Kapitulli i fundit i pothuajse dy shekujve e gjysmë histori industriale u shkrua në pjesën lindore të Republikës Çeke këtë javë. Në minierën CSM në Stonava, vagoni i fundit me qymyr druri u nxor simbolikisht në sipërfaqe nga një thellësi prej rreth 1,300 metrash, duke i dhënë fund zyrtarisht epokës së minierave nëntokësore të këtij burimi energjie në vend.
Për rajonin Moraviano-Silesian, i cili është formësuar për dekada nga minierat, fabrikat e koksit dhe industria e rëndë, ky është një moment historik me simbolikë të fortë. Kompania shtetërore OKD e shpjegoi vendimin për të mbyllur minierën e fundit aktive thjesht: prodhimi nuk është më ekonomikisht i qëndrueshëm. Kostot e nxjerrjes në thellësi të mëdha kanë tejkaluar vlerën e tregut të qymyrit dhe e ardhmja e industrisë është bërë e paqëndrueshme.
Miniera CSM ka qenë shumë më tepër sesa thjesht një vend pune për dekada të tëra. Korridoret nëntokësore, të cilat arrijnë një gjatësi totale prej mbi një milion metrash, kanë dëshmuar jo vetëm punë të vështirë, por edhe ngjarje të jashtëzakonshme. Në fillim të viteve 1990, në një thellësi prej rreth 900 metrash, u zhvillua një martesë, kur një elektricist minierash dhe një shitëse thanë "Po"-në e tyre fatale shumë poshtë sipërfaqes. Vetëm një vit më parë, presidenti i atëhershëm Václav Havel kishte zbritur në bosht, duke e shndërruar për pak kohë minierën në një skenë politike.
Mbyllja e CSM-së nuk do të thotë që të gjitha punët do të zhduken menjëherë. Rreth 700 punëtorë do të mbeten të angazhuar në rehabilitimin dhe mbylljen e boshteve, ndërsa për pjesën tjetër është planifikuar një program rikualifikimi. Shteti po përpiqet të zbusë ndikimin social në rajon, i cili ka vite që po përballet me vështirësi me ristrukturimin e industrisë dhe kalimin në degë të reja ekonomike.
Republika Çeke i bashkohet kështu një numri vendesh evropiane që e kanë mbyllur tashmë kapitullin e qymyrit të fortë. Gjermania mbylli minierën e saj të fundit në vitin 2018, ndërsa në Republikën Çeke minierat sipërfaqësore të linjitit do të vazhdojnë të funksionojnë deri në vitin 2033.
/Motilokal.com
