Qëndrimi i zgjatur ulur ose shtrirë, mungesa e aktivitetit fizik, mosha dhe proceset inflamatore janë ndër faktorët kryesorë që ndikojnë në shfaqjen e ngurtësisë dhe dhimbjes në nyje.
Nyjat janë pika lidhëse mes eshtrave dhe kanë rol thelbësor në lëvizjen dhe stabilitetin e trupit. Ato janë të mbushura me lëng sinovial, i cili shërben për lubrifikim, redukton fërkimin dhe ushqen indin kërcor.
Pse ndodh ngurtësia?
Kur trupi qëndron gjatë pa lëvizje, qarkullimi i gjakut ngadalësohet, muskujt dhe indet përreth nyjave humbasin fleksibilitetin dhe lëngu sinovial qarkullon më pak. Si pasojë, lëvizjet e para pas pushimit mund të shoqërohen me ndjesi shtrëngimi ose dhimbjeje.
Kjo gjendje është e zakonshme pas gjumit ose qëndrimit të gjatë ulur dhe zakonisht përmirësohet brenda pak minutash lëvizjeje.
Kur bëhet shqetësuese?
Në disa raste, ngurtësia mund të lidhet me gjendje më serioze si osteoartriti ose sëmundje inflamatore të nyjave.
- Osteoartriti shkakton dëmtim gradual të kërcit dhe zakonisht prek gjunjët, ijet, duart dhe shtyllën kurrizore. Shpesh shoqërohet me dhimbje gjatë lëvizjes dhe ndjesi kërcitjeje në nyje.
- Artriti inflamator dhe sëmundjet autoimune, si artriti reumatoid apo lupusi, mund të shkaktojnë ngurtësi më të gjatë në mëngjes, ënjtje dhe skuqje të nyjave.
Gjendje të tilla zakonisht nuk përmirësohen shpejt me lëvizje dhe mund të shoqërohen edhe me lodhje të përgjithshme.
Faktorë të tjerë ndikues
Ngurtësia mund të shkaktohet edhe nga:
- pozicion i gabuar gjatë gjumit ose uljes
- mbipeshë
- dehidrim
- lëvizje të përsëritura ose mbingarkesë fizike
- dëmtime të lehta të indeve përreth nyjave
Kur duhet të kërkohet ndihmë mjekësore?
Rekomandohet konsultimi me mjekun nëse:
- ngurtësia zgjat më shumë se 30–60 minuta
- dhimbja përkeqësohet me kohën
- shfaqet ënjtje, nxehtësi ose skuqje
- lëvizja kufizohet dukshëm
- simptomat ndikojnë në gjumë ose aktivitetet e përditshme
Si mund të lehtësohen simptomat?
Në shumicën e rasteve, gjendja mund të përmirësohet me ndryshime të thjeshta në rutinë:
- shmangia e ngritjes së menjëhershme pas pushimit
- shtrirje të lehta para aktivitetit
- ecje e ngadaltë në fillim të ditës
- ushtrime të lehta për nyjet (rrotullime, përkulje, shtrirje)
- ngritja nga ulja çdo 30–60 minuta
- aktivitet fizik i rregullt si ecja, noti, joga ose biçikleta
Në shumicën e rasteve, ngurtësia është një reagim normal i trupit ndaj mungesës së lëvizjes dhe largohet shpejt me aktivitet të lehtë. Megjithatë, kur simptomat bëhen të vazhdueshme ose përkeqësohen, vlerësimi mjekësor është i domosdoshëm.
/Motilokal.com
