Një studim “inovator” ka zbuluar se sa shumë po ndikojnë ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu në motin ekstrem në të gjithë Evropën.

Studiuesi i klimës Gottfried Kirchengast dhe ekipi i tij në Universitetin e Grazit në Austri kanë zhvilluar një metodë të re për llogaritjen e rreziqeve nga ngjarje ekstreme si valët e të nxehtit, përmbytjet dhe thatësirat.

Duke përdorur një zgjidhje të re matematikore, modeli mund të përdoret për të llogaritur frekuencën, kohëzgjatjen, intensitetin, shtrirjen hapësinore dhe variabla të tjerë të ngjarjeve ekstreme. Kjo u lejon studiuesve të analizojnë shkallën në të cilën aktorët me intensitet të lartë emetimesh, siç janë shtetet ose kompanitë, janë përgjegjës për rritjen e dëmeve dhe rreziqeve klimatike.

“Nëse janë të disponueshme të dhëna të përshtatshme afatgjata për klimën, zhvillimi i metrikave të rrezikut klimatik për ekstremet me interes mund të gjurmohet vit pas viti dhe dekadë pas dekade, në vendet evropiane dhe në çdo rajon tjetër në mbarë botën”, thotë Kirchengast.

Studiuesit përdorën metodën e re për të hetuar ndryshimet në ngjarjet ekstreme të nxehtësisë në Austri dhe në të gjithë Evropën, duke përdorur grupe të dhënash të temperaturave maksimale ditore nga viti 1961 deri në vitin 2024.

Pragu për temperaturën “ekstreme” u mor si temperatura në secilin vend që tejkalonte vlerat ditore në periudhën nga viti 1961 deri në vitin 1990 me një përqind. Për Austrinë, kjo ishte 30°C, në Spanjën jugore ishte mbi 35°C dhe në Finlandë ishte rreth 25°C.

Studimi, i botuar në revistën Weather and Climate Extremes, zbuloi se ekstremiteti total i nxehtësisë në Austri dhe shumicën e rajoneve të Evropës Qendrore dhe Jugore është rritur rreth dhjetëfish në periudhën aktuale klimatike nga viti 2010-2024 krahasuar me vitet 1961-1990.

“Kjo rritje masive në metrikën totale të ekstremiteteve shkon përtej ndryshueshmërisë së saj natyrore dhe tregon ndikimin e ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu me një qartësi që edhe unë si studiues i klimës nuk e kam parë kurrë më parë”, thotë Kirchengast.

Kostoja e motit ekstrem

Mijëra vdekje në të gjithë Evropën verën e kaluar iu atribuan nxehtësisë ekstreme, pasi temperaturat u rritën në 40℃ në pjesë të mëdha të kontinentit dhe i shtynë disa vende në thatësirë.

Studiuesit në Imperial College London dhe London School of Hygiene & Tropic Medicine shqyrtuan 854 qytete evropiane dhe zbuluan se ndryshimi i klimës ishte përgjegjës për 68 për qind të 24,400 vdekjeve të vlerësuara nga nxehtësia gjatë kësaj periudhe, duke rritur temperaturat deri në 3.6°C.

Moti ekstrem i verës së vitit 2025 shkaktoi gjithashtu humbje ekonomike afatshkurtra prej të paktën 43 miliardë eurosh, me kostot totale që parashikohet të arrijnë një shifër marramendëse prej 126 miliardë eurosh deri në vitin 2029.

Një studim i publikuar në shtator, i udhëhequr nga Dr. Sehrish Usman në Universitetin e Mannheimit në bashkëpunim me ekonomistët e Bankës Qendrore Evropiane (BQE), zbuloi se valët e të nxehtit, thatësirat dhe përmbytjet prekën një të katërtën e të gjitha rajoneve të BE-së gjatë verës së vitit 2025.

Humbjet e menjëhershme arrijnë në 0.26 për qind të prodhimit ekonomik të BE-së në vitin 2024, por autorët e studimit theksojnë se këto vlerësime janë ndoshta konservative pasi nuk përfshijnë ndikimet e përbëra kur ndodhin njëkohësisht ngjarje ekstreme, të tilla si valët e të nxehtit dhe thatësirat.

/Motilokal.com