Fenomeni i fuqishëm klimatik El Niño po intensifikohet me ritme të jashtëzakonshme në Oqeanin Paqësor dhe parashikimet e reja afatgjata sugjerojnë se ngjarja e viteve 2026/2027 mund të arrijë nivele historike.

Sipas analizës së publikuar nga Severe Weather Europe, temperaturat e sipërfaqes dhe të ujërave nëntokësore të Paqësorit po rriten me shpejtësi, ndërsa ndryshimet në erërat tropikale po i japin më shumë energji këtij fenomeni. Modelet e reja sezonale kanë rritur vazhdimisht parashikimin për fuqinë maksimale të El Niños, duke e çuar atë në territorin e ngjarjeve më të forta të regjistruara.

El Niño është një fenomen natyror që lidhet me ngrohjen e pazakontë të ujërave të Oqeanit Paqësor tropikal. Ndryshimet në temperaturën e oqeanit ndikojnë në qarkullimin atmosferik dhe mund të ndryshojnë modelet e motit në zona shumë larg Paqësorit.

Një valë e fuqishme nxehtësie nën sipërfaqen e oqeanit

Një nga faktorët kryesorë pas forcimit të shpejtë të El Niños është një valë e fuqishme e ujërave të ngrohta, e njohur si vala Kelvin.

Kjo valë po lëviz nga pjesët perëndimore drejt lindjes së Paqësorit dhe po sjell sasi të mëdha të ujit të ngrohtë drejt sipërfaqes. Sipas analizës, anomalitë e temperaturës në disa zona nën sipërfaqen e oqeanit kanë kaluar 9 gradë Celsius mbi normalen, duke treguar një rezervuar të jashtëzakonshëm nxehtësie.

Në sipërfaqe, në disa pjesë të Paqësorit lindor, anomalitë kanë kaluar 5 gradë Celsius, ndërsa në zona të caktuara kanë arritur edhe mbi 6 gradë.

Kjo ngrohje e shpejtë është një nga arsyet pse parashikimet e reja po e rrisin vazhdimisht intensitetin e pritshëm të El Niños për fundin e vitit.

Erërat perëndimore po e ushqejnë fenomenin

Një tjetër element i rëndësishëm janë ndryshimet e erërave në Paqësorin tropikal. Gjatë muajve qershor dhe korrik 2026 janë regjistruar anomali shumë të fuqishme të erërave perëndimore.

Analiza e të dhënave ERA5 sugjeron se në një zonë të gjerë të Paqësorit ekuatorial janë regjistruar anomalitë më të forta të erërave perëndimore në një periudhë prej 86 vitesh të të dhënave.

Këto erëra dobësojnë erërat tregtare dhe ndihmojnë në shtyrjen e ujërave të ngrohta drejt lindjes. Për këtë arsye, ato konsiderohen një nga mekanizmat kryesorë që po e forcojnë El Niñon.

Parashikimet e modeleve evropiane sugjerojnë se anomalitë e erërave perëndimore mund të vazhdojnë edhe gjatë javëve në vijim, duke krijuar kushte të favorshme për forcimin e mëtejshëm të fenomenit.

Parashikimet e reja e afrojnë me rekordet historike

Modelet sezonale kanë ndryshuar dukshëm gjatë muajve të fundit. Çdo parashikim i ri ka treguar një El Niño më të fuqishëm se ai që parashikohej më herët.

Sipas analizës së Severe Weather Europe, disa nga parashikimet më të fundit të modelit ECMWF e vendosin kulmin e anomalive në rajonin kryesor të El Niños afër +4 gradë Celsius, nivel që do ta vendoste ngjarjen në territor jashtëzakonisht të rrallë.

Kulmi pritet kryesisht gjatë nëntorit dhe dhjetorit, periudhë kur El Niño zakonisht arrin fuqinë maksimale.

Një analizë shumëmodelëshe sugjeron gjithashtu se anomalitë e lidhura me fenomenin mund të shtrihen në një pjesë të konsiderueshme të oqeaneve globale.

Megjithatë, këto janë parashikime sezonale dhe jo një parashikim i sigurt i motit për një ditë apo javë të caktuar. Intensiteti përfundimtar i El Niños do të varet nga mënyra se si zhvillohet ndërveprimi mes oqeanit dhe atmosferës gjatë muajve të ardhshëm.

Ndikimi atmosferik tashmë është duke u shfaqur

El Niño nuk ndikon vetëm në temperaturën e oqeanit. Ngrohja e Paqësorit ndryshon qarkullimin atmosferik, duke ndikuar në presionin atmosferik, erërat, reshjet dhe pozicionin e rrymave ajrore.

Sipas analizës, treguesit atmosferikë po japin tashmë një sinjal të fuqishëm. Indeksi Multivariat ENSO, i cili kombinon të dhëna nga oqeani dhe atmosfera, ka arritur një vlerë prej +2.4 për qershor-korrik, nivel që analiza e përshkruan si rekord për këtë periudhë që nga fillimi i regjistrimeve të NOAA në vitin 1979.

Kjo tregon se ndryshimet nuk janë të kufizuara vetëm në oqean, por tashmë po reflektohen edhe në atmosferë.

Çfarë pritet gjatë vjeshtës në SHBA, Kanada dhe Evropë?

Parashikimet për vjeshtën e vitit 2026 tregojnë një model atmosferik që, sipas analizës, i ngjan më shumë një situate tipike të El Niños gjatë dimrit sesa një modeli të zakonshëm vjeshtor.

Në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada pritet të krijohen zona me presion të lartë në veri dhe një aktivitet më i madh i sistemeve të presionit të ulët në jug.

Për Shtetet e Bashkuara, parashikimet sugjerojnë mundësi për reshje mbi normalen në pjesë të mëdha të vendit, veçanërisht në juglindje dhe lindje, ndërsa veriperëndimi amerikan dhe jugu i Kanadasë mund të kenë kushte më të thata.

Temperaturat mund të jenë mbi normalen në pjesë të veriut të SHBA-së dhe Kanadasë, ndërsa në pjesë të tjera të SHBA-së pritet një situatë më e ndryshueshme.

Në Evropë, sinjali i parashikimeve lidhet kryesisht me një qarkullim më të fortë perëndimor dhe jugperëndimor nga Atlantiku.

Modelet e analizuara sugjerojnë temperatura mbi normalen në pjesën më të madhe të kontinentit, veçanërisht në Evropën qendrore, perëndimore dhe juglindore. Në të njëjtën kohë, rrymat ajrore nga Atlantiku mund të sjellin më shumë lagështi dhe potencial për reshje mbi normalen në pjesë të mëdha të Evropës.

Dimri 2026/2027 mund të jetë faza më e rëndësishme

Ndikimi më i madh i një El Niño të fuqishëm zakonisht shfaqet gjatë dimrit të hemisferës veriore. Për këtë arsye, vëmendja kryesore tani është përqendruar te dhjetori 2026 dhe muajt e parë të vitit 2027.

Sipas analizës, një Super El Niño i fuqishëm mund të krijojë një model atmosferik më të theksuar, duke ndikuar në pozicionin e rrymës së fuqishme ajrore të Paqësorit dhe në rrugët që ndjekin sistemet e stuhive.

Për momentin, sinjalet më të forta lidhen me Amerikën e Veriut, por ndikimi i një fenomeni kaq të madh mund të ndihet në distanca shumë të mëdha përmes ndryshimeve në qarkullimin atmosferik.

Për Evropën, megjithatë, nuk mund të nxirret ende një parashikim i drejtpërdrejtë për temperatura, reshje apo borë gjatë dimrit. El Niño mund të ndikojë në qarkullimin atmosferik evropian, por moti në Evropë përcaktohet nga shumë faktorë të tjerë dhe sinjalet sezonale nuk mund të përkthehen automatikisht në një parashikim konkret për Kosovën.

Nëse trendi aktual vazhdon, El Niño 2026/2027 mund të bëhet një nga ngjarjet më të fuqishme të këtij lloji të regjistruara ndonjëherë. Megjithatë, muajt e ardhshëm do të jenë vendimtarë për të përcaktuar nëse parashikimet aktuale për një “Super El Niño” historik do të realizohen.

/Severe-weather.eu/Motilokal.com