuk duket se na distancojnë nga natyra, siç besojnë shumë diskurse kryesore perëndimore, por përkundrazi, ato shpesh kultivojnë një perceptim se natyra është "e madhe", "e shenjtë", një entitet që na rrethon dhe na tejkalon.

Kjo shpjegon pse vende si Nepali, Irani, Afrika e Jugut, Bangladeshi apo Nigeria janë në krye të renditjes, edhe pse u mungon infrastruktura “e gjelbër” dhe propaganda ekologjike e Evropës.

"Një shoqëri e orientuar ekonomikisht"

Profesor Richardson nuk është i befasuar: “Jemi bërë një shoqëri hiper-racionale dhe e orientuar drejt ekonomisë”, thotë ai për Britaninë, “ku pothuajse gjithçka matet në terma të performancës dhe parave”. Rezultati? Një shoqëri që ndoshta ka mijëra anëtarë në organizata mjedisore, por asnjë lidhje emocionale me natyrën.

Studimi identifikon qartë se në shoqëritë me nivele të larta urbanizimi, të ardhura mesatare të larta, përdorim të gjerë të internetit dhe promovim të fortë të sipërmarrjes, marrëdhënia me natyrën ndërpritet. Aty ku ka stabilitet politik, transport të shpejtë, komoditet, specializim dhe ritëm ekonomik modern, natyra pushon së konsideruari pjesë e botës sonë dhe bëhet një "burim". Një mjet. Një fushë zhvillimi. Diçka jashtë nesh.

Holanda, Kanadaja, Gjermania, Izraeli, Japonia dhe Spanja janë gjithashtu poshtë, me Spanjën, në fakt, të fundit në listë. Si është e mundur që një vend me kaq shumë peizazhe, brigje, fusha dhe histori të jetë në fund të renditjes? Shpjegimi mund të qëndrojë në faktin se këto vende janë përqendruar në modernizim, në qytetet e tyre, në ekonominë e globalizuar. Ato nuk janë më shoqëri që “jetojnë” në natyrë, por shoqëri që e “konsumojnë” atë, ose në rastin më të mirë e “fotografojnë” atë.

Nga ana tjetër, vende si Kroacia, Bullgaria dhe, në një farë mase, Franca ruajnë një marrëdhënie më të fortë: kryesisht sepse mënyra rurale e jetesës, tradita kombëtare dhe një ndjenjë rrënqethëse e lokalitetit ende vazhdojnë.

E megjithatë, kthimi te natyra nuk është një arratisje romantike nga moderne. Është një domosdoshmëri mbijetese. Ndërsa biodiversiteti shembet, ndërsa temperaturat rriten dhe ekosistemet bëhen të brishta, humbja e asaj lidhjeje - ndjesia se ne jemi pjesë e natyrës dhe jo vëzhgues të jashtëm të saj - na bën indiferentë ndaj të ardhmes sonë.

Por nuk mjafton të ndërtosh parqe. Siç thotë Richardson, duhet “të ndërtosh shenjtëri”. Të transformosh peizazhet natyrore urbane jo vetëm në hapësira të gjelbra, por edhe në elementë nevralgjikë të identitetit, kujtesës dhe pranisë.

Dhe kjo, thotë ai, fillon që në fëmijëri: aktivitete si shkollat pyjore në Britani ose kishat e egra që bashkojnë familjet dhe fëmijët me natyrën e egër, ndërtojnë një marrëdhënie të brendshme, kulturore dhe shpirtërore që zgjat një jetë.

Një ndryshim kulturor

Pra, çfarë mund të bëhet? Richardson propozon një ndryshim kulturor: ta sjellë natyrën në jetën e përditshme të njerëzve. Jo vetëm në parqe, por edhe në spitale, vende pune, shkolla, biznese. Ta bëjë natyrën një "domosdoshmëri konvencionale" në vend të një "hobi fundjave".

Nga zhvillimi i praktikave të "mjekësisë së gjelbër" në sistemin shëndetësor britanik NHS (ku mjekët mund të "përshkruajnë" një shëtitje në park), te njohja e natyrës si një entitet juridik (siç ndodh tashmë me lumenjtë në Zelandën e Re dhe Kanada), te llogaritja e biodiversitetit në investimet e biznesit.

/Motilokal.com