Kur një valë e të nxehtit vret njerëz, historia që ne priremi të tregojmë është e drejtpërdrejtë: të varfrit që nuk mund të përballonin kondicionimin e ajrit vdiqën, të pasurit mbijetuan.

Një studim i ri i rëndësishëm thotë se kjo histori është e gabuar, ose të paktën në mënyrë të rrezikshme e paplotë. Ta bëjmë siç duhet ka shumë rëndësi për atë që bëjmë më pas.

Hulumtimi, i udhëhequr nga Qendra Euro-Mesdhetare për Ndryshimet Klimatike (CMCC), prezanton një koncept të quajtur Varfëria Sistemike e Ftohjes.

Shkencëtarët përdorën këtë shkallë për të matur ndjeshmërinë ndaj nxehtësisë në 28 vende që përfaqësojnë më shumë se tre miliardë njerëz.

Analiza zbuloi se më shumë se dy të tretat e këtyre njerëzve janë termikisht të pasigurt në të paktën një dimension.

Për më tepër, gati 600 milionë njerëz jetojnë me privime të rënda dhe të mbivendosura që i lënë ata të ekspozuar në mënyrë akute ndaj nxehtësisë ekstreme .

Por çfarë zbulojnë këto shifra rreth asaj që në të vërtetë i bën njerëzit të prekshëm?

Klima nuk është faktori kryesor

Indonezia, Egjipti dhe Jordania janë vende të nxehta, kështu që do të pritej që ato të ishin afër kryesimit të renditjes së cenueshmërisë.

Por ato shënojnë relativisht mirë sepse infrastruktura, shërbimet publike dhe kornizat e politikave të tyre ofrojnë mbrojtje të vërtetë.

Shembuj të kundërt janë Etiopia dhe Republika Demokratike e Kongos.

Asnjëra nuk është ndër vendet më të nxehta në të dhënat e mbledhura. Por të dyja renditen si shumë të cenueshme sepse infrastruktura është e dobët, pabarazitë sociale janë të thella, sistemet shëndetësore janë të mbingarkuara dhe mbrojtja e punës është e dobët.

Klima nuk është problemi këtu. Çdo gjë tjetër është.

“Për shembull, një qytet në të cilin të gjithë kanë ajër të kondicionuar nuk është domosdoshmërisht një qytet në të cilin nuk ka Varfëri Sistemike të Ftohjes”, tha autori kryesor Giacomo Falchetta, një studiues i CMCC.

“Kjo tregon se ka shumë faktorë që ndikojnë në Varfërinë Sistemike të Ftohjes: transporti, materialet e ndërtimit, ligjet dhe rregulloret rreth punës dhe ekspozimit ndaj nxehtësisë, si dhe qasja në shërbime.”

Çfarë kap në të vërtetë mjeti

Koncepti u zhvillua nga bashkautorja Antonella Mazzone, një bashkëpunëtore e CMCC, pikërisht sepse masat ekzistuese vazhdonin të mungonin diçka.

Qasja në ajër të kondicionuar, nivelet e të ardhurave ose varfëria energjetike janë të gjitha faktorë realë. Megjithatë, asnjëri prej tyre nuk ju tregon nëse një person mund të qëndrojë i sigurt kur temperaturat i kalojnë kufijtë e rezistencës termike.

Ajo që përcakton në të vërtetë nëse një person mund t’i mbijetojë nxehtësisë ekstreme është kombinimi i gjërave që e rrethojnë.

“Varfëria Sistemike e Ftohjes është një koncept dhe mjet navigimi që ndihmon në organizimin e kombinimit të kushteve që i çojnë individët, organizatat ose komunitetet të përballen me rreziqe shëndetësore, jo vetëm për shkak të ndryshimeve klimatike dhe nxehtësisë ekstreme, por edhe për shkak të një sërë faktorësh të tjerë infrastrukturorë”, shpjegoi Mazzone.

Indeksi që ndërtuan studiuesit mat pesë dimensione: ekspozimin ndaj klimës, infrastrukturën dhe asetet, pabarazitë sociale dhe termike, shëndetësinë, si dhe standardet e arsimit dhe punës.

Çdo dimension mund ta bëjë një person pak a shumë të sigurt termikisht, dhe ata bashkëveprojnë me njëri-tjetrin në mënyra që asnjë masë e vetme nuk i kap.

Çfarë e nxit më shumë cenueshmërinë?

Nga pesë dimensionet, arsimi dhe standardet e punës rezultojnë të jenë nxitësi më i madh, duke prekur rreth 2.2 miliardë njerëz.

Kjo përfshin nëse vendet e punës i ekspozojnë njerëzit ndaj nxehtësisë së rrezikshme dhe çfarë mbrojtjesh ligjore ekzistojnë për ekspozimin ndaj nxehtësisë në vendin e punës.

Ai gjithashtu pasqyron sistemet më të gjera arsimore dhe institucionale që formësojnë mënyrën se si njerëzit e kuptojnë dhe i përgjigjen rrezikut.

Ky zbulim ka implikime të drejtpërdrejta politike. Nëse faktori kryesor i ndjeshmërisë ndaj nxehtësisë nuk janë të ardhurat apo edhe klima, atëherë ndërhyrjet më të fuqishme nuk kanë të bëjnë me ndërtimin e më shumë termocentraleve për ajër të kondicionuar.

Ato kanë të bëjnë me zbatimin e kufizimeve të nxehtësisë në vendin e punës, përmirësimin e dizajnit të ndërtesave, zgjerimin e infrastrukturës së hijes dhe ftohjes në hapësirat publike dhe sigurimin që sistemet shëndetësore të mund të përballojnë rritjen e temperaturave.

Pabarazitë që fshihen brenda vendeve

Studimi gjeti gjithashtu pabarazi të theksuara brenda vendeve individuale - rajone që shënojnë shumë më keq sesa do të sugjeronin mesataret e tyre kombëtare.

Kjo ka rëndësi sepse statistikat kombëtare mund të maskojnë komunitetet specifike që janë më të rrezikuara.

Një politikë efektive e përshtatjes duhet t’i gjejë ato komunitete, jo t’i shpërndajë masat e përgjithshme në mënyrë të hollë nëpër vende të tëra dhe ta quajë të kryer.

Më shumë sesa një emergjencë sporadike

Nxehtësia ekstreme më parë trajtohej si një emergjencë e rastit. Ajo po bëhet gjithnjë e më shumë një gjendje kronike e jetës në pjesë të mëdha të botës.

Pyetja se si mbijetojnë njerëzit rezulton të ketë më pak të bëjë me temperaturën jashtë dhe më shumë me një mori faktorësh që bashkëveprojnë.

Të ardhurat kanë rëndësi, sigurisht, por nuk janë i vetmi faktor që ndikon. Dhe për një kohë shumë të gjatë, këta faktorë kanë qenë të padukshëm në mënyrën se si mendojmë se kush vdes në një valë të nxehti dhe pse.

Koncepti i Varfërisë Sistemike të Ftohjes mund të ndihmojë në identifikimin e të gjithë këtyre faktorëve nxitës dhe marrëdhënieve midis tyre dhe kështu të kontribuojë ndjeshëm në shëndetin publik.

/Motilokal.com