Nuk është vetëm Mbretëria e Bashkuar që ka përjetuar mot shumë të lagësht kohët e fundit, pasi shirat dhe stuhitë e rrëmbyeshme kanë çuar në përmbytje të gjera në Evropë dhe Afrikën veriperëndimore.
Spanja, Portugalia, Maroku dhe Tunizia janë ndër vendet që kanë pasur aq shumë reshje shiu sa mijëra njerëz janë evakuuar nga shtëpitë e tyre, rrugët janë mbyllur dhe shërbimet hekurudhore janë ndërprerë.
Pjesë të tjera të Evropës janë përfshirë nga mot shumë i ftohtë që nga fillimi i vitit.
E gjithë kjo për shkak të një modeli moti që nuk ka ndryshuar prej javësh.
Shiu në Spanjë...
...ka rënë kryesisht në jug të vendit.
Ka qenë jashtëzakonisht i lagësht në rajonin jugor të Andaluzisë, ku janë evakuuar 3,500 persona. Nivelet e lumenjve kanë arritur nivele rekord, më shumë se 100 rrugë janë mbyllur në zonat e prekura për shkak të përmbytjeve, rrëshqitjeve të dheut ose pemëve të rrëzuara dhe disa shërbime hekurudhore me shpejtësi të lartë janë pezulluar.
Grazalema në rrëzë të vargmalit Sierra del Pinar ka regjistruar 672 mm (26.4 inç) shi në një ditë e gjysmë. Kjo është pothuajse e njëjta sasi që merr Londra në një vit.
Këto reshje shiu erdhën kryesisht nga Stuhia Leonardo e cila ka sjellë përmbytje edhe në Portugali. Është sistemi i gjashtë i madh me presion të ulët që godet gadishullin Iberik në vitin 2026.
Paralajmërime të mëtejshme për shira të rrëmbyeshëm, erëra të forta dhe borë në male mbeten në fuqi për ditët në vijim.
Lagështi e pazakontë në Afrikën Veriperëndimore
Tunizia përjetoi reshjet më të dendura në më shumë se 70 vjet muajin e kaluar. Gjithashtu ka pasur mot të keq dhe përmbytje në Algjeri.
Maroku është goditur veçanërisht rëndë në javët e fundit. Muajin e kaluar, porti i Tanxheres pati rreth katër herë më shumë reshje se mesatarja e janarit dhe më shumë reshje të dendura goditën veriun të mërkurën në lidhje me stuhinë Leonardo.
Ushtria është vendosur për të ndihmuar me evakuimet mes një alarmi të kuq për reshje të dendura shiu këtë javë. Më shumë se 100,000 njerëz janë evakuuar tashmë.
Autoritetet u kanë kërkuar banorëve të zonave të prirura ndaj përmbytjeve në fushat veriperëndimore të vendit që të largohen menjëherë për shkak të kërcënimeve në rritje të përmbytjeve nga shirat e rrëmbyeshëm, lumenjtë e fryrë dhe lëshimi i më shumë ujit nga digat e mbushura plot.
Reshjet e jashtëzakonshme të shiut i kanë dhënë fund një thatësire shtatëvjeçare që e kishte shtyrë Marokun të përshpejtonte investimet në shkripëzimin.
I ftohtë ekstrem në Evropën Verilindore
Ndërsa ka qenë shumë e lagësht në Evropën Jugore dhe Perëndimore, Skandinavia dhe Deti Baltik kanë qenë jashtëzakonisht të ftohta.
Në Lituani temperaturat ranë në -34.3C të hënën në mëngjes, kjo është temperatura më e ulët e regjistruar në vend që nga viti 1996.
Do të pritej që Laplanda të jetë e ftohtë në këtë kohë të vitit, por pjesë të Suedisë veriore kanë pasur janarin e dytë më të ftohtë të regjistruar ndonjëherë.
Moti i ftohtë i vazhdueshëm është shtrirë edhe në Ukrainë. Temperaturat në Kiev kanë rënë deri në -20 gradë Celsius dhe temperatura është rritur mbi zero vetëm gjashtë ditë deri më tani këtë vit.
Kur do të ndryshojë moti?
Moti ekstrem në Evropë dhe Afrikën veriperëndimore është kryesisht për shkak se modeli i motit nuk ka ndryshuar për javë të tëra.
Kjo për shkak të një zone kokëfortë me presion të lartë e cila është parkuar mbi Skandinavi këtë vit dhe është përgjegjëse për motin e ftohtë këtu.
Kjo temperaturë e lartë bllokon zonat me presion të ulët dhe mot më të butë e të lagësht që të kalojnë nga Atlantiku dhe rryma e ajrit devijohet më në jug. Kjo është arsyeja pse ka qenë kaq e lagësht në Mbretërinë e Bashkuar dhe në pjesë të tjera perëndimore të Evropës, si dhe në të gjithë Mesdheun.
Zonat e ftohta dhe bllokuese të presionit të lartë janë të njohura për vështirësinë e zhvendosjes në këtë kohë të vitit. Evropa Verilindore duket se do të mbetet shumë e ftohtë për pjesën më të madhe të shkurtit. Ndërsa erërat forcohen në disa vende, do të ketë një erë të ftohtë shtesë.
Një pjesë e këtij ajri të ftohtë mund të shkojë në Mbretërinë e Bashkuar më vonë javën e ardhshme dhe të sjellë rrezikun e ngricës, akullit dhe borës.
Zonat me presion të ulët atmosferik do të vazhdojnë të sjellin periudha të motit të lagësht dhe me erë në Evropën qendrore dhe jugore. Kjo do të sjellë rrezikun e përmbytjeve, dëmtimeve dhe ndërprerjeve nga erërat e forta.
Për Iberinë jugore dhe Afrikën veriperëndimore mund të ketë një shkëndijë shprese. Një zonë me presion të lartë mund të krijohet përballë Ishujve Kanarie dhe të sjellë mot të thatë shumë të nevojshëm më vonë javën e ardhshme. Megjithatë, se sa do të zgjasë kjo mbetet për t’u parë.
/BBC/Motilokal.com
