Një studim i ri i botuar në revistën Clinical Nutrition tregon se përmirësimet e rëndësishme shëndetësore nuk varen aq shumë nga fakti nëse hamë mish apo ushqime me bazë bimore, por nga eliminimi i ushqimeve ultra të përpunuara.

Të gjithë duam të jetojmë gjatë, por çfarë mund të themi për një jetë të shëndetshme? Koncepti i "jetëgjatësisë së shëndetshme" i referohet viteve që kalojmë në shëndet të mirë, pa sëmundje kronike. Është një qëllim që shumë prej nesh e ndajnë dhe shëndeti ynë metabolik luan një rol në arritjen e tij. Ndërsa plakemi, funksioni ynë kardiometabolik, i cili përfshin gjëra të tilla si kontrollimi i sheqerit në gjak dhe niveleve të kolesterolit, shpesh bie.

Një studim i kohëve të fundit i botuar në revistën Clinical Nutrition ofron prova bindëse se si ndryshimet në dietë mund të përmirësojnë shëndetin.

Studiues nga Universiteti Shtetëror i Dakotës së Jugut hetuan se si cilësia e dietës ndikon në shëndetin metabolik tek të rriturit mbi 65 vjeç. Ata hartuan një provë të kontrolluar të rastësishme 18-javore, në të cilën pjesëmarrësve iu dhanë të gjitha vaktet. Kjo qasje e kontrolluar ndaj të ngrënit u lejoi atyre të monitoronin me saktësi se çfarë hahej dhe kush.

Pra, 36 pjesëmarrës u ndanë në dy grupe, secili duke ndjekur një dietë për tetë javë përpara se të kalonte në tjetrën. Të dyja dietat u hartuan në përputhje me Udhëzimet e mëparshme Dietike për Amerikanët, 2020-2025, por ndryshonin në burimin e tyre kryesor të proteinave:

Dietë omnivore - me mish derri të ligët të përpunuar minimalisht si burimi kryesor i proteinave. Është hartuar me theks në një dietë të bazuar në bimë, me shumë perime, fruta, drithëra të plota dhe produkte qumështi si kos dhe qumësht, plus vezë.

Dieta e dytë përqendrohej te thjerrëzat si burimi kryesor i proteinave. Ky model përfshinte fasule, qiqra, bizele dhe gatime të ndryshme me bazë thjerrëzash, të plotësuara me produkte qumështi (si gjizë, kos i kulluar (në stil grek) ose qumësht), vezë, perime, fruta dhe drithëra të plota.

Pjesa më e rëndësishme e studimit ishte se të dyja dietat ulën në mënyrë drastike sasinë e ushqimeve ultra të përpunuara që konsumonte mesatarisht pjesëmarrësi. Në fillim të studimit, gati 50 për qind e kalorive ditore të pjesëmarrësve vinin nga ushqime ultra të përpunuara. Gjatë ndërhyrjes, kjo u reduktua në vetëm 11 deri në 14 për qind.

Gjatë studimit, studiuesit monitoruan treguesit kryesorë të shëndetit si pesha e trupit, yndyra e trupit, sheqeri në gjak, kolesteroli dhe nivelet e hormoneve të caktuara që rregullojnë metabolizmin.

Çfarë zbuloi studimi?

Rezultatet ishin çuditërisht të qëndrueshme në të dy grupet e dietës. Pavarësisht se nuk iu tha të kufizonin marrjen e kalorive, pjesëmarrësit konsumuan natyrshëm më pak kalori dhe përjetuan përmirësime në shëndet. Kjo sugjeron që përfitimet nuk ishin në zgjedhjen e mishit ose thjerrëzave, por në braktisjen e shumë ushqimeve ultra të përpunuara në favor të ushqimeve të plota, minimalisht të përpunuara.

Ja disa nga gjetjet kryesore:

• Humbje peshe: Pjesëmarrësit humbën mesatarisht 3.8 deri në 4.4 kilogramë gjatë studimit pa mbajtur dietë të qëllimshme.
• Yndyrë e reduktuar: Yndyra viscerale, e cila është dhjami i dëmshëm që rrethon organet, u zvogëlua me rreth 13 përqind. Yndyra totale e trupit gjithashtu u ul ndjeshëm.
• Ndjeshmëri e përmirësuar ndaj insulinës: Rezistenca ndaj insulinës, një pararendëse e diabetit të tipit 2, u ul me 24 për qind. Kjo do të thotë që trupat e pjesëmarrësve u bënë shumë më të mirë në menaxhimin e sheqerit në gjak.
• Nivele më të mira të kolesterolit: Pjesëmarrësit panë ulje të ndjeshme të kolesterolit total dhe kolesterolit LDL ("të keq") këto ulje mund të zvogëlojnë rrezikun e sëmundjeve të zemrës.
• Ndryshime të dobishme hormonale: Studimi vëzhgoi ndryshime në dy hormone kryesore metabolike. FGF21, një hormon i lidhur me rregullimin e energjisë dhe jetëgjatësinë, u rrit. Në të njëjtën kohë, leptina, një hormon që sinjalizon ngopjen dhe është i lidhur me dhjamin e trupit, u ul.

Gjetjet e këtij studimi sugjerojnë se mund të mos keni nevojë të ndiqni një dietë të rreptë dhe kufizuese për të përmirësuar shëndetin tuaj. Çelësi është të përqendroheni në cilësinë e dietës suaj. Ushqimet ultra të përpunuara, të tilla si ushqimet e paketuara, pijet me sheqer, ushqimet e shpejta dhe vaktet e gatshme për t’u ngrënë, janë krijuar për të qenë të shijshme, por shpesh u mungojnë lëndët ushqyese thelbësore dhe janë një burim sheqeri të shtuar, yndyrnash të pashëndetshme dhe sasish të tepërta kripe.

Duke zëvendësuar këto ushqime ultra të përpunuara me ushqime të plota ose minimalisht të përpunuara, mund të keni një ndikim të rëndësishëm në mirëqenien tuaj. Studimi tregon gjithashtu se mund t'i arrini këto përfitime përmes një sërë zakonesh dietike, pavarësisht nëse hani mish apo preferoni një mënyrë jetese vegjetariane. E përbashkëta është theksi te ushqimet e plota, të cilat mund t'ju ndihmojnë të merrni lëndët ushqyese që ju nevojiten çdo ditë.

/Motilokal.com