Toka reflekton më pak rrezet e diellit sot sesa disa dekada më parë, dhe kështu thith më shumë nxehtësi. Ngrohja globale po përparon më shpejt nga sa parashikojnë modelet e klimës, dhe shkencëtarët janë gjithnjë e më të shqetësuar për një fenomen paradoksal: ajri më i pastër në fakt po përshpejton ngrohjen e planetit.

Një studim i ri nga Universiteti i Uashingtonit, i botuar në revistën Nature Communications, zbulon se ndotja e reduktuar e ajrit ka errësuar pa dashje retë detare, rregullatorët kryesorë të temperaturave globale. Midis viteve 2003 dhe 2022, retë mbi Paqësorin Verilindor dhe Atlantikun, rajonet që po ngrohen më shpejt, u bënë gati tre përqind më pak reflektuese për dekadë. Rreth 70 përqind e këtij efekti lidhet me aerosolet, grimca të vogla që ndikojnë në strukturën dhe qëndrueshmërinë e reve.

Këto aerosole, të cilat vijnë nga djegia e lëndëve djegëse fosile, e kanë ftohur pa dashje planetin për dekada të tëra duke shpërndarë dritën dhe duke i bërë retë më të ndritshme. Kur efektet e tyre të dëmshme në shëndet u bënë të njohura, shumë vende filluan t'i largonin ato sistematikisht. Rezultati është ajër më i pastër, por edhe reflektim i reduktuar i reve, duke lejuar që më shumë energji e diellit të arrijë sipërfaqen e Tokës.

“Është çështje qëllimesh të mira me pasoja të paparashikuara”, shpjegon klimatologia Sarah Doherty, bashkautore e studimit. “Nuk duam të kthehemi në epokën e smogut, por duhet të kuptojmë se si grimcat dhe retë së bashku formojnë temperaturën e planetit”.

Analiza e të dhënave satelitore nga 20 vitet e fundit ka treguar se më pak aerosole çojnë në pika më të mëdha në re. Pikat më të mëdha bien më shpejt ndërsa shiu, duke bërë që retë të zgjasin më pak dhe të reflektojnë më pak dritë. Kjo heq "mbrojtjen" natyrore që ka maskuar një pjesë të efektit serë për dekada të tëra.

Studiuesit tani po përpiqen ta përfshijnë këtë efekt më saktë në modelet klimatike, pasi ndikimi i aerosoleve në re duket të jetë më i fortë nga sa mendohej më parë. Kjo do të thotë që parashikimet e ardhshme të temperaturës globale mund të nënvlerësohen.

Shkencëtarët po shqyrtojnë gjithashtu teknologji të reja që mund të "ndriçojnë retë pa ndotur atmosferën", siç është spërkatja e ujit të detit për të rritur reflektivitetin e shtresave të ulëta të reve. Ide të tilla janë ende eksperimentale.

/Motilokal.com