Shkencëtarët nga Universiteti i Oslos pohojnë se njëra anë e brendësisë së Tokës humbet nxehtësi shumë më shpejt se ana tjetër.

Konkretisht, ata kryen një studim, të botuar në Geophysical Research Letters, duke përdorur modele kompjuterike të 400 milionë viteve të fundit për të llogaritur se sa e “izoluar” ishte secila hemisferë nga masa e kontinentit, në mënyrë që të ruanin nxehtësinë brenda Tokës, në vend që ta lironin atë.

Toka ka një pjesë të brendshme të mbushur me lëng të nxehtë që e ngroh të gjithë planetin nga brenda. Përveç kësaj, kjo rrotullohet, duke krijuar si gravitetin ashtu edhe një fushë magnetike. Në një periudhë jashtëzakonisht të gjatë kohore, kjo pjesë e brendshme do të vazhdojë të ftohet derisa Toka të duket më shumë si Marsi.

Arsyeja pse nxehtësia shpërndahet në mënyrë të pabarabartë në Tokë

Studimi zbuloi se nxehtësia shpërndahet në mënyrë të pabarabartë në të gjithë brendësinë e planetit, pasi pjesë të Tokës janë të izoluara nga më shumë tokë, duke krijuar diçka si një shtresë termike që bllokon nxehtësinë.

Kjo bie ndesh me mënyrën se si Toka humbet pjesën më të madhe të nxehtësisë së saj.

"Evolucioni termik i Tokës kontrollohet kryesisht nga shkalla e humbjes së nxehtësisë përmes litosferës oqeanike", shkruajnë autorët e studimit.

Manteli i Tokës është si një "furrë" që ushqen një rrip transportues. Çdo ditë, sipërfaqja e shtratit të detit lëviz pak, dhe shtrati i ri i detit lind nga magma që shpërthen në kufirin kontinental, ndërsa shtrati i vjetër i detit shtypet dhe shkrihet nën masën ekzistuese kontinentale.

Ndarja e Tokës në dy hemisfera për të studiuar nxehtësinë e brendshme

Për të studiuar se si sillet nxehtësia e brendshme e Tokës, shkencëtarët krijuan një model që e ndan Tokën në një hemisferë afrikane dhe të Paqësorit, dhe më pas e ndan të gjithë sipërfaqen e Tokës në një rrjetë prej gjysmë gradësh gjerësie dhe gjatësie.

Shkencëtarët kombinuan disa modele të mëparshme për gjëra të tilla si mosha e shtratit të detit dhe pozicionet e kontinenteve gjatë 400 milionë viteve të fundit.

Ekipi më pas llogariti se sa nxehtësi mban secila qelizë e rrjetit gjatë jetëgjatësisë së saj të gjatë. Kjo hapi rrugën për llogaritjen e shkallës së përgjithshme të ftohjes, ku studiuesit zbuluan se ana e Paqësorit është ftohur shumë më shpejt.

Shtresa e detit është shumë më e hollë se masa tokësore, dhe nxehtësia nga brendësia e Tokës "shuhet" nga vëllimi i madh i ujit të ftohtë sipër saj. Mendoni për Oqeanin Paqësor gjigant krahasuar me kontinentet e kundërta të Afrikës, Evropës dhe Azisë - është e kuptueshme që nxehtësia shpëton më shpejt nga shtrati më i madh i detit në botë.

Hulumtimet e mëparshme mbi këtë fenomen të shtratit të detit datojnë vetëm 230 milionë vjet më parë, që do të thotë se modeli i ri, i cili daton 400 milionë vjet më parë, pothuajse dyfishon hapësirën kohore të studiuar.

Hemisfera e ftohtë e Paqësorit mund të bëhet më e ngrohtë se Hemisfera Afrikane

Ekziston një kontradiktë e habitshme në gjetje. Hemisfera e Paqësorit është ftohur rreth 50 Kelvin më shumë se Hemisfera Afrikane, por "shpejtësia vazhdimisht më e lartë e pllakave tektonike të Hemisferës së Paqësorit gjatë 400 milionë viteve të fundit" sugjeron se Paqësori ka qenë shumë më i ngrohtë në një kohë.

A mund të ketë qenë e mbuluar nga toka në një moment në të kaluarën e largët, duke bllokuar më shumë nxehtësi brenda? Ka shpjegime të tjera të mundshme, por në çdo rast, aktiviteti i lartë tektonik i Paqësorit sot tregon një çekuilibër të nxehtësisë. Sa më i shkrirë të jetë manteli, aq më e lehtë është që pllakat të rrëshqasin dhe të përplasen.

/Motilokal.com