Pse rrufeja mund të godasë dy herë. Ndërsa ekspertët kanë vënë re se rrufeja mund të godasë dy herë në të njëjtin vend, arsyeja pse një kanal rrufeje "ripërdoret" ka mbetur e paqartë. Por tani, një ekip ndërkombëtar kërkimor i udhëhequr nga Universiteti i Groningenit mund ta ketë zgjidhur më në fund këtë mister.
Duke përdorur Rrjetin me Frekuencë të Ulët (LOFAR), një radioteleskop holandez i përbërë nga mijëra antena të shpërndara në të gjithë Evropën Veriore, studiuesit ishin në gjendje të shihnin zhvillimin e shkreptimave të rrufeve me detaje të papara.
Studimi zbuloi se ngarkesat negative brenda një reje me bubullima nuk shkarkohen të gjitha në një shkreptimë të vetme. Në vend të kësaj, disa ruhen brenda strukturave që ekspertët i quajnë gjilpëra. Studiuesit përcaktuan se një ngarkesë negative përmes këtyre gjilpërave mund të shkaktojë një shkarkim të përsëritur në tokë.
“Ky zbulim është në kontrast të thellë me pamjen aktuale, në të cilën ngarkesa rrjedh përgjatë kanaleve të plazmës direkt nga një pjesë e resë në një tjetër, ose në tokë”, tha profesori Olaf Scholten.
Autori i parë i studimit, Dr. Brian Hare, shpjegoi se arsyeja pse gjilpërat nuk janë parë kurrë më parë qëndron në "aftësitë supreme" të LOFAR.
“Këto gjilpëra mund të kenë një gjatësi prej 100 metrash dhe një diametër më të vogël se pesë metra, dhe janë shumë të vogla dhe jetëshkurtra për sistemet e tjera të zbulimit të rrufeve.”
Për vëzhgimet e tyre, shkencëtarët përdorën vetëm stacionet holandeze LOFAR, të cilat mbulojnë një sipërfaqe prej 3,200 kilometrash katrorë. Ata analizuan gjurmët e papërpunuara kohore të matura në bandën 30-80 MHz.
“Këto të dhëna na lejojnë të zbulojmë përhapjen e rrufeve në një shkallë ku, për herë të parë, mund të dallojmë proceset parësore. Për më tepër, përdorimi i valëve të radios na lejon të shohim brenda reve të bubullimave, ku ndodhet pjesa më e madhe e rrufeve”, tha Dr. Hare.
Imazhet 3D me rezolucion të lartë të rrufesë treguan qartë një çarje në kanalin e shkarkimit në një vend ku formohen gjilpëra. Këto duket se shkarkojnë ngarkesa negative nga kanali kryesor, të cilat më pas rihyjnë në re. Si rezultat, zvogëlimi i ngarkesave në kanal shkakton çarjen.
Por më pas, sapo ngarkesa në re të grumbullohet përsëri, rrjedha përmes kanalit rikthehet dhe ndodh një shkarkim i dytë i rrufesë. Bazuar në këtë zbulim, rrufeja mund të godasë të njëjtën zonë në mënyrë të përsëritur.
“Emetimet VHF përgjatë kanalit pozitiv janë për shkak të shkarkimeve të përsëritura mjaft rregullisht përgjatë kanaleve anësore të formuara më parë, gjilpërave”, shpjegoi Profesor Scholten. “Këto gjilpëra duket se i kullojnë ngarkesat në një mënyrë pulsuese.”
“Nga këto vëzhgime, shohim se një pjesë e resë është e rimbushur dhe mund ta kuptojmë pse një shkarkim rrufeje në tokë mund të përsëritet disa herë”, tha Dr. Hare.
/Motilokal.com
