Bujqësia rigjeneruese mund të kursejë grurë të mjaftueshëm gjatë thatësirës për të prodhuar 130 milionë bagetë, sipas një studimi të ri francez.

Të përballur me kosto marramendëse, mungesa të furnizimit dhe mot ekstrem, fermerët e Evropës janë në krizë.

Me një verë të nxehtë që po afron, të nxitur nga ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu, thatësira ka të ngjarë të përfshijë kontinentin, duke kërcënuar më tej furnizimet me ushqim dhe jetesën.

Të dhënat e reja të mbledhura mbi tokat bujqësore franceze të goditura nga thatësira zbulojnë se zgjidhja më premtuese mund të jetë edhe ajo më e gjelbra.

Në një studim të më shumë se 1,200 fermave në të gjithë vendin, gjetjet e hershme tregojnë se fermat me prodhime shumë rigjeneruese regjistruan një rënie prej 8 për qind të rendimenteve të të korrave krahasuar me 22 për qind të homologëve të tyre më pak rigjenerues pas thatësirave të vitit 2023.

Gjetjet e hershme i japin peshë një argumenti të mbështetur prej kohësh nga avokatët e bujqësisë rigjeneruese, se, ndërsa kostot fillestare mund të jenë më të larta se metodat konvencionale të bujqësisë, ato sjellin dividentë.

Bujqësia rigjeneruese krijon rezistencë ndaj thatësirës për kulturat e drithërave

Studimi, i kryer nga Soil Capital një B Corp që punon me fermerët për të mbështetur kalimin në sisteme më elastike dhe rigjeneruese në partneritet me universitetin KU Leuven në Belgjikë, mbështetet në të dhëna të verifikuara në mënyrë të pavarur në terren nga 1,262 ferma në 331,600 hektarë në Francë midis viteve 2021 dhe 2024.

Duke kombinuar informacionin mbi praktikat bujqësore, rendimentet dhe kushtet e tokës, ai shkon përtej studimeve të fermave të vetme dhe modelimit teorik për të demonstruar se si bujqësia rigjeneruese mund të ndihmojë në mbrojtjen e prodhimit.

Rezistenca ndaj thatësirës e dëshmuar në analizën më të detajuar rajonale u pasqyrua në të dhënat në të gjithë vendin, veçanërisht në të gjitha kulturat më të kultivuara në Francë: drithërat.

Brenda rajoneve të kultivimit të drithërave të goditura nga thatësira të cilat përbënin 82 nga 96 departamentet e Francës në periudhën e studimit, praktikat rigjeneruese ulën humbjet e rendimentit të lidhura me thatësirën me të paktën 10 për qind në rreth 85 për qind të rasteve. U morën në konsideratë faktorë të tjerë të mundshëm, siç është lloji i tokës.

Partneri i parë akademik i studimit, Profesor Erik Mathijs, kreu i ekonomisë bujqësore, ushqimore dhe të burimeve në KU Leuven, thotë se të dhënat mbushin një boshllëk të gjatë në hulumtim: “Ajo që na ka penguar të gjithëve është mungesa e të dhënave të forta në nivel terreni nëpër gjeografi të mëdha dhe vite të shumta të njëpasnjëshme. Të dhënat e Soil Capital janë jashtëzakonisht të forta në këtë drejtim.”

Soil Capital vlerëson se nëse praktikat më rigjeneruese të studiuara do të përvetësoheshin në të gjithë Francën , kjo do të mbronte ekuivalentin e 17 javëve furnizim me grurë për një mulli tipik industrial mielli gjatë një thatësire të ngjashme në të ardhmen, grurë të mjaftueshëm për të prodhuar afërsisht 130 milionë bagetë.

Thatësira shkakton dëme prej miliarda dollarësh në të gjithë botën

Gjetjet vijnë pasi raporti i OKB-së për Falimentimin Global të Ujit në janar 2026 paralajmëroi se bota ka hyrë në një epokë të "falimentimit global të ujit". Sistemet kritike të ujit kanë pësuar dëme të pakthyeshme të shkaktuara pjesërisht nga degradimi i tokës, ndërsa dëmet e lidhura me thatësirën tani tejkalojnë 307 miliardë dollarë (264 miliardë euro) çdo vit në të gjithë botën.

Thatësirat e nxitura nga shkatërrimi i mjedisit nga njeriu parashikohet të prekin tre në katër persona deri në vitin 2050, sipas OKB-së.

Konventa e OKB-së për të Luftuar Shkretëtirëzimin (UNCCD) e ka identifikuar vazhdimisht restaurimin e tokës si thelbësore për qëllimet e sigurisë ushqimore dhe të qëndrueshmërisë ndaj klimës.

“Roli i tokës në sigurimin e pothuajse të gjitha kalorive ushqimore, rregullimin e furnizimit me ujë, mbështetjen e biodiversitetit dhe ndihmën në stabilizimin e klimës globale anashkalohet gjerësisht dhe shpesh nënvlerësohet”, thuhet në UNCCD.

Komisioni Evropian vlerëson se degradimi i tokës, i nxitur nga menaxhimi i paqëndrueshëm i tokës, vulosja e tokës, ndotja dhe shfrytëzimi i tepërt i kombinuar me ndryshimet klimatike dhe motin ekstrem, i ka kushtuar tashmë BE-së mbi 50 miliardë euro në vit për shkak të humbjes së shërbimeve thelbësore që ofrojnë tokat.

Si mbron bujqësia rigjeneruese nga thatësira?

Bujqësia rigjeneruese ndjek një qasje holistike ndaj menaxhimit të tokës që synon të rivendosë shëndetin e tokës, të promovojë biodiversitetin dhe të luftojë ndryshimet klimatike duke kapur karbonin në tokë.

Toka e shëndetshme e pasur me lëndë organike vepron si një sfungjer. Një hulumtim nga INRAE, instituti kombëtar francez i kërkimit bujqësor, zbuloi se tokat e menaxhuara me praktika rigjeneruese mbanin midis tetë dhe 15 për qind më shumë ujë sesa tokat e punuara në mënyrë konvencionale, dhe biomasa e prodhuar jepte rendimente 15 deri në 20 përqind më të larta për të njëjtin vëllim uji të përdorur.

Në lloje të caktuara tokash, një rritje prej një për qind e lëndës organike lejon që një hektar i vetëm të ruajë 350,000 litra ujë shtesë, i cili gjithashtu ftoh planetin përmes avullimit - sipas institucionit të kërkimit bujqësor Rothamsted Research.

Mbjellja e bimëve me mbulesë rikthen më tej lëndën organike duke kultivuar bimë posaçërisht për të mbrojtur dhe përmirësuar shëndetin e tokës midis cikleve kryesore të të korrave, ndërsa rotacioni i të korrave balancon lëndët ushqyese të tokës dhe ndihmon në pengimin e dëmtuesve dhe parandalimin e sëmundjeve. Ulja e punimit të tokës lejon aktivitetin e krimbave të tokës dhe rritjen më të thellë të rrënjëve për të përmirësuar infiltrimin e ujit.

Ndërkohë, bujqësia konvencionale, me mbështetjen e saj në lërim, plehra sintetike dhe monokulturë, zakonisht degradon, ngjesh dhe gërryen tokën.

Në Evropë, 60 deri në 70 për qind e tokave konsiderohen tashmë të pashëndetshme dhe më shumë se gjysma e tokës bujqësore në botë është e degraduar.

Ligji i BE-së për Monitorimin e Tokës, i cili hyri në fuqi në vitin 2025, përcakton një kornizë për vlerësimin dhe monitorimin e shëndetit të tokës në të gjitha shtetet anëtare për herë të parë, me qëllim arritjen e tokave të shëndetshme në të gjithë BE-në deri në vitin 2050.

OJQ-të mjedisore kanë kritikuar rregullat e dobëta të monitorimit të ligjit dhe mungesën e objektivave ligjërisht të detyrueshëm të restaurimit, megjithatë, duke paralajmëruar se ai nuk arrin masat që shkencëtarët thonë se janë të nevojshme për të rivendosur shëndetin e tokës.

/Motilokal.com