Vitin e kaluar, Arktiku regjistroi nxehtësi rekord dhe tkurrje të akullit detar, ndërsa gjerësitë veriore të botës vazhdojnë të zhvendosen me shpejtësi në sipërfaqe më me shi dhe më pak të ngrira për shkak të krizës klimatike, raportuan shkencëtarët.

Nga tetori 2024 deri në shtator 2025, temperaturat në të gjithë rajonin e Arktikut ishin më të ngrohtat në 125 vjet të mbajtjes moderne të të dhënave, tha Administrata Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike e SHBA-së (NOAA), me 10 vitet e fundit që ishin 10 më të ngrohtat e regjistruara ndonjëherë në Arktik.

Arktiku po ngrohet deri në katër herë më shpejt se mesatarja globale për shkak të djegies së lëndëve djegëse fosile, dhe kjo nxehtësi shtesë po shtrembëron frigoriferin e botës, një rajon që vepron si një rregullator kyç i klimës për pjesën tjetër të planetit.

Shtrirja maksimale e akullit detar në vitin 2025 ishte më e ulëta në 47 vjet matjesh satelitore, raportoi NOAA në raportin e saj vjetor të Arktikut. Ky është momenti më i fundit në një trend më të gjatë, me akullin më të vjetër dhe më të trashë të rajonit që është tkurrur me më shumë se 95 për qind që nga vitet 1980, ndërsa Arktiku bëhet më i ngrohtë dhe më i lagësht.

Ky vit ka qenë një vit rekord për reshjet në Arktik. Pjesa më e madhe e tyre nuk bie si borë; shtrirja e mbulesës së borës në Arktik në qershor tani është gjysma e asaj që ishte gjashtë dekada më parë.

"Ky vit ishte më i ngrohti i regjistruar ndonjëherë dhe pati reshjet më të shumta ndonjëherë - të shohësh të dyja këto gjëra të ndodhin brenda një viti është e jashtëzakonshme", tha Matthew Langdon Druckenmiller, shkencëtar i Arktikut në Qendrën Kombëtare të të Dhënave të Borës dhe Akullit në Universitetin e Kolorados dhe redaktor i raportit të Arktikut.

"Ky vit ka nxjerrë në pah vërtet atë që do të vijë", tha ai.

Shkencëtarët janë habitur nga mënyra se si ngrohtësia e jashtëzakonshme në stinët e tjera, veçanërisht në verë, po bëhet e dukshme tani në dimër, duke ndikuar në rritjen vjetore të akullit detar në të gjithë Arktikun në muajt e tij më të ftohtë. Gjatë muajit të kaluar, shtrirja e akullit detar ka qenë në nivelin më të ulët të regjistruar ndonjëherë, duke paralajmëruar potencialisht një maksimum tjetër të reduktuar për akullin detar vitin e ardhshëm.

"Ka pasur një rënie të vazhdueshme të akullit detar dhe për fat të keq tani po shohim shi edhe në dimër. Po shohim ndryshime në zemër të dimrit, kur presim që Arktiku të jetë i ftohtë. I gjithë koncepti i dimrit po ripërcaktohet në Arktik", tha Druckenmiller.

/Motilokal.com