Kur godet një valë e të nxehtit, shumica e njerëzve instinktivisht ikin nga rruga në një hapësirë të brendshme. Por këtu fillon një nga problemet më të mëdha. Apartamenti juaj, veçanërisht nëse është në katin e sipërm, i izoluar dobët ose pa mbrojtje të jashtme nga dielli, mund të bëhet vendi më i rrezikshëm gjatë valëve të zgjatura të të nxehtit. Gjatë ditës, muret, betoni, pllakat dhe suvaja nxehen, dhe natën ato e kthejnë ngadalë këtë nxehtësi në hapësirë. Ndërsa temperatura jashtë bie të paktën disi pas perëndimit të diellit, ajri brenda nuk arrin të ftohet. Trupi më pas mbetet pa pushimin më të rëndësishëm të natës.

Kjo është veçanërisht e rrezikshme sepse stresi nga nxehtësia nuk matet vetëm nga maksimumet ditore. Instituti Robert Koch në analizën e tij të vdekshmërisë së lidhur me emergjencat pohon se pragu për "javët e nxehta" të rrezikshme në Gjermani shpesh lidhet me një temperaturë mesatare javore prej rreth 20 gradësh, pasi kjo vlerë përfshin temperaturat e ditës dhe të natës. Me fjalë të tjera, nuk është vetëm një ditë me 35 gradë që është problemi, por një seri netësh në të cilat apartamenti nuk arrin të ftohet. RKI ka vlerësuar 3,100 vdekje të lidhura me nxehtësinë në Gjermani për vitin 2023 dhe 2,800 për vitin 2024.

Arsyeja është e thjeshtë dhe fiziologjikisht shumë serioze. Gjatë natës së ftohtë, trupi rikuperohet, zemra punon më qetë, presioni i gjakut bie dhe trupi rifiton ekuilibrin. Nëse temperatura në apartament nuk bie për ditë të tëra, zemra dhe qarkullimi i gjakut mbeten nën presion edhe gjatë natës. Tek njerëzit e shëndetshëm, kjo mund të nënkuptojë lodhje, pagjumësi, dhimbje koke dhe dehidratim. Tek njerëzit e moshuar dhe me sëmundje kronike, pasojat mund të jenë shumë më të rënda, nga kolapsi deri te ataku në zemër ose goditja në tru.

Personat mbi 75 vjeç janë më të rrezikuar, veçanërisht nëse kanë sëmundje të zemrës, mushkërive, veshkave ose demencës. Foshnjat, gratë shtatzëna dhe njerëzit që marrin ilaçe të caktuara janë gjithashtu veçanërisht të ndjeshëm. Diuretikët, disa ilaçe për tensionin e gjakut dhe ilaqet kundër depresionit mund të ndikojnë në rregullimin e nxehtësisë dhe ekuilibrin e lëngjeve. Një dozë që është e përshtatshme në kushte normale mund të bëhet problematike gjatë disa ditëve me vapë, prandaj është e rëndësishme që pacientët në rrezik të flasin me mjekun e tyre në kohën e duhur dhe të mos e ndryshojnë terapinë e tyre vetë.

Një problem i veçantë është se vdekjet që lidhen me nxehtësinë rrallë njihen si të tilla. Ato shpesh ndodhin në një apartament, natën, tek një person që tashmë vuan nga një sëmundje serioze. Prandaj, certifikatat e vdekjes më shpesh do të rendisin dështimin e zemrës, kolapsin e qarkullimit të gjakut ose dështimin e veshkave, ndërsa nxehtësia nuk renditet si shkaku themelor. Si rezultat, shifrat zyrtare pothuajse me siguri nuk e tregojnë të gjithë historinë.

Skenari më i keq është një sistem i ashtuquajtur kupole nxehtësie, kur një anticiklon i fortë qëndron mbi të njëjtën zonë për ditë ose javë, duke bllokuar ajrin e nxehtë. Një ekstrem i tillë goditi zonën e Vankuverit në vitin 2021, ku temperaturat arritën 49 gradë dhe qindra njerëz vdiqën, kryesisht në apartamente pa ajër të kondicionuar. Kjo tregon se vendet e pasura dhe të zhvilluara nuk janë imune.

Zgjidhjet ekzistojnë, por ato kërkojnë një përgjigje personale dhe sistemike. Mënyra më e shpejtë për të ndihmuar është ftohja e hapësirave publike në lagje, sigurimi i strehimit të përkohshëm për njerëzit që jetojnë në apartamente të mbinxehura, kontaktimi i pacientëve në rrezik para dhe gjatë një vale të nxehti dhe krijimi i planeve të qarta për përshtatjen e terapisë. Në planin afatgjatë, roletat e jashtme, perdet, pemët, çatitë e gjelbra, fasadat që ngrohen më pak dhe apartamentet që mund të ftohen pa konsumuar shumë energji janë thelbësore. Megjithatë, masa më e thjeshtë mbetet njerëzore. Gjatë nxehtësisë ekstreme, duhet të kontrolloni një fqinj të moshuar, prind ose person që jeton vetëm. Pyetni nëse kanë nevojë për ujë, një hapësirë të freskët ose ndihmë për të shkuar te mjeku.

/Motilokal.com