Paradoksi i ajrit të kondicionuar: Sa më shumë i ftohim dhomat, aq më të nxehta bëhen qytetet

Paradoksi i ajrit të kondicionuar: Sa më shumë i ftohim dhomat, aq më të nxehta bëhen qytetet

Kondicionerët mbrojnë shëndetin gjatë nxehtësisë ekstreme dhe mundësojnë funksionimin normal të apartamenteve, spitaleve, dyqaneve dhe zyrave. Në të njëjtën kohë, ato mund të ngrohin gjithashtu rrugët e qytetit dhe të rrisin konsumin e energjisë elektrike. Projekti ndërkombëtar kërkimor CryoCultures paralajmëron se kjo krijon një rreth vicioz. Sa më të nxehta të jenë verat, aq më shumë i ftohim dhomat, dhe sa më shumë i ftohim, aq më shumë nxehtësi dhe emetime përfundojnë në mjedis.

Kondicioneri nuk e largon nxehtësinë, por e transferon atë nga brenda jashtë. Prandaj, miliona njësi të jashtme fryjnë ajër të nxehtë në rrugë, oborre dhe fasada gjatë orëve më të nxehta. Në zonat urbane me ndërtime të dendura, ky efekt, sipas studiuesve, mund të rrisë temperaturat në nivel lokal deri në 2.5 °C. Është veçanërisht i theksuar natën, kur betoni dhe asfalti kanë vështirësi në çlirimin e nxehtësisë së akumuluar gjatë ditës.

Problemi nuk kufizohet vetëm te kondicionerët e shtëpive. Shoqëritë moderne varen nga një infrastrukturë e gjerë ftohjeje artificiale. Depozitat e ftohta, transporti i ushqimit, spitalet, bankat e gjakut, laboratorët, ilaçet dhe vaksinat kërkojnë të gjitha temperatura të qëndrueshme. Pastaj janë qendrat e të dhënave që fuqizojnë mediat sociale, transmetimin, ruajtjen e të dhënave dhe inteligjencën artificiale. Serverat prodhojnë sasi të mëdha nxehtësie dhe duhet të ftohen vazhdimisht.

Studiuesit vlerësojnë se ftohja konsumon tashmë më shumë se 20 përqind të energjisë elektrike në botë. Nëse modeli i përdorimit të gjerë të sistemeve të ajrit të kondicionuar dhe ftohjes në vendet e zhvilluara do të zgjerohej në të gjithë planetin, konsumi mund të rritej disa herë. Nëse energjia elektrike prodhohet nga qymyri, gazi ose nafta, rritja e konsumit nxit më tej ndryshimet klimatike. Një problem tjetër është rrjedhja e ftohësve, disa prej të cilëve kanë një efekt shumë të fortë në ngrohjen e atmosferës.

Prandaj, kondicionimi i ajrit është edhe një çështje sociale. Njerëzit në apartamente të izoluara mirë, lagje më të gjelbra dhe me para të mjaftueshme për ajër të kondicionuar dhe energji elektrike mund të përballojnë valët e të nxehtit më lehtë. Banorët e ndërtesave të izoluara dobët, të moshuarit, të sëmurët dhe familjet më të varfra janë në rrezik shumë më të madh. Ftohja në rrethana të tilla nuk është më vetëm çështje rehatie, por edhe çështje shëndetësore dhe barazie sociale.

Zgjidhja nuk është të heqësh dorë nga kondicionerët, sepse ato mund të shpëtojnë jetë në spitale, azile pleqsh, vende pune dhe apartamente të mbinxehura. Është e nevojshme të zvogëlohet nevoja për ftohje përmes izolimit më të mirë, mbrojtjes nga drita e jashtme, ventilimit natyror, mbjelljes së pemëve, hapësirave të gjelbra dhe materialeve që thithin më pak nxehtësi. Pajisjet më efikase dhe ftohësit më pak të dëmshëm mund të lehtësojnë gjithashtu paradoksin në të cilin mbrojtja nga nxehtësia bëhet një nga shkaqet e qyteteve edhe më të nxehta.

/Motilokal.com