Fenomeni El Niño është formuar zyrtarisht në Oqeanin Paqësor ekuatorial për herë të parë që nga viti 2023, duke i hapur rrugën muajve të ngjarjeve ekstreme të motit.

Sipas Agjencisë Meteorologjike të Japonisë (JMA), episodi i ri i El Niño pritet të forcohet në muajt në vijim dhe mund të zhvillohet në një nga më të fuqishmit në dekadat e fundit , duke mbetur aktiv të paktën deri në fund të vitit.

El Niño është një fenomen natyror klimatik i karakterizuar nga ngrohja e pazakontë e ujërave sipërfaqësore në Oqeanin Paqësor qendror dhe lindor. Edhe pse ndodh në një rajon specifik të planetit, efektet e tij ndikojnë në sistemet e motit në shkallë globale, duke ndryshuar reshjet, temperaturat dhe frekuencën e ngjarjeve ekstreme.

Frika nga një “super El Niño” po rritet

Meteorologët po e monitorojnë zhvillimin e fenomenit me vëmendje të veçantë, pasi ka indikacione se ai mund të shndërrohet në një episod veçanërisht të fortë, të njohur jozyrtarisht si një "super El Niño".

Intensiteti i El Niño matet nga devijimi i temperaturave të sipërfaqes së detit në Paqësorin tropikal nga mesatarja afatgjatë. Kur ndryshimi tejkalon 2 gradë Celsius, fenomeni konsiderohet shumë i fortë.

Ngjarje të kësaj madhësie janë relativisht të rralla. Vetëm disa ngjarje të ngjashme janë regjistruar që nga viti 1950, më e fundit ka qenë në vitet 2015-2016. El Niño i fortë i viteve 1997-1998 shkaktoi më shumë se 30,000 vdekje në të gjithë botën dhe humbje ekonomike të vlerësuara në rreth 100 miliardë dollarë.

Në të njëjtën kohë, një studim i Kolegjit Dartmouth ka vlerësuar se ndikimet ekonomike të të njëjtit episod çuan në humbje të PBB-së globale prej 5.7 trilionë dollarësh në vitet në vijim.

Ndikimet në mot dhe ekonominë globale

Rishfaqja e El Niño vjen në një kohë kur ekonomia globale po përballet tashmë me presione energjetike, probleme me zinxhirin e furnizimit dhe kosto më të larta prodhimi.

Meqenëse fenomeni zakonisht arrin kulmin midis dhjetorit dhe janarit, efektet e tij pritet të intensifikohen. Parashikohen kushte më të ftohta dhe më të lagështa në shtetet jugore të SHBA-së, ndërsa pjesë të Australisë dhe Azisë Juglindore janë në rrezik në rritje nga thatësira dhe zjarre.

India mund të përballet me ndërprerje për shkak të musoneve, ndërsa pjesë të Amerikës së Jugut dhe Afrikës Lindore mund të marrin reshje më të dendura shiu dhe të goditen nga përmbytjet.

El Niño ndikon gjithashtu në aktivitetin e ciklonit tropikal në Atlantik. Rritja e erës që shoqërohet me fenomenin e bën më të vështirë formimin dhe forcimin e uraganeve, gjë që mund të kufizojë numrin e përgjithshëm të stuhive. Megjithatë, kjo nuk do të thotë që ciklonet tropikale që formohen nuk mund të jenë shumë shkatërruese.

Presione mbi ushqimin, energjinë dhe peshkimin

Efektet e El Niño ndihen veçanërisht në prodhimin bujqësor. Episodet e forta historikisht janë shoqëruar me rendimente më të ulëta në kulturat bazë si orizi, gruri, kafeja, kakaoja, sheqeri dhe vaji i palmës.

Temperaturat më të larta dhe reshjet e pakësuara të shiut në disa zona rurale mund të kufizojnë të korrat, ndërkohë që mund të rrisin çmimet e ushqimeve në tregjet ndërkombëtare.

Në të njëjtën kohë, fenomeni ndikon edhe në ekosistemet detare. Transporti i ujërave më të ngrohta drejt brigjeve të Amerikës së Jugut kufizon ngritjen e ujërave të ftohta dhe të pasura me lëndë ushqyese nga shtresat më të thella, gjë që ndikon negativisht në popullatat e peshqve dhe aktivitetin e peshkimit. Ndikimet në peshkim janë regjistruar tashmë në Peru, me ndërprerje të përkohshme të sezonit të peshkimit.

Infrastruktura energjetike është gjithashtu një shqetësim. Temperaturat më të larta rrisin kërkesën për ajër të kondicionuar dhe energji elektrike, ndërsa thatësirat mund të kufizojnë prodhimin e energjisë hidroelektrike, duke ushtruar presion mbi rrjetet e energjisë.

Lidhja me ndryshimin e klimës

Shkencëtarët ende po shqyrtojnë se si ndryshimi i klimës ndikon në frekuencën dhe intensitetin e ngjarjeve El Niño.

Edhe pse ende nuk ka një konsensus përfundimtar shkencor nëse fenomeni do të ndodhë më shpesh në të ardhmen, ekziston një marrëveshje gjithnjë e në rritje se ngrohja globale mund t’i amplifikojë efektet e saj.

Në një botë më të ngrohtë, thatësirat kanë tendencë të bëhen më intensive, ndërsa atmosfera mban më shumë lagështi, duke rritur mundësinë e reshjeve ekstreme dhe përmbytjeve.

Ekspertët vlerësojnë se nëse El Niño i këtij viti zhvillohet në një episod "super të fortë", efektet e tij mund të ndihen globalisht, nga tregjet e ushqimit dhe energjisë deri te ngjarjet ekstreme të motit që prekin miliona njerëz.

/Motilokal.com