Kupa e Botës dërgoi miliona tifozë në të gjithë Amerikën e Veriut këtë verë. Sipas studiuesve në Universitetin e Kembrixhit, të gjitha këto udhëtime ishin të dëmshme për klimën.

Një studim i ri zbuloi se udhëtimi i spektatorëve është deri tani burimi më i madh i emetimeve në ngjarjet e mëdha sportive dhe turnetë e koncerteve.

Duke analizuar turneun evropian të Coldplay në vitin 2024, së bashku me parashikimet për Kupën e Botës FIFA 2026, studiuesit zbuluan se udhëtimet e spektatorëve përbënin 97 për qind të emetimeve nga koncertet e grupit dhe 82 për qind të gjurmës së karbonit të parashikuar të turneut.

Gjetjet sugjerojnë se organizatorët janë përqendruar në burimin e gabuar të emetimeve.

Në vend që të mbështeten në kompensimet e karbonit, studiuesit argumentojnë se "mega eventet" duhet të inkurajojnë audiencën të udhëtojë në mënyrë më të qëndrueshme duke shpërblyer zgjedhjet e transportit me karbon më të ulët .

“Strategjitë efektive klimatike për mega-ngjarjet si Kupa e Botës shkojnë përtej reduktimit të emetimeve operative në vendet e ngjarjeve”, thotë Shaun Larcom, autori korrespondent i studimit. “Kjo është vetëm një pjesë e vogël e gjurmës së përgjithshme.”

Tifozët, jo skenat apo stadiumet shkaktojnë më shumë emetime

Sipas studimit, në më pak se dy muaj, Kupa e Botës e zgjeruar me 48 ekipe gjeneroi po aq dioksid karboni sa disa vende gjenerojnë në një vit të vetëm.

Vlerësohet se turneu do të ketë gjeneruar rreth 4.23 milionë ton emetime karboni, afërsisht ekuivalente me emetimet vjetore të gazrave serrë të Islandës.

Rreth tre milionë ton pritet të vijnë vetëm nga tifozët që fluturojnë për në ndeshje.

Turneu evropian i Coldplay paraqet një pamje të ngjashme. Ndërsa grupi investoi në masa të tilla si sistemet e skenës me energji diellore, studiuesit thonë se pothuajse të gjitha uljet e emetimeve të turneut erdhën nga sjellja e audiencës.

Grupi muzikor i inkurajoi fansat të krahasonin opsionet e udhëtimit me karbon më të ulët përmes aplikacionit të tij dhe ofroi zbritje në mallra për ata që udhëtonin në mënyrë më të qëndrueshme. Sipas studimit, fansat ulën emetimet e lidhura me udhëtimin me 48 për qind, duke kontribuar në një ulje të përgjithshme prej 46 për qind të emetimeve të turneut krahasuar me një turne standard.

A janë të mjaftueshme kompensimet e karbonit?

Coldplay është bërë gjithashtu një nga avokatët më të profilit të lartë në industrinë e muzikës për kompensimin dhe heqjen e karbonit, duke financuar projekte të hartuara për të kompensuar emetimet që ende nuk mund të shmangen.

Por artistë të tjerë janë përballur me kritika në rritje për shkak të emetimeve të tyre.

Gjatë turneut Eras të Taylor Swift në vitin 2024, i cili përcaktoi frymën e kohës, vetëm udhëtimi me avion privat u vlerësua të ketë emetuar më shumë se 511,000 kg dioksid karboni, afërsisht ekuivalent me emetimet vjetore të rreth 120 automjeteve me benzinë.

Kjo shifër nuk përfshin emetimet nga transportimi i pajisjeve ose miliona fansa që udhëtojnë për në koncertet e saj anembanë botës.

Përfaqësuesit e Swift kanë thënë më parë se kreditë e karbonit janë blerë për të kompensuar emetimet e udhëtimit. Të tjerë të famshëm, përfshirë Leonardo DiCaprio, Billie Eilish dhe Coldplay, kanë mbështetur gjithashtu kompensimet e karbonit, kreditë ose projektet e heqjes së tyre.

Por studiuesit e Kembrixhit argumentojnë se këto masa nuk janë të mjaftueshme. Përfitimet më të mëdha klimatike, thonë ata, ka të ngjarë të vijnë nga ndryshimi i mënyrës se si udhëtojnë audiencat, në vend që të mbështeten vetëm në kompensime.

A duhet t'i ndihmojnë organizatorët tifozët të udhëtojnë në mënyrë më të qëndrueshme?

Emetimet nuk janë vetëm përgjegjësi e artistëve dhe yjeve të sportit.

Studiuesit argumentojnë se organizatorët e koncerteve dhe ngjarjeve si turnetë e mëdha të futbollit duhet të marrin përgjegjësi edhe për emetimet indirekte të gjeneruara nga ngjarjet e tyre duke e bërë udhëtimin me karbon më të ulët më të lehtë dhe më tërheqës.

Ata propozojnë masa që zvogëlojnë emetimet në burim, duke përfshirë zbritje për trenat, stimuj për përdorimin e transportit të përbashkët dhe zgjedhjen e vendeve që zvogëlojnë nevojën për fluturime të gjata.

Ata gjithashtu sugjerojnë që një taksë e vogël mbi audiencën e transmetimeve mund të ndihmojë në financimin e reduktimit të emetimeve pa e vendosur barrën vetëm mbi spektatorët që marrin pjesë personalisht.

“Siç e vërejmë me qasjen e Coldplay, qëndrueshmëria e vërtetë vjen kur organizatorët ndikojnë në sistemin më të gjerë të sjelljes së tifozëve, nga transporti dhe itinerari deri te vendimet në lidhje me shkallën dhe dizajnin e një eventi”, thotë Larcom.

/Motilokal.com