Ushqimet ultra të përpunuara (UPF) kanë më shumë të përbashkëta me cigaret sesa me frutat ose perimet dhe kërkojnë rregullore shumë më të rrepta, sipas një raporti të ri. Kjo për shkak se UPF-të dhe cigaret janë krijuar për të inkurajuar varësinë dhe konsumin dhe kanë ngjashmëri në dëmet e përhapura shëndetësore.
UPF-të, të cilat janë gjerësisht të disponueshme në të gjithë botën, janë ushqime të prodhuara industrialisht, shpesh duke përdorur emulsifikues ose ngjyra dhe aroma artificiale. Këto përfshijnë pije të buta dhe ushqime të paketuara, të tilla si patate të skuqura dhe biskota.
Studiues nga Harvardi, Universiteti i Miçiganit dhe Universiteti Duke theksojnë se ka ngjashmëri në proceset e prodhimit të UPF-së dhe cigareve. Studiuesit u mbështetën në të dhëna nga fushat e shkencës së varësisë, të ushqyerit dhe historisë së shëndetit publik, të cilat u botuan të martën, më 3 shkurt, në revistën shëndetësore Milbank Quarterly.
Në përfundimet e tyre, ata theksojnë se pretendimet reklamuese për produkte, të tilla si "me pak yndyrë" ose "pa sheqer", janë të ngjashme me reklamimin e filtrave të cigareve në vitet 1950 si inovacione mbrojtëse që "në praktikë ofruan pak përfitime të rëndësishme".
Një nga autoret e raportit, psikologia klinike e Universitetit të Miçiganit, Ashley Gearhardt, tha se pacientët e saj bënë të njëjtat lidhje. Ata i thonë: “Ndihem e varur… E dëshiroj me gjithë shpirt. Më parë pija cigare [dhe] tani kam të njëjtin zakon, por me pije të gazuara dhe petulla. E di që po më vret. Dua ta lë, por nuk mundem.” Në vend që t’i fajësojmë njerëzit dhe t’i nxisim të pinë, të pinë duhan ose të hanë ushqime të shpejta me masë, po arrijmë në një pikë, shpjegon ajo, ku i kuptojmë levat që industria mund të përdorë për të krijuar produkte që në të vërtetë mund t’i bëjnë njerëzit të varur.
Ndërsa ushqimi, ndryshe nga duhani, është thelbësor për mbijetesë, autorët argumentojnë se diskriminimi e bën veprimin dyfish të domosdoshëm sepse është e vështirë të shpëtosh nga mjedisi modern ushqimor. Gearhardt argumenton se duhet të jetë e mundur të bëhet dallimi midis UPF-ve të dëmshme dhe ushqimeve të tjera, në të njëjtën mënyrë siç dallohen pijet alkoolike dhe joalkoolike.
Shkencëtarët sugjeruan që mësimet nga rregullimi i duhanit, "duke përfshirë kufizimet e marketingut dhe ndërhyrjet strukturore", mund të ofrojnë një udhëzues për zvogëlimin e dëmeve që lidhen me UPF-të, duke u bërë thirrje autoriteteve të shëndetit publik të "zhvendosin përgjegjësinë nga individi tek industria ushqimore".
A po e ekzagjerojnë?
Profesori Martin Warren, drejtor shkencor i Institutit Quadram, një qendër e specializuar në kërkimin ushqimor, tha se ndërsa kishte ngjashmëri midis UPF-ve dhe duhanit, autorët rrezikonin të “tepronin” me krahasimet e tyre. Kishte pyetje, tha ai, nëse UPF-të, ashtu si nikotina, “shkaktonin varësi të brendshme nga një pikëpamje farmakologjike, apo nëse ato shfrytëzojnë kryesisht preferencat e fituara, shpërblimin dhe komoditetin”.
Ai tha gjithashtu se ishte e rëndësishme të shqyrtohej nëse efektet negative shëndetësore që i atribuohen UPF-ve rrjedhin nga përmbajtja e tyre apo nga fakti që ato zëvendësuan "ushqime të plota të pasura me fibra, mikronutrientë dhe fitokimikate mbrojtëse". Në këtë rast, duhet bërë një dallim në mënyrë që rregulloret të synojnë të kontrollojnë ose përmirësojnë cilësinë e dietës.
/Motilokal.com
