11 vitet e fundit kanë qenë më të ngrohtat të regjistruara ndonjëherë në nivel global. Evropa po ngrohet dukshëm më shpejt se mesatarja globale.

Ngrohja globale është gjithnjë e më e dukshme. Viti 2025 ishte viti i tretë më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë, si në nivel global ashtu edhe në Evropë. Tre vitet e fundit, 2024, 2023 dhe 2025, sipas kësaj renditjeje, ishin më të nxehtat e regjistruara ndonjëherë në nivel global.

Temperaturat mesatare globale gjatë kësaj periudhe ishin më shumë se 1.5°C mbi nivelet para-industriale (1850–1900). Kjo është hera e parë që një periudhë trevjeçare ka tejkaluar pragun prej 1.5°C sipas të dhënave të Kopernikut.

Pra, me sa janë rritur temperaturat në Evropë? Cili vit ishte më i nxehti në nivel global dhe në Evropë? Pse mesi i viteve 2020 janë vitet më të nxehta të regjistruara ndonjëherë?

Sa vapë ishte në vitin 2025?

Temperatura mesatare globale në vitin 2025 ishte 14.97°C sipas Kopernikut. Kjo është 0.59°C mbi mesataren e viteve 1991–2020 dhe 1.47°C mbi mesataren e viteve 1850–1900.

Viti 2024 ishte viti më i nxehtë me një temperaturë mesatare prej 15.1°C, i ndjekur nga 14.98°C në vitin 2023.

Kjo tregon se viti 2025 është vetëm 0.13°C nën vitin 2024, viti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë.

Vitet më të nxehta në botë kishin dy faktorë kryesorë nxitës

Raporti i Kopernikut theksoi se ekzistojnë dy arsye kryesore pse vitet 2023 deri në 2025 ishin jashtëzakonisht të ngrohta. E para është grumbullimi i gazrave serrë në atmosferë, nga emetimet e vazhdueshme dhe thithja e reduktuar e dioksidit të karbonit nga rezervuarët natyrorë si pyjet. E dyta është arritja e niveleve jashtëzakonisht të larta të temperaturave të sipërfaqes së detit në të gjithë oqeanin, e shoqëruar me një ngjarje El Niño dhe faktorë të tjerë të ndryshueshmërisë së oqeanit, të amplifikuar nga ndryshimet klimatike.

Ndryshimet në sasitë e aerosoleve, së bashku me retë e ulëta dhe ndryshimet në qarkullimin atmosferik janë faktorë të tjerë në këtë rezultat.

Evropa shënon edhe vitin e tretë më të ngrohtë

Viti 2025 ishte gjithashtu viti i tretë më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë në Evropë . Temperatura mesatare arriti në 10.41°C. Kjo ishte 1.17°C mbi periudhën referuese 1991-2020.

Në Evropë, viti 2024 ishte viti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë, me një temperaturë mesatare prej 10.69°C. Viti i dytë më i ngrohtë ishte viti 2020, me 10.43°C. Kjo do të thotë se ndryshimi midis viteve 2020 dhe 2025 ishte shumë i vogël.

“Ky raport konfirmon se Evropa dhe bota janë në dekadën më të ngrohtë të regjistruar ndonjëherë”, tha Florian Pappenberger, Drejtori i Përgjithshëm i Qendrës Evropiane për Parashikime të Motit Afatmesme (ECMWF).

11 vitet e fundit ishin më të nxehtat e regjistruara ndonjëherë

Raporti i Kopernikut tregon se 11 vitet e fundit kanë qenë 11 më të ngrohtat të regjistruara në nivel global.

Raporti paralajmëron se, me ritmin aktual të ngrohjes globale, kufiri prej 1.5°C i Marrëveshjes së Parisit për ngrohjen globale afatgjatë mund të arrihet deri në fund të kësaj dekade. Kjo do të ishte më shumë se një dekadë më herët se sa pritej kur u nënshkrua marrëveshja.

"Ky fakt ofron prova të mëtejshme të trendit të padyshimtë drejt një klime më të nxehtë. Bota po i afrohet me shpejtësi kufirit afatgjatë të temperaturës të vendosur nga Marrëveshja e Parisit", tha Carlo Buontempo, Drejtor i Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Koperniku.

Nxehtësi rekord dhe ngjarje ekstreme të motit godasin pjesë të Evropës

Ndërsa viti 2025 ishte viti i tretë më i ngrohtë në përgjithësi, temperaturat mesatare vjetore arritën nivele rekord në disa rajone. Përveç Antarktidës, këto përfshinin pjesë të Paqësorit veriperëndimor dhe jugperëndimor, Atlantikun verilindor, Evropën e Largët Lindore dhe Veriperëndimore, si dhe Azinë Qendrore.

Kushtet e jashtëzakonshme të vitit 2025 erdhën në një vit të shënuar nga ngjarje të mëdha ekstreme të motit në shumë rajone. Këto përfshinin valë të nxehti rekord, stuhi të forta në Evropë, Azi dhe Amerikën e Veriut, si dhe zjarre në Spanjë, Kanada dhe Kaliforni Jugore.

Në korrik të vitit 2025, temperatura mesatare globale arriti në 16.68°C, që është 0.45°C mbi mesataren e periudhës 1991-2020.

Evropa është kontinenti që po ngrohet më shpejt

Evropa është më e ftohtë se mesatarja globale. Në vitin 2025, temperatura mesatare globale ishte 14.97°C, ndërsa mesatarja e Evropës ishte 10.41°C.

Megjithatë, Evropa është kontinenti që po ngrohet më shpejt në Tokë, sipas të dhënave nga Organizata e Ushqimit dhe Bujqësisë e OKB-së (FAO). Seti i të dhënave dhe niveli bazë i tij ndryshojnë nga ato të përdorura nga Kopernikus, por gjetjet tregojnë të njëjtën tendencë.

Në vitin 2023, ndryshimi mesatar vjetor i temperaturës globale në tokë arriti 1.8°C mbi nivelin bazë të periudhës 1951-1980. Në Evropë, rritja ishte më e lartë, në 2.4°C.

Në vitin 2023, 10 vendet kryesore që përjetuan rritjen më të lartë të temperaturës ishin të gjitha në Evropë.

Të dhënat e Kopernikut tregojnë gjithashtu se Evropa po ngrohet shumë më shpejt se pjesa tjetër e botës. Në vitin 2025, temperatura mesatare globale ishte 0.59°C mbi mesataren e periudhës 1991–2020, ndërsa në Evropë ishte 1.17°C më e lartë.

“Gatishmëria dhe parandalimi mbeten të mundura, por vetëm kur veprimi udhëhiqet nga prova të forta dhe shkencore”, tha Pappenberger.

Temperaturat më të larta po e dëmtojnë tashmë ekonominë e Evropës, me studiuesit që paralajmërojnë për humbje në rritje të PBB-së dhe produktivitetit në vitet në vijim. Humbjet ndryshojnë në të gjithë Evropën.

/Motilokal.com