Ndërsa shumica e vijave bregdetare të botës po përgatiten për rritjen e nivelit të detit si pasojë e ndryshimeve klimatike, Grenlanda po përballet me një situatë shumë të ndryshme. Në vend që deti të përparojë, parashikimet e reja shkencore sugjerojnë se ai do të tërhiqet.
Në një studim të botuar në revistën Nature Communications, gjeofizikania Lauren Lewright e Universitetit të Kolumbias në SHBA udhëhoqi një ekip që kombinoi vëzhgimet e ndryshimeve historike në nivelin e detit dhe lartësinë e tokës me modele kompjuterike të ngritjes së tokës pas shkrirjes së akullnajave. Rezultatet e tyre tregojnë se niveli relativ i detit përreth Groenlandës do të bjerë gjatë këtij shekulli.
Bregu i Grenlandës do të përjetojë një rezultat krejtësisht të ndryshëm, thotë Lewright në një postim në faqen e internetit të Universitetit të Kolumbias.
Në nivel global, rritja e nivelit të detit është kryesisht pasojë e përqendrimeve në rritje të gazrave serrë që bllokojnë nxehtësinë, ngrohin oqeanet dhe shkaktojnë zgjerim termik të ujit, i cili parashikohet të jetë kontribuesi më i madh në rritjen e nivelit të detit në të ardhmen.
Por Grenlanda bën përjashtim. Rreth 80 për qind e ishullit është e mbuluar nga një shtresë akulli me trashësi rreth një milje, e cila tani po tkurret me një shpejtësi prej rreth 200 miliardë tonësh akulli në vit. Ndërsa kjo masë e madhe tkurret, toka poshtë saj ngrihet.
Masa e shtresës së akullit tërheq ujin e detit drejt saj.
Kur një shtresë akulli është shumë e madhe, ajo ka shumë masë. Sipërfaqja e detit tërhiqet nga shtresa e akullit për shkak të kësaj force gravitacionale. Ndërsa shtresa e akullit humbet masë, tërheqja e saj gravitacionale në sipërfaqen e detit dobësohet. Kjo çon në një rënie të nivelit të detit, shpjegon Lewright.
Duke kufizuar emetimet, Grenlanda mund të fitojë afërsisht 0.9 metra tokë të ekspozuar deri në vitin 2100. Pa zbutur emetimet, rritja mund të arrijë në 2.5 metra, me pasoja për infrastrukturën, ekonominë bregdetare dhe sigurinë ushqimore të ishullit Arktik.
/Motilokal.com
