Ndryshimi i klimës ka krijuar një “bllokim” për tranzicionin drejt automjeteve elektrike (EV) por përparimet në teknologjinë e baterive mund t’i tejkalojnë temperaturat në rritje.
Shqetësimet mjedisore kanë motivuar shumë njerëz të kalojnë në automjete elektrike vitet e fundit. Sipas të dhënave nga Shoqata Evropiane e Prodhuesve të Automobilave (ACEA), shitjet e veturave plotësisht elektrike tejkaluan ato të automjeteve vetëm me benzinë në BE për herë të parë në dhjetor 2025.
Pavarësisht se BE-ja e ka zbutur ndalimin e emetimeve të veturave për vitin 2035, blloku regjistroi më shumë vetura elektrike hibride edhe vitin e kaluar, duke sinjalizuar një ndryshim të konsiderueshëm. Deri në fund të vitit 2025, regjistrimet e veturave me benzinë ranë me 18.7 për qind, me të gjitha tregjet kryesore që pësuan rënie.
Megjithatë, një nga faktorët kryesorë që i dekurajon njerëzit të kalojnë në një automjet elektrik është aftësia e tyre për t'u përballur me motin ekstrem.
Viti 2025 ishte viti i tretë më i nxehtë në nivel global dhe në Evropë, me temperatura mesatare globale që arritën 1.5℃ mbi nivelet para-industriale.
Sipas shërbimit të monitorimit të motit të Copernicus, rritja e niveleve iu atribuua një grumbullimi të gazrave serrë në atmosferë dhe rritjes së temperaturave të sipërfaqes së detit - të dyja të cilat amplifikohen nga aktiviteti njerëzor.
Një studim i vitit 2025 nga What Car? zbuloi se automjetet elektrike mund të humbasin deri në 44 për qind të autonomisë së tyre të pretenduar kur përballen me temperatura që variojnë nga 32 deri në 44℃.
Prodhuesi i veturave elektrike me performancë të lartë Polestar deklaron se temperatura ka një “ndikim të madh” në degradimin e baterisë pasi ndikon në reaksionet kimike brenda baterisë.
“Ashtu si temperaturat e ftohta ngadalësojnë gjithçka, temperaturat më të larta mund të krijojnë reagime më të shpejta, të cilat mund të çojnë në reagime të padëshiruara që e bëjnë baterinë tuaj të degradohet më shpejt”, shton kompania.
Megjithatë, një studim nga Universiteti i Miçiganit zbuloi se përmirësimet e fundit në teknologjinë e baterive të automjeteve elektrike mund të jenë duke e tejkaluar degradimin nga ndryshimet klimatike.
Studiuesit analizuan qëndrueshmërinë e baterive të vjetra të automjeteve elektrike të prodhuara midis viteve 2010–2018 me bateritë e reja të prodhuara midis viteve 2019–2023.
Në një skenar ku planeti ngrohej me një mesatare prej 2℃, automjetet elektrike me bateri të prodhuara midis viteve 2010 dhe 2018 do të shihnin jetëgjatësinë e tyre të ulej deri në 30 për qind.
Por, për bateritë e reja, studiuesit zbuluan se rënia mesatare e jetëgjatësisë është vetëm tre përqind, me një rënie maksimale prej 10 për qind.
'Më shumë besim' te automjetet elektrike, por vetëm në disa vende
“Falë përmirësimeve teknologjike, konsumatorët duhet të kenë më shumë besim në bateritë e tyre të automjeteve elektrike, edhe në një të ardhme më të ngrohtë”, thotë Haochi Wu, autori kryesor i studimit, i cili është botuar në revistën Nature.
Autori kryesor Michael Craig thekson se studimi ka një kusht kryesor: ekipi përdori vetëm dy automjete elektrike përfaqësuese për punën e tyre. Këto ishin Tesla Model 3 dhe Volkswagen ID.3.
“Në rajone si Evropa dhe SHBA-ja, ne mendojmë se e njohim mirë teknologjinë e baterive që është e disponueshme në ato rajone”, thotë Craig.
"Por, kur shohim qytete në Indi ose Afrikën Subsahariane, për shembull, ato mund të kenë flota shumë të ndryshme automjetesh dhe pothuajse me siguri i kanë. Pra, rezultatet tona mund të jenë optimiste për ato rajone."
Shumë nga këto rajone do ta ndiejnë më keq zemërimin e ndryshimeve klimatike, të cilat, sipas studiuesve, tregojnë se si pabarazitë përkeqësohen nga ngrohja globale.
/Motilokal.com
