Edhe nëse ndotja nga plastika do të ndalej plotësisht sot, plastika lundruese do të mbetej në sipërfaqen e detit për 100 vjet, sipas një studimi të ri.

Shkencëtarët kanë qenë prej kohësh të habitur nga fakti që kaq pak plastikë mbetet në sipërfaqen e ujit, pavarësisht aftësisë së tij relative lundruese dhe sasive të mëdha të saj që hidhen në oqeanet tona çdo vit.

Një hulumtim nga Departamenti i Gjeografisë dhe Shkencave Mjedisore në Universitetin Queen Mary të Londrës është pjesë e një serie prej tre punimesh të lidhura që eksplorojnë fatin e plastikës që përfundon në oqean.

Punimet përqendrohen në mënyrën se si mikroplastikat përfundojnë në sedimentet e thella të oqeanit falë një fenomeni të njohur si "borë detare".

Çfarë i ndodh plastikës kur ajo mbërrin për herë të parë në oqean?

Kur plastika mbërrin në oqean, ajo mbetet në sipërfaqe për më gjatë nga sa mendohej më parë, thonë studiuesit. Në fakt, ajo mbetet në sipërfaqe për shumë dekada dhe një pjesë e konsiderueshme është ende aty edhe pas një shekulli, zbuloi hulumtimi (bazuar në simulime).

Dr. Nan Wu, autorja kryesore e studimit nga Universiteti Queen Mary i Londrës, tha: “Njerëzit shpesh supozojnë se plastika në oqean thjesht fundoset ose zhduket.”

“Por modeli ynë tregon se shumica e plastikave të mëdha dhe lundruese degradohen ngadalë në sipërfaqe, duke u fragmentuar në grimca më të vogla gjatë dekadave.”

“Edhe pas 100 vitesh, rreth 10% e plastikës origjinale mund të gjendet ende në sipërfaqe.”

Si udhëton plastika më thellë në oqean?

Hulumtimi zbuloi se plastika përfundimisht transportohet në thellësitë e oqeanit nga ajo që ata e quajnë borë detare, material organik ngjitës që bie në thellësi.

Që të transportohet poshtë nga bora, plastika duhet të zbërthehet në grimca të vogla mikroplastike.

Kjo do të thotë se kalon dekada pranë sipërfaqes duke u zbërthyer nga rrezet e diellit dhe valët, duke u fundosur dhe në disa raste duke u ngritur përsëri.

Profesori Andrew Manning, bashkautor dhe profesor i asociuar në Universitetin e Plymouth, tha: “Ky studim ndihmon në shpjegimin pse mungon kaq shumë plastikë që presim të gjejmë në sipërfaqen e oqeanit. Ndërsa plastika e madhe fragmentohet, ajo bëhet mjaftueshëm e vogël sa të ngjitet në borën detare dhe të fundoset.”

"Por ky transformim zgjat dekada. Edhe pas njëqind vjetësh, fragmente ende notojnë dhe po shpërbëhen. Për ta trajtuar problemin siç duhet, na duhet të mendojmë afatgjatë që shkon përtej pastrimit të sipërfaqes."

Mikroplastikat përfundimisht zhyten në fund të detit, thonë studiuesit.

Çfarë mund të shkaktojë kjo?

Modeli tregon gjithashtu se ajo që njihet si pompa biologjike, rripi transportues natyror i oqeanit për karbonin dhe grimcat, mund të mbingarkohet me rritjen e prodhimit të plastikës.

Pompa është jashtëzakonisht e rëndësishme pasi transporton karbonin nga sipërfaqja dhe ka bërë që oqeani të thithë CO2 nga ndotja.

Nëse përqendrimet e mikroplastikës vazhdojnë të rriten, ekziston rreziku që ato të ndërhyjnë në këto cikle.

Profesoresha Kate Spencer, bashkautore në Universitetin Queen Mary të Londrës, tha: “Kjo është pjesë e hulumtimit tonë më të gjerë që tregon se sa të rëndësishme janë sedimentet e imëta dhe ngjitëse të pezulluara për kontrollin e fatit dhe transportit të mikroplastikës.”

“Gjithashtu na tregon se ndotja mikroplastike është një problem ndërgjeneracional dhe nipërit tanë do të përpiqen të pastrojnë oqeanet tona edhe nëse e ndalojmë ndotjen plastike nesër.”

/Motilokal.com