Shumë persona që vuajnë nga alergjitë mbajnë antihistaminikë në kutinë e dorezave për t’i përdorur në ditët kur nivelet e polenit janë shumë të larta. Nëse e merrni një para udhëtimit për në punë, teshtitja do të qetësohet. Shumica e njerëzve mendojnë se problemi i drejtimit të makinës është zgjidhur.
Por në ditët kur numërimi i polenit arrin kulmin e tij sezonal, në të dhënat e aksidenteve shfaqet diçka që antihistamina nuk e rregulloi.
Nivelet e larta të polenit dhe faktorët nxitës
Kur nivelet e larta të polenit në një qytet amerikan arrijnë kulmin e tyre sezonal, aksidentet fatale të trafikut rriten bashkë me to. Ky është zbulimi i një analize të re që mbulon 11 vjet të dhëna ditore në 28 zona metropolitane, të nxjerra nga të dhënat federale të aksidenteve dhe numërimet e polenit të mbledhura nga teknikë të trajnuar në stacionet e alergjisë.
Në ditët kur numërimi i polenit lokal renditej në tremujorin më të lartë të sezonit, aksidentet fatale ishin 5.8 për qind më të larta sesa në ditët me më pak polen.
Rritja u shfaq në të gjitha rajonet dhe vazhdoi edhe pasi u morën parasysh moti, dita e javës dhe modelet sezonale.
Pas numrave
Puna u drejtua nga Monica Deza, Ph.D., ekonomiste në Universitetin e Syracuse, me bashkautoren Shooshan Danagoulian, Ph.D., nga Universiteti Shtetëror i Wayne.
Ekipi i tyre mblodhi së bashku tre rrjedha të dhënash: matjet ditore të polenit nga Byroja Kombëtare e Alergjisë, të dhënat e aksidenteve fatale nga Sistemi Federal i Raportimit të Analizës së Vdekjeve dhe leximet e motit në nivel qarku.
Seti i të dhënave mbulonte 11 vite dhe 183 qarqe afërsisht 176,000 pika të dhënash në total. Ata përdorën një model që përfshiu veçoritë lokale festat, modelet e udhëtimit për në punë, madje edhe kohën e lulëzimit të pemëve specifike për qarkun pastaj shqyrtuan atë që kishte mbetur.
Më shumë se teshtima
Gjetjet përputhen me atë që studiuesit e alergjive kanë dyshuar për dekada të tëra. Alergjitë sezonale ngadalësojnë ndjeshëm kohën e reagimit, shkurtojnë hapësirën e vëmendjes dhe degradojnë kujtesën afatshkurtër.
Hulumtimet e mëparshme i dhanë një numër: dëmtimi mund të jetë afërsisht i barabartë me një nivel alkooli në gjak prej 0.05 për qind kufiri ligjor në shumë vende.
Pastaj është problemi me ilaçet. Antihistaminikët e zakonshëm pa recetë, veçanërisht versionet më të vjetra të gjeneratës së parë, mund ta zbehin vetë vigjilencën.
Pra, dikush që përpiqet të menaxhojë rinitin alergjik teshtitjen, bllokimin dhe kruarjen e syve nga ethet e sanës përpara se të hipë në makinë, mund të jetë duke punuar me kapacitet të reduktuar, me ose pa pilula.
Sinjali i fundjavës
Kur ekipi i ndau të dhënat sipas llojit të ditës, modeli u mpreh. Aksidentet fatale gjatë fundjavave u rritën me 8.6 për qind në ditët me shumë polen. Aksidentet gjatë ditëve të javës mezi lëvizën.
Arsyeja e mundshme: drejtimi i makinës gjatë ditëve të javës është kryesisht mënyra e udhëtimit për në punë. Itinerar i njohur, kthesa të parashikueshme, autopilot. Fundjavat janë ndryshe. Itinerar të rinj. Udhëtime më të gjata. Më shumë kërkesë për vëmendje.
Alkooli e përforcon efektin
Zbulimi i alkoolit tërhoqi vëmendjen e autorëve. Kur të paktën një shofer i dehur përfshihej në një aksident, efekti i ditës me shumë polen pothuajse dyfishohej. Aksidentet fatale në ato kushte u rritën me rreth 10 përqind në ditët me më shumë polen.
Studiuesit nuk argumentuan se alergjitë i bëjnë njerëzit të pinë. Ata vunë në dukje diçka më të thjeshtë. Poleni dhe alkooli mund të jenë duke i zbehur disa nga të njëjtat funksione mendore. Nëse i shtoni këto dëmtime, rruga bëhet më pak tolerante.
Askush nuk qëndroi në shtëpi
Një sfidë e arsyeshme për të gjithë këtë: ndoshta më shumë njerëz thjesht ngasin makinën në ditët me shumë polen dhe më shumë shoferë do të thotë më shumë aksidente. Ekipi e testoi këtë. Ata morën të dhënat e taksive të qytetit të Nju Jorkut, numëruan pasagjerët për aksident dhe shqyrtuan automjetet e flotës kamionë të kompanisë, furgonë, makina pune.
Asgjë nuk ndryshoi. Udhëtimet me taksi mbetën të pandryshuara. Numri i pasagjerëve mbeti në nivel. Shoferët e flotës nuk treguan rritje të aksidenteve në asnjë nivel poleni. Njerëzit nuk e shmangnin rrugën në ditët e alergjive të këqija. Ata thjesht ngisnin më keq.
Ky dallim është ajo që e bën të vështirë për t’u shpërfillur një shpjegim me dëmtime mendore. Aksidentet nuk po ndodhin sepse më shumë makina dalin në rrugë. Diçka në lidhje me ditët me shumë polen duket se po dëmton shoferët që janë tashmë në të.
Më shumë ditë me nivel të lartë poleni
Koha e këtij zbulimi është e pakëndshme. Hulumtimet kanë treguar se ndryshimi i klimës po e zgjat sezonin e polenit dhe po e rrit numërimin ditor në të gjithë Amerikën e Veriut. Pranverat më të ngrohta shkaktojnë lulëzime më të hershme. Sezonet e rritjes vazhdojnë të zgjaten.
Nëse numri i polenit vazhdon të rritet, Deza dhe Danagoulian parashikojnë se dita mesatare deri në fund të shekullit mund të përputhet me më të keqen e sotme. Vetëm qarqet e studiuara mund të shohin qindra aksidente fatale shtesë në vit.
Analiza mbulon 28 zona metropolitane të SHBA-së dhe nuk mund të flasë për qarqet rurale, ku modelet e drejtimit të automjeteve dhe të polenit ndryshojnë.
Ai kap vetëm aksidentet fatale aksidentet jo-fatale nuk gjurmohen në një bazë të dhënash kombëtare të krahasueshme. Dhe ndërsa rezultatet vazhdimisht implikojnë dëmtimin e drejtimit të automjetit si shkak, studimi nuk mat gjendjen mendore të asnjë individi; kjo lidhje është nxjerrë si përfundim.
Çfarë mund të ndryshojë kjo
Deri në këtë analizë, askush nuk i kishte lidhur drejtpërdrejt nivelet e përditshme të polenit me aksidentet fatale në Shtetet e Bashkuara. Një studim paralel në Japoni kishte treguar në të njëjtin drejtim për vizitat në dhomat e urgjencës, por pamja e rrugëve amerikane mbeti e patestuar.
Këto gjetje u japin mjekëve një mundësi të re për të zhvilluar një bisedë të re me pacientët me alergji që udhëtojnë për në punë. Agjencitë e shëndetit publik tani kanë një arsye për të nxitur alarmet për polenin në të njëjtën mënyrë siç nxitin paralajmërimet për cilësinë e ajrit. Një rrezik sezonal, i parashikueshëm dhe i trajtueshëm. Një rrezik që politika e sigurisë në trafik nuk e adreson aktualisht.
Deza dhe Danagoulian argumentojnë se mesazhet publike mbi nivelet ditore të polenit të modeluara sipas indeksit të cilësisë së ajrit mund t'i ndihmojnë shoferët të bëjnë zgjedhje më të informuara.
Shkenca ka hyrë në lojë. Hapi tjetër i përket një sistemi shëndetësor publik që tashmë di si të lëshojë këtë lloj paralajmërimi.
/Earth/Motilokal.com
