Islanda ishte i vetmi vend arktik pa mushkonja për dekada të tëra. Ky status tani është humbur. Mostrat e para të specieve Culiseta annulata u gjetën në vjeshtën e vitit 2025 dhe shkencëtarët paralajmërojnë se kjo nuk është një kuriozitet i padëmshëm, por një sinjal i qartë i ndryshimit mjedisor.

Studiues nga Universiteti i Teksasit dhe Kolegji Dartmouth shpjegojnë në revistën Science se speciet e vogla si insektet janë të parat që përshtaten me ndryshimet klimatike. Shfaqja e tyre në zona të reja është shpesh një tregues i hershëm i ndërprerjeve më të thella. Arsyeja është e qartë. Arktiku po ngrohet katër herë më shpejt se mesatarja globale. Bora po shkrihet më herët, verat po zgjasin më shumë dhe kushtet që dikur pengonin përhapjen e specieve të caktuara nuk ekzistojnë më. Mushkonjat janë vetëm një shembull.

Problemi nuk janë vetë insektet, por pasojat që mund të shkaktojnë. Shumë ekosisteme të Arktikut mbështeten në cikle të përcaktuara saktësisht në kohë. Insektet shërbejnë si një burim kryesor ushqimi për zogjtë, veçanërisht gjatë folezimit. Nëse zhvillimi i tyre vonohet në lidhje me kohën kur çelin të vegjlit e tyre, zinxhiri ushqimor ndërpritet.

Një problem i ngjashëm ndodh edhe tek kafshët më të mëdha. Drerët dhe kaributë janë të ekspozuar ndaj një numri më të madh pickimesh, gjë që i detyron ata të lëvizin vazhdimisht dhe të shpenzojnë energji. Kjo ndikon në shëndetin dhe aftësinë e tyre për t'u riprodhuar. Ndikimi shkon më tej. Insektet mund të ndryshojnë bimësinë dhe të përshpejtojnë proceset që çojnë në shkrirjen e ngricës së përhershme. Kjo çliron më tej gazra serrë, të cilat mbyllin ciklin e ndryshimeve klimatike.

Shkencëtarët paralajmërojnë gjithashtu për një faktor tjetër, aktivitetin njerëzor. Rritja e trafikut, turizmit, tregtisë dhe zhvillimit të infrastrukturës po hapin rrugë të reja për përhapjen e specieve që më parë nuk ishin në gjendje të arrinin në zona të izoluara si Islanda. Ajo që është shqetësuese është mungesa e monitorimit sistematik. Janë pikërisht speciet e vogla, shpesh të anashkaluara, ato që mund të japin shenjat më të hershme të ndryshimit. Pa monitorim të koordinuar, është e vështirë të vlerësohet shkalla e problemit.

/Motilokal.com