Shumica e njerëzve ndihen të neveritur kur shohin insektin që qëndron pezull mbi pjatën e tyre, por sa dëme mund të shkaktojë në të vërtetë një mizë e vetme shtëpiake?
Sipas Kevin Verstrepen, një gjenetist dhe mikrobiolog në Institutin Flanders për Bioteknologji dhe Universitetin Katolik të Leuvenit, kjo pyetje ka dy aspekte kryesore:
Së pari, sa mikrobe mbart zakonisht një mizë? Dhe së dyti, sa mikrobe duhen për ta sëmurë një person?
Sa mikrobe mbart një mizë shtëpie?
Shumë studime janë përpjekur t’i përgjigjen kësaj pyetjeje. Në një studim japonez të vitit 1999, shkencëtarët i ekspozuan mizat ndaj llojeve patogjene të Escherichia coli [një mikrob që zakonisht shkakton infeksione të traktit urinar] dhe regjistruan se sa baktere mund të shpërndanin ato deri në katër ditë pas ushqyerjes.
U zbulua se në ditën e dytë, 80% e mizave "mbjellën" rreth 100 koloni të E. coli në enët eksperimentale. Studiuesit arritën në përfundimin se bakteret mund të mbijetonin në traktin tretës të mizave për ditë të tëra dhe të transmetoheshin ose nëpërmjet kontaktit ose nëpërmjet jashtëqitjeve.
Një studim tjetër, i udhëhequr nga studiuesi i FDA-së në SHBA, Antonio de Jesus, shqyrtoi se sa E. coli mund të transferojë një mizë nga ushqimi i kontaminuar në një sipërfaqe të pastër.
Shkencëtarët zbuluan se rreth gjysma e mizave mbartnin një sasi të dallueshme bakteresh më shumë se 50 qeliza të gjalla (CFU) - dhe se çdo mizë mund të transmetonte midis 30 dhe 40,000 qeliza bakteriale çdo herë që zbriste.
Sa mikrobe janë të mjaftueshme për të na sëmurë?
Teorikisht, shpjegon Verstrepen, "mjafton vetëm një qelizë bakteriale për të shkaktuar sëmundje". Megjithatë, eksperimentalisht, kjo është e vështirë të provohet, pasi nuk mund të testohet te njerëzit.
Një studim japonez i vitit 2011 që analizonte të dhënat nga shpërthimet e helmimit nga ushqimi vlerësoi se duhen 25 deri në 1,000 qeliza mikrobike për të shkaktuar sëmundje nga E. coli enterotoksigjenik (shkaku më i zakonshëm i diarresë së udhëtarëve). Në të kundërt, për E. coli që prodhon toksinën vdekjeprurëse Shiga, doza infektive është shumë më e ulët, nga 2 deri në 9 qeliza.
Faktorët që rrisin rrezikun
Mundësia që dikush të sëmuret varet edhe nga faktorë të tjerë, siç është koha që bakteret kanë për t’u shumuar.
Nëse një mizë ulet mbi ushqimin tuaj ndërsa jeni duke e ngrënë, shpjegon shkencëtari, "nuk ka rrezik serioz, sepse ushqimi është i ngrohtë dhe mikrobet nuk kanë kohë të rriten". Megjithatë, nëse ushqimi mbetet i ekspozuar, veçanërisht në një mjedis të ngrohtë, atëherë mikrobet mund të shumohen dhe të prodhojnë toksina.
Origjina e mizës luan një rol
Në një studim të vitit 2019, ekipi i Verstrepen krahasoi mikrobiomat e mizave që jetonin në shtëpi, spitale dhe ferma në Belgjikë dhe Ruandë. Ata zbuluan se mikrobiomat e brendshme të mizave ishin të ngjashme pavarësisht nga mjedisi i tyre, por bakteret në sipërfaqet e tyre të jashtme ndryshonin ndjeshëm, duke sugjeruar se çdo gjë që është në sipërfaqen e mizës mund të "ngjitet" lehtësisht në të dhe të transportohet diku tjetër.
Sa të shqetësuar duhet të jemi?
Sipas ekspertëve, për njerëzit me sistem imunitar të shëndetshëm, një mizë që ulet përkohësisht mbi ushqim nuk përbën një kërcënim serioz, edhe nëse dikush gëlltit aksidentalisht një mizë të tërë.
“Mund të kaloni disa orë me stomak të shqetësuar, por vështirë se do të keni nevojë të keni frikë për jetën tuaj”, thotë Verstrepen.
/Motilokal.com
