Të dhënat e publikuara nga Shërbimi Evropian i Ndryshimeve Klimatike Kopernikus dhe organizata jofitimprurëse Berkley Earth paralajmërojnë se Toka po ngrohet me shpejtësi dhe se vlerësimet e mëparshme të shkallës së ngrohjes nuk janë më të besueshme.

Rritja e ndjeshme e ngrohjes gjatë tre viteve të fundit nxjerr në pah se sa shpejt mund të ndryshojë sistemi klimatik, tha Kristen Sissener, drejtoreshë ekzekutive e Berkeley Earth.

Dhe janë pikërisht këto ndryshime të papritura në të ardhmen që mund të jenë fatale për njerëzit në mbarë botën.

Shkencëtarët kanë paralajmëruar vazhdimisht se është thelbësore të ndalohet ngrohja globale dhe se kufiri prej 1.5 gradësh është shkelur tashmë.

Raporti i OKB-së ka paralajmëruar tashmë se ndryshimi global i klimës do të çojë në ndryshime të mëdha në të gjithë botën nga shfaqja e sëmundjeve të ndryshme, urisë, varfërisë deri te migrimet e mëdha për shkak të ndryshimeve mjedisore.

Një raport i publikuar nga Paneli Ndërqeveritar i OKB-së për Ndryshimet Klimatike paralajmëroi se mund të ketë një "rritje të pashmangshme të rrezikut" gjatë 15 viteve të ardhshme që do të ishte "potencialisht e pakthyeshme".

Provat shkencore kumulative janë të padiskutueshme, ndryshimi i klimës është një kërcënim për mirëqenien e njeriut dhe shëndetin planetar, sipas një raporti të rëndësishëm të hartuar për të udhëhequr udhëheqësit botërorë në përpjekjet e tyre për të frenuar ndryshimet klimatike.

Ekstreme në çdo hap

Deri në fund të shekullit, klima do të ketë ndryshuar aq shumë sa njerëzit që do të jetonin në atë kohë do të përjetojnë katër herë më shumë ekstreme klimatike sesa tani.

Autori kryesor i studimit të kryer nga King's College në Londër, Tom Matthews, paralajmëron për pasoja konkrete.

Gjetjet tona tregojnë pasoja potencialisht vdekjeprurëse nëse ngrohja globale arrin 2°C. Pragjet e mos-mbijetesës, të cilat deri më tani janë tejkaluar vetëm për një kohë të shkurtër për të rriturit e moshuar në rajonet më të nxehta në Tokë, ka të ngjarë të ndodhin edhe për të rriturit më të rinj , tha Matthews.

Në kushte të tilla, ekspozimi i zgjatur në natyrë madje edhe për ata që janë në hije, të ekspozuar ndaj erërave të forta dhe të hidratuar mirë pritet të shkaktojë goditje vdekjeprurëse nga nxehtësia. Kjo përfaqëson një rritje të ndjeshme të rrezikut të vdekshmërisë që lidhet me nxehtësinë .

Por paralajmërimi që ata lëshuan në rast të një rritjeje të temperaturës prej gati dy gradësh duhet të jetë një dush i ftohtë dhe ta çojë botën drejt ndryshimit.

Ata theksojnë se ky ndryshim do të rezultonte në pesë herë më shumë përmbytje, stuhi, thatësira dhe valë të nxehti.

Të paktën 3.3 miliardë njerëz janë tashmë shumë të prekshëm ndaj ndryshimeve klimatike në jetën e tyre të përditshme dhe kanë 15 herë më shumë gjasa të vdesin nga kushtet ekstreme të motit, thuhet në raport. Një numër i madh njerëzish janë zhvendosur nga përkeqësimi i ekstremeve të motit.

Raporti pohon se çdo vit do të vdesin më shumë njerëz nga valët e të nxehtit, sëmundjet, kushtet ekstreme të motit, ndotja e ajrit dhe uria.

Për shembull, valët e nxehtësisë që më parë ndodhnin vetëm një herë në 50 vjet, tani ndodhin një herë në dekadë, dhe nëse bota ngrohet me një gradë Celsius tjetër, ato do të ndodhin dy herë në shtatë vjet, thuhet në raport.

Skenari më i keq

Skenarët më të këqij, të cilët parashikojnë një rritje të temperaturës prej tre ose katër gradësh, parashikojnë pasoja katastrofike.

Një studim nga King's College tregon se një rritje prej 4-5°C mund të jetë katastrofike. Të moshuarit mund të përballen me nxehtësi të padurueshme në më shumë se 60% të sipërfaqes së Tokës gjatë valëve ekstreme të nxehtësisë, ndërsa të rinjtë mund të përjetojnë nxehtësi të padurueshme në zonat më të lagështa subtropikale.

Rreth 40 për qind e sipërfaqes së Tokës do të vuante rregullisht nga nxehtësia e padurueshme, duke kufizuar kushtet e tolerueshme kryesisht në zona me gjerësi të mesme të larta dhe më të ftohta.

Parashikime të tilla janë veçanërisht kërcënuese për rajone të tilla si Afrika Sub-Sahariane, Azia Jugore dhe pjesë të Lindjes së Mesme, ku edhe ekspozimi i kufizuar ndaj kushteve të jashtme mund të bëhet kërcënues për jetën.

Me një ngrohje prej rreth 4°C mbi nivelet para-industriale, humbja e pariparueshme e nxehtësisë për të rriturit do të ndikonte në rreth 40% të sipërfaqes tokësore globale, duke mbetur të paprekura vetëm në gjerësitë e larta gjeografike dhe zonat më të ftohta të gjerësisë së mesme gjeografike , shpjegoi Matthews.

Me 4°C, pothuajse gjysma e botës mund të përballet me periudha të nxehtësisë së pashmangshme, duke i bërë këto rajone praktikisht të pabanueshme.

Dëme të pakthyeshme

Disa nga dëmet nga ndryshimet klimatike, tkurrja e shtresave të akullit, rritja e nivelit të detit dhe ndryshimet në oqeane ndërsa ato humbasin oksigjen dhe bëhen më acidike, janë "të pakthyeshme për shekuj deri në mijëvjeçarë", tha raporti.

Shkencëtarët vlerësojnë se niveli i detit mund të rritet me 15 deri në 30 centimetra deri në mesin e shekullit.

Të dhënat satelitore të mbledhura nga NASA po shkaktojnë shqetësim edhe më të madh sepse tregojnë se disa zona mund të bëhen të pabanueshme në dekadat e ardhshme.

Shkencëtarët kanë paralajmëruar se në shumë zona, temperaturat dhe nivelet e lagështisë mund të rriten aq shumë sa do të ndikojnë në shëndetin e njeriut.

Zonat ku qëndrimi do të thotë vdekje

Ndër zonat më të cenueshme është Azia Jugore, ku kombinimi i temperaturës së lartë dhe niveleve të larta të lagështisë mund të tejkalojë nivelin që trupi i njeriut mund të përballojë deri në vitin 2070. Kjo është një zonë që është ndër më të dendurat e populluara në botë, dhe kjo do të nënkuptonte vdekje dhe migrime të shumta në zona të tjera.

Një trend shqetësues është vërejtur edhe në Lindjen e Mesme, ku kushtet ekstreme mund të intensifikohen më tej në dekadat e ardhshme.

Pjesë të Kinës, Azisë Juglindore dhe Brazilit janë gjithashtu në rrezik, ku shpyllëzimi i mëtejshëm dhe shfrytëzimi intensiv i burimeve vetëm sa mund ta përkeqësojnë situatën dhe t'i bëjnë popullsitë e tyre edhe më të ndjeshme ndaj ndryshimeve klimatike. Stuhitë tropikale gjithnjë e më të fuqishme me sasi të mëdha shiu dhe erërash të forta mund të bëhen "normalja e re".

Por ndryshimi i klimës nuk prek vetëm njerëzit, por lë edhe një gjurmë të qëndrueshme në ekosisteme. Valët e nxehtësisë ndikojnë në tokë, lumenj dhe pyje, pjellorinë e tokës dhe jetën bimore, dhe më pas në të gjithë zinxhirin e prodhimit ushqimor.

Viti 2025 pa një numër ngjarjesh ekstreme të motit, valë të nxehti, ciklone dhe stuhi të forta në Evropë, Azi dhe Amerikën e Veriut, si dhe zjarre shkatërruese në Spanjë, Kanada dhe Kaliforni, intensiteti ose frekuenca e të cilave përkeqësoi ngrohjen globale.

"Temperaturat po rriten. Pra, patjetër që do të shohim rekorde të reja. Nëse do të jetë viti 2026, 2027 apo 2028, nuk ka shumë rëndësi. Drejtimi i lëvizjes është shumë, shumë i qartë", tha Carlo Buontempo, drejtor i Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Koperniku.

Fakti që disa pjesë të Tokës mund të bëhen zona të papërshtatshme për të jetuar, me kushte moti që e bëjnë mbijetesën të pamundur brenda pak dekadash, duhet të jetë një paralajmërim i mjaftueshëm që bota duhet të ndërmarrë hapa seriozë për të shmangur këto skenarë më të këqij.

/Motilokal.com