Një qasje “e ndërlidhur, e të gjithë shoqërisë dhe e të gjithë qeverisë” për të riformësuar ekonominë dhe mjedisin mbetet zgjedhja jonë e vetme mes kërcënimit në rritje të ndryshimeve klimatike.

Ky është paralajmërimi në raportin 7 të Programit të Kombeve të Bashkuara për Mjedisin (UNEP) mbi Perspektivën Globale të Mjedisit, “Një e ardhme që zgjedhim”, i cili bën thirrje për një ndryshim global në drejtim për të ndihmuar në sigurimin e një planeti të shëndetshëm dhe “prosperitet për të gjithë”.

I hartuar nga 287 shkencëtarë nga 82 vende, raporti detajon ndikimet shkatërruese që do të ketë ndryshimi i klimës nëse kombet nuk bashkohen për të transformuar sisteme të tilla si energjia dhe ushqimi.

OKB bën thirrje për një ndryshim global në veprimet klimatike

“Nëse zgjedhim të qëndrojmë në rrugën aktuale, duke i furnizuar ekonomitë tona me lëndë djegëse fosile, duke nxjerrë burime të virgjëra, duke shkatërruar natyrën, duke ndotur mjedisin, dëmet do të shtohen”, thotë Drejtoresha Ekzekutive e UNEP-it, Inger Andersen.

Raporti paralajmëron se ndryshimi i klimës do të ulë 4 për qind të PBB-së vjetore globale deri në vitin 2050, do të marrë jetën e miliona njerëzve dhe do të rrisë migrimin e detyruar.

Nëse nuk adresohet “kriza e ndërlidhur e ndryshimeve klimatike”, tharja e pyjeve tropikale të Amazonës dhe shembja e akullnajave do të bëheshin gjithashtu një realitet i afërt, ndërsa disponueshmëria e ushqimit do të binte dhe qindra miliona hektarë të tjerë tokë natyrore do të humbisnin.

Megjithatë, me nivele të përshtatshme investimesh, rreth nëntë milionë vdekje të parakohshme deri në vitin 2050 mund të shmangen, ku shumica i atribuohen uljes së ndotjes së ajrit.

Rreth 200 milionë njerëz do të dalin gjithashtu nga varfëria ekstreme, ndërsa 300 milionë njerëz do të kenë qasje në burime uji të menaxhuara në mënyrë të sigurt.

Raporti shton se, ndërsa kjo do të përfshijë kosto të konsiderueshme paraprake, përfitimet globale makroekonomike të kësaj rruge do të fillojnë të shfaqen në vitin 2050 dhe do të rriten në 20 trilionë dollarë (afërsisht 17.19 trilionë euro) në vit deri në vitin 2070.

Si mund të investojë bota në veprime për klimën?

“Ky udhëtim i ri fillon duke kaluar përtej PBB-së si një masë e mirëqenies ekonomike”, thotë Andersen.

Shkencëtarët argumentojnë se treguesit gjithëpërfshirës që ndjekin edhe shëndetin e kapitalit njerëzor dhe natyror janë shumë më efektivë kur bëhet fjalë për drejtimin e vendimeve ekonomike dhe të biznesit.

Ata kanë bërë thirrje gjithashtu për një kalim në modele të ekonomisë rrethore që “zvogëlojnë gjurmët materiale”, si dhe një dekarbonizim të shpejtë të sistemit të energjisë. Kjo do të kërkonte një kalim larg lëndëve djegëse fosile, kontribuesit më të madh të gazrave serrë, gjë që nuk do të ishte e lehtë.

Më herët këtë vit, të ashtuquajturat shtete të naftës bllokuan një plan veprimi për eliminimin gradual të karburanteve fosile që përfshihej në marrëveshjen përfundimtare të COP30, që do të thotë se rruga drejt një të ardhmeje më të gjelbër energjie tani ndodhet jashtë kompetencave të OKB-së.

Kalimi drejt dietave të qëndrueshme, zvogëlimi i mbeturinave, përmirësimi i praktikave bujqësore dhe zgjerimi i zonave të mbrojtura, ndërkohë që restaurohen ekosistemet e degraduara, u identifikuan gjithashtu si nxitës kryesorë për ndryshim.

“Ndryshimi është gjithmonë i vështirë, aq më tepër kur është në një shkallë kaq massive”, thotë Andersen. “Por duhet të ndryshojmë. Ka dy të ardhme përpara njerëzimit. Le të zgjedhim atë të duhurën”.

/Motilokal.com