Ndërsa debatet rreth politikave klimatike shpesh reduktohen në kostot, teknologjitë dhe uljen e emetimeve të gazrave serrë, hulumtimet e reja ndërkombëtare sugjerojnë se një nga arsyet kryesore për suksesin e tyre mund të jetë shumë më e thjeshtë: Njerëzit duket se janë më të gatshëm të mbështesin masat që përmirësojnë jetën e tyre të përditshme.

Një hulumtim i botuar në revistën Communications Sustainability analizoi se si strategjitë e ndryshme klimatike ndikojnë në cilësinë e jetës në 18 vende dhe si i perceptojnë qytetarët përfitimet e tyre. Autorët arritën në përfundimin se masat që synojnë uljen e kërkesës për energji shpesh sjellin një gamë më të gjerë përfitimesh sociale sesa politikat që mbështeten kryesisht në zëvendësimin e lëndëve djegëse fosile me burime të rinovueshme të energjisë.

Politikat klimatike tradicionalisht vlerësohen nga sa i ulin emetimet e karbonit ose sa kushtojnë për t'u zbatuar. Shumë më rrallë vlerësohen në mënyrë sistematike ndikimet e tyre në shëndetin e njerëzve, cilësinë e jetës, lëvizshmërinë, sigurinë, barazinë ose kënaqësinë e përgjithshme me jetën. Kjo ishte pika fillestare për studiuesit Jenna H. Greene, Matthew J. Gidden, Elina Brutschin dhe Gregory F. Nemet.

Publiku i fokusuar në uljen e kërkesës për energji

Dokumenti krahason dy grupe të gjera masash klimatike. Grupi i parë përbëhet nga strategjitë e anës së ofertës, të cilat përqendrohen në ndryshimin e mënyrës së prodhimit të energjisë, për shembull përmes zhvillimit të centraleve diellore dhe të erës ose elektrifikimit të sistemit energjetik. Grupi i dytë përbëhet nga strategjitë e anës së kërkesës, të cilat synojnë të zvogëlojnë nevojën e përgjithshme për energji përmes efikasitetit të energjisë, planifikimit më të mirë urban, transportit publik më të mirë, rinovimit të ndërtesave dhe masave të tjera që ofrojnë të njëjtin nivel ose më të lartë shërbimesh me konsum më të ulët të burimeve.

Autorët vlerësuan efektet e strategjive të ndryshme përmes gjashtë dimensioneve të cilësisë së jetës. Këto përfshinin shëndetin, sigurinë, lidhjen sociale, standardin e jetesës, cilësinë mjedisore dhe mirëqenien subjektive. Rezultatet tregojnë se të dy grupet e masave mund të sjellin efekte pozitive, por strategjitë që synojnë uljen e kërkesës shpesh arrijnë një numër më të madh përfitimesh shtesë që qytetarët mund t'i ndiejnë menjëherë.

Për shembull, rinovimi energjetik i ndërtesave jo vetëm që zvogëlon konsumin e energjisë dhe emetimet. Ai mund të përmirësojë rehatinë termike në banesa, të ulë faturat e energjisë, të përmirësojë cilësinë e ajrit të brendshëm dhe të zvogëlojë rreziqet shëndetësore që lidhen me temperaturat ekstreme. Në mënyrë të ngjashme, investimet në transportin publik mund të zvogëlojnë njëkohësisht emetimet, mbingarkesën e trafikut, zhurmën dhe ndotjen e ajrit, duke u ofruar banorëve lëvizshmëri më të lehtë dhe më të lirë.

Përfitime për qytetarët më shpejt sesa ndikimet klimatike

Përfitime të tilla shpesh janë të dukshme shumë më shpejt sesa vetë ndikimet e klimës. Ndërsa përfitimet e reduktimit të emetimeve realizohen kryesisht në shkallë globale dhe gjatë një periudhe më të gjatë kohore, përmirësimet në cilësinë e jetës mund të ndihen nga qytetarët pothuajse menjëherë. Ky ndryshim mund të luajë një rol të rëndësishëm në pranimin e politikave të caktuara.

Për të eksploruar marrëdhënien midis veprimit klimatik dhe mbështetjes publike, autorët kryen gjithashtu një anketë midis qytetarëve të Brazilit, Kinës dhe Holandës. Pjesëmarrësve iu prezantuan skenarë të ndryshëm klimatikë dhe pasojat e tyre të mundshme për jetën e tyre të përditshme. Rezultatet treguan se të anketuarit në përgjithësi kishin më shumë gjasa të mbështesnin masat kur ishin të informuar për përfitimet e tyre konkrete sociale dhe personale, jo vetëm për kontributin e tyre në uljen e emetimeve.

Sipas autorëve, kjo tregon një problem të rëndësishëm në mënyrën se si politikat klimatike i paraqiten shpesh publikut. Diskutimet përqendrohen kryesisht në qëllime teknike si dekarbonizimi, tranzicioni energjetik ose neutraliteti klimatik, ndërsa flitet më pak për efektet që këto masa mund të kenë në shëndet, koston e jetesës ose cilësinë e mjedisit lokal.

Prandaj, studiuesit besojnë se vlerësimet e politikave klimatike duhet të përfshijnë një grup shumë më të gjerë treguesish sesa vetëm emetimet dhe kostot ekonomike. Një qasje e tillë mund t'i ndihmojë vendimmarrësit të identifikojnë masat që kontribuojnë në objektivat klimatike dhe përmirësojnë jetën e përditshme të qytetarëve.

Masa më e mirë klimatike është izolimi i ndërtesave

Autorët nuk argumentojnë se masat e anës së kërkesës mund të zëvendësojnë zhvillimin e burimeve të energjisë së rinovueshme ose ndryshime të tjera teknologjike. Përkundrazi, ata i konsiderojnë të dyja grupet e strategjive të nevojshme për të arritur objektivat klimatike. Megjithatë, rezultatet e tyre sugjerojnë se potenciali i masave për reduktimin e energjisë shpesh nënvlerësohet, pavarësisht gamës së gjerë të përfitimeve sociale që ato mund të sjellin.

Studiuesit kërkuan të krahasonin strategji të ndryshme klimatike në kushte të barabarta. Secila nga gjashtë masat e analizuara u modelua për të arritur të njëjtën ulje prej 10 përqind të emetimeve të gazrave serrë. Kjo i lejoi autorët të krahasonin ndikimet e tyre në cilësinë e jetës pa marrë parasysh avantazhet që një strategji e veçantë mund të ketë për shkak të ndikimit të saj më të madh në klimë.

Ndër masat e analizuara, ato që lidhen me ndërtesat spikatën në veçanti. Përmirësimi i efikasitetit të energjisë përmes izolimit më të mirë dhe rregullimeve të moderuara në ngrohje ose ftohje arriti rezultatet më të larta të përgjithshme në një seri testesh ndjeshmërie të kryera nga autorët. Masa të tilla njëkohësisht zvogëlojnë konsumin e energjisë, kostot e familjes dhe ekspozimin ndaj temperaturave ekstreme.

Mënyra se si i paraqiten publikut politikat klimatike ka rëndësi

Rezultatet gjithashtu sfidojnë supozimin e përsëritur shpesh se qytetarët i refuzojnë masat që kërkojnë ndryshime në zakonet e përditshme paraprakisht. Sondazhet përfaqësuese të kryera në Brazil, Kinë dhe Holandë treguan se të anketuarit në përgjithësi i gjetën strategjitë si nga ana e ofertës ashtu edhe nga ana e kërkesës të pranueshme dhe prisnin një ndikim pozitiv në jetën e tyre.

Është interesante se qëndrimet u bënë edhe më pozitive kur të anketuarve iu dhanë informacione specifike rreth efekteve të masave individuale. Sipas autorëve, kjo tregon rëndësinë e mënyrës se si politikat klimatike i paraqiten publikut. Në vend që debati të përqendrohet vetëm te emetimet e karbonit dhe kostot ekonomike, vëmendja më e madhe ndaj përfitimeve për shëndetin, koston e jetesës, sigurinë energjetike dhe cilësinë mjedisore mund të kontribuojë në një mbështetje më të madhe publike.

Për më tepër, analiza tregoi se përfitimet nuk ishin të kufizuara vetëm në vendet më të pasura. Efektet pozitive u vunë re në vendet në nivele të ndryshme zhvillimi, duke sugjeruar se strategjitë që synojnë uljen e kërkesës për energji mund të luajnë një rol më të rëndësishëm në politikat ndërkombëtare për klimën sesa luajnë sot, sipas autorëve.

Në një kohë kur shumë qeveri po përpiqen të përshpejtojnë tranzicionin klimatik, çështja e mbështetjes publike bëhet po aq e rëndësishme sa edhe fizibiliteti teknik i zgjidhjeve individuale. Ky hulumtim sugjeron që qytetarët kanë më shumë gjasa të pranojnë politikat klimatike kur i shohin ato jo vetëm si një kontribut në luftën globale kundër ndryshimeve klimatike, por edhe si përmirësime konkrete në jetën e tyre.

/Motilokal.com