Raporti i UNHCR-së, i titulluar "Pa Shpëtim II: Rruga që duhet ndjekur", i cili përqendrohet te migracioni dhe refugjatët në krizën klimatike, u njoftua në një konferencë për shtyp të mbajtur si pjesë e Samitit të Klimës COP30 në Belem të Brazilit, me pjesëmarrjen e Komisionerit të Lartë të OKB-së për Refugjatët, Filippo Grandi, dhe Robert Montinard, bashkëthemelues i Shoqatës Mawon, e cila punon për drejtësinë klimatike.

Raporti e përshkroi krizën klimatike si një "shumëzues rreziku" që ekspozon dhe thellon pabarazitë dhe padrejtësitë ekzistuese, dhe deklaroi se ky faktor përfshin edhe efektet e konfliktit, dhunës dhe zhvendosjes së detyruar brenda dhe përtej kufijve.

“Përmbytjet, stuhitë, thatësirat dhe nxehtësia ekstreme janë ndër kushtet e motit që kërcënojnë sigurinë e ujit dhe ushqimit, të tilla si shkretëtirëzimi, rritja e nivelit të detit dhe shkatërrimi i ekosistemeve, si dhe fatkeqësitë me zhvillim të ngadaltë që shkaktojnë konflikte dhe migrim të detyruar”, thuhet në raport.

Sipas raportit, fatkeqësitë ekstreme të lidhura me motin kanë shkaktuar rreth 250 milionë zhvendosje të brendshme në 10 vitet e fundit. Kjo përkthehet në një mesatare prej 70,000 personash të zhvendosur në ditë, një rritje prej 10 për qind mbi mesataren 10-vjeçare deri në vitin 2023.

U tha se numri i njerëzve të detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre për shkak të luftës dhe konflikteve arriti në 117 milionë që nga qershori 2025, dhe u theksua se 86 milionë prej tyre, që korrespondon me pothuajse 75 përqind, jetojnë në vende me rreziqe të larta që lidhen me klimën.

Kampet e emigrantëve në Kenia, Etiopi dhe Ruandë u prekën nga temperaturat ekstreme dhe reshjet e çrregullta, ato në Jordani dhe Pakistan nga temperaturat e larta, dhe ato në Bangladesh nga reshjet e rrëmbyeshme.

Thatësirat shkaktuan emergjenca në Zambi dhe përmbytje në Brazil, Burundi, Kamerun, Çad, Mali, Niger, Nigeri dhe Sudanin e Jugut. Vetëm në vitin 2024, një e treta e emergjencave të deklaruara nga UNHCR-ja u shkaktuan nga ngjarje ekstreme të motit në zonat ku jetojnë njerëz që ikën nga konflikti.

Ndërsa banorët e 15 rajoneve që strehojnë më shumë refugjatë në botë u ekspozuan ndaj mesatarisht 101 ditëve të nxehtësisë ekstreme në vit midis viteve 2007 dhe 2016, ky numër vlerësohet të arrijë në 202 ditë deri në vitin 2050.

Sipas raportit, numri i vendeve që përjetojnë konflikt dhe që përjetojnë ndjeshmëri ndaj ndryshimeve klimatike është trefishuar që nga viti 2009.

"Nuk ka sisteme infrastrukturore për të ndihmuar në luftimin e nxehtësisë ekstreme"

Grandi deklaroi se raporti i parë u botua dy vjet më parë dhe se disa nga të dhënat janë bërë më mbresëlënëse, duke vënë në dukje se ata që janë më të prekur nga kriza klimatike janë tashmë njerëz të prekshëm.

"Refugjatët, personat e zhvendosur dhe ata që janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre janë veçanërisht të vështirë të ndiejnë efektet e kësaj krize", tha Grandi.

Grandi vuri në dukje se mungesa e sistemeve të infrastrukturës për të luftuar nxehtësinë ekstreme në këto rajone rezultoi në probleme të konsiderueshme shëndetësore për refugjatët.

Duke përmendur Sirinë si shembull, Grandi tha: “Siria ka përjetuar krizën më të madhe të refugjatëve në 20 vjet. Pas rënies së regjimit të Asadit, shumë njerëz kanë filluar të kthehen në shtëpitë e tyre. Deri më tani, afërsisht 1 milion refugjatë dhe 2 milion persona të zhvendosur janë kthyer, por ata po përballen me thatësirë. Kjo tregon se kriza klimatike po ndikon rëndë jo vetëm tek ata të zhvendosur nga konflikti, por edhe tek ata që janë kthyer.”

Grandi shpjegoi se UNHCR po bën përpjekje të shumta për të ndihmuar refugjatët e prekur nga kriza klimatike në pjesë të ndryshme të botës, duke thënë: "Ju lutemi mbështesni botimin e këtij raporti. Na ndihmoni të mbrojmë njerëzit e zhvendosur, refugjatët që po përjetojnë së bashku efektet e konfliktit dhe krizës klimatike."

"Financimi i klimës për drejtësi klimatike"

Montinard deklaroi se financimi për klimën luan një rol kyç në arritjen e drejtësisë klimatike dhe se edhe shuma të vogla financimi mund të kenë ndikim të madh.

Montinard theksoi se financimi për klimën duhet të jetë i arritshëm për të gjithë dhe e përfundoi fjalën e tij duke thënë: "Unë flas në emër të shumë njerëzve që nuk mundën të vinin këtu sot dhe zërat e të cilëve nuk u dëgjuan sepse një tranzicion i drejtë nuk është i mundur pa drejtësi klimatike, dhe drejtësia klimatike nuk mund të arrihet pa pjesëmarrjen e atyre që janë më të prekur nga kriza klimatike."

/Motilokal.com