Evropa në alarm nga nxehtësia dhe thatësira

Evropa në alarm nga nxehtësia dhe thatësira

Reshjet e pakta, temperaturat e larta dhe valët e përsëritura të të nxehtit po e përkeqësojnë ndjeshëm thatësirën në Evropë, duke ushtruar presion mbi burimet ujore, bujqësinë, energjinë, transportin lumor dhe ekosistemet.

Sipas të dhënave të programit evropian Copernicus, thatësira është përkeqësuar gjatë muajve të fundit, ndërsa katër lumenj të mëdhenj të Evropës – Luara, Po, Reni dhe Danubi – kanë regjistruar nivele shumë të ulëta të ujit gjatë gushtit.

Të dhënat e Observatorit Evropian të Thatësirës, të përditësuara më 10 gusht dhe që i referohen periudhës 21–31 korrik, tregojnë kushte paralajmëruese dhe alarmi në pjesën më të madhe të kontinentit. Pikat më të prekura përfshijnë Francën, Gjermaninë, Hungarinë, Rumaninë dhe Mbretërinë e Bashkuar.

Rreth 50 për qind e territorit të Bashkimit Evropian dhe Mbretërisë së Bashkuar ndodhet nën një nivel të caktuar thatësire. Rreth 9 për qind e territorit ishte në nivel alarmi gjatë korrikut, që nënkupton se mungesa e reshjeve dhe lagështisë së tokës po shkakton stres të dukshëm te bimësia dhe po ndikon në të korra.

Ballkani ndër zonat me mungesa të reshjeve

Mungesa të mëdha dhe të zgjatura të reshjeve janë regjistruar në Evropën Qendrore, Alpe, Itali, Mbretërinë e Bashkuar, Gadishullin Iberik, Ballkan dhe Evropën Lindore.

Sipas të dhënave të Copernicus, mungesat më të forta të reshjeve janë vërejtur në Gjermaninë jugore, Alpe, Francën qendrore dhe Ukrainën perëndimore. Në pjesën më të madhe të Evropës Qendrore dhe Lindore, lagështia e tokës ka qenë nën normalen.

Thatësira po ndikon edhe në bujqësi. Parashikimet për kulturat dimërore kanë rënë me rreth 1–4 për qind krahasuar me muajin e kaluar, ndërsa uljet e parashikuara për misrin dhe lulediellin arrijnë në 6–7 për qind.

Rritet rreziku nga zjarret

Kombinimi i temperaturave të larta dhe mungesës së reshjeve ka rritur edhe aktivitetin e zjarreve në pyje. Deri më 5 gusht 2026, në vendet e BE-së ishin djegur rreth 505,683 hektarë, krahasuar me 379,392 hektarë në të njëjtën periudhë të vitit 2025.

Zjarre të mëdha janë përqendruar veçanërisht në Spanjë dhe Francë, por autoritetet evropiane vërejnë se rreziku nuk kufizohet më vetëm në Evropën Jugore. Edhe pjesë të tjera të kontinentit, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar dhe Francën veriore, janë përballur me ngjarje të rëndësishme.

Parashikohen kushte më të ngrohta dhe më të thata

Parashikimet sezonale tregojnë se presioni mund të vazhdojë edhe në muajt në vijim. Modelet e parashikimit sugjerojnë kushte më të thata se mesatarja në pjesë të mëdha të Evropës gjatë periudhës korrik–shtator, veçanërisht në Evropën qendrore-perëndimore dhe Skandinavinë jugore.

Për gushtin parashikohet gjithashtu rrezik i vazhdueshëm për valë të të nxehtit, ndërsa në shumë pellgje ujëmbledhëse priten nivele të ulëta deri në jashtëzakonisht të ulëta të rrjedhjeve të lumenjve.

Copernicus thekson se situata po prek njëkohësisht sektorë të shumtë nga uji dhe bujqësia te energjia, transporti, shëndeti publik dhe mbrojtja nga zjarret, duke e bërë menaxhimin e thatësirës një sfidë gjithnjë e më të madhe për Evropën.