Ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu nxitën erërat dhe shiun shkatërrues të lëshuar nga Uragani Melissa dhe rritën temperaturat dhe lagështinë që nxitën stuhinë, sipas një analize të publikuar të enjten.
Melissa ishte një nga uraganet më të forta të Atlantikut që ka goditur tokën dhe solli mot shkatërrues në Xhamajka, Haiti, Republikën Dominikane dhe Kubë, duke shkaktuar dhjetëra vdekje në të gjithë Karaibe. Çatitë e shtëpive u rrëzuan, spitalet u dëmtuan, rrugët u bllokuan nga rrëshqitjet e dheut dhe fushat e të korrave u shkatërruan.
Analiza e shpejtë nga World Weather Attribution zbuloi se ndryshimi i klimës rriti shpejtësinë maksimale të erës në Melissa me 7 për qind dhe i bëri reshjet e shiut 16 për qind më intensive.
Shkencëtarët shkruan gjithashtu se temperatura dhe lagështia në të cilat u intensifikua stuhia u bënë gjashtë herë më të mundshme për shkak të ndryshimeve klimatike krahasuar me një botë para-industriale.
Ujërat më të ngrohta dhe ajri i lagësht i dhanë Melisës karburant shtesë.
Analizat e shpejta të atribuimit janë një lloj kërkimi që studion faktorët që ndikojnë në një ngjarje ekstreme të motit dhe eksploron se si do të kishte qenë ngjarja në një botë pa ndryshimet klimatike. Ato zakonisht publikohen ditë ose javë pas një ngjarjeje ekstreme të motit.
Melissa ndoqi ngadalë nëpër rajon dhe tërhoqi sasi të mëdha energjie nga uji oqeanik jashtëzakonisht i ngrohtë. Analiza raportoi se temperaturat e oqeanit në rrugën e Melissës përmes Karaibeve ishin rreth 1.4°C më të ngrohta krahasuar me një klimë para-industriale.
“Temperaturat më të ngrohta të oqeanit janë në fakt motori që vë në lëvizje një uragan… sa më të ngrohta të jenë temperaturat e oqeanit, aq më e madhe mund të jetë shpejtësia e erës që mund të ketë një uragan”, tha Theodore Keeping, një shkencëtar i klimës që punon për WWA dhe kontribuoi në analizë.
Melissa është stuhia e katërt në Atlantik këtë vit që pëson intensifikim të shpejtë, që ndodh kur erërat maksimale të qëndrueshme të një cikloni tropikal rriten me të paktën 56 km/orë në 24 orë.
Intensifikimi i shpejtë rrit dëmet në një botë që po ngrohet
“Një uragan kaq i rrallë do të kishte pasur shpejtësi ere rreth 16 km/orë më pak ekstreme” në një klimë para-industriale, tha Keeping. Ai tha se studimet lidhin shpejtësinë e erës së uraganit me dëmet ekonomike dhe se do të kishte pasur më pak shkatërrime të shkaktuara nga Melissa nëse erërat do të ishin më të ngadalta.
Shkencëtarët e kanë lidhur intensifikimin e shpejtë të uraganeve në Atlantik me ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu . Gazrat që ngrohin planetin të çliruar nga njerëzit, siç është dioksidi i karbonit, bëjnë që atmosfera të mbajë më shumë avuj uji dhe të rrisë temperaturat e oqeaneve. Oqeanet më të ngrohta u japin uraganeve karburant për të lëshuar më shumë shi dhe për t'u forcuar më shpejt.
“Është sikur të marrësh një sfungjer dhe ta shtrydhësh, dhe ndryshimi i klimës po e bën atë sfungjer edhe më të madh”, tha Brian Tang, një profesor i shkencës atmosferike në Universitetin e Albany-t.
Tang, i cili nuk ishte i përfshirë në hulumtimin e WWA-së, tha se metodologjia e studimit të publikuar të enjten duket e fortë dhe një nga aspektet më të reja të analizës ishte lidhja që shkencëtarët gjetën midis shpejtësisë së erës dhe rritjes së dëmit, të cilën ai e tha se është një fushë sfiduese kërkimore.
Andrew Dessler, profesor i shkencave atmosferike në Universitetin A&M të Teksasit, i cili nuk ishte i përfshirë në hulumtimin e WWA-së, tha se gjetjet e analizës së shpejtë janë në përputhje me hulumtimet ekzistuese rreth ndryshimeve klimatike dhe stuhive tropikale në Atlantik.
“Kjo është plotësisht në përputhje me pritjet tona për atë që do të ndodhë në të ardhmen”, tha Dessler.
Studimet ofrojnë një 'vështrim të shpejtë' mbi rolin e ndryshimeve klimatike në fatkeqësi
Analizat e shpejta të atribuimit ndihmojnë në plotësimin e nevojës për një shpjegim rreth ndikimit të ndryshimeve klimatike menjëherë pas ndodhjes së një ngjarjeje katastrofike të motit, tha Dessler.
Ai tha se analiza të tilla janë “shumë të vlefshme si një vështrim i shpejtë” përpara se shkencëtarët të jenë në gjendje të bëjnë llogaritje që kërkojnë më shumë kohë.
Dessler tha se një nga aspektet më të frikshme të Melissës ishin erërat e qëndrueshme të stuhisë me shpejtësi 298 km/orë në kulmin e saj. "Është shumë e rrallë të kesh një stuhi kaq të fortë. Dhe mendoj se, në masën që kjo është një paralajmërues i së ardhmes, nuk është mirë", tha ai.
/Motilokal.com


