Shkencëtarët paralajmërojnë se bota, për shkak të ngrohjes globale dhe ekstremeve gjithnjë e më të shpeshta, po i afrohet ngjarjeve klimatike edhe më shkatërruese sesa ato të regjistruara tashmë vitet e fundit.
Paralajmërimet e hershme për valë më intensive të nxehtësisë, stuhi, përmbytje dhe thatësira nuk shihen më si një trillim i largët, por si një mundësi reale.
Shkencëtari i klimës Daniel Swain i Institutit të Kalifornisë për Burimet Ujore tha se problemi është se njerëzit shpesh mendojnë se ekspertët po e ekzagjerojnë.
"Rreziku është që njerëzit thjesht të mendojnë se po e ekzagjeroni. Është problemi i 'djalit që thirri ujk'. Ndonjëherë ujqërit janë të vërtetë. Nëse është te dera, a nuk do të donit ta dinit?" tha ai.
Në shekullin e 19-të, studiuesja amerikane Eunice Newton Foote demonstroi eksperimentalisht se dioksidi i karbonit nxehet më shpejt dhe ftohet më ngadalë. Sot, për shkak të sasive të mëdha të gazrave serrë nga lëndët djegëse fosile, Toka është ngrohur me 1.44 gradë Celsius në vitin 2025 krahasuar me fillimin e viteve 1800, duke kontribuar në ekstreme moti më të shpeshta dhe intensive.
Shembuj të shkatërrimeve që janë parë tashmë përfshijnë "Verën e Zezë" të Australisë të viteve 2019 dhe 2020, kur u dogjën 19 milionë hektarë, përmbytjet katastrofike në Pakistan në vitin 2022 dhe uraganet Milton dhe Helene në vitin 2024 në pjesët jugore të SHBA-së.
Shkencëtarja Sarah Perkins-Kirkpatrick paralajmëron se ekstremet nuk do të ndalen edhe nëse bota arrin menjëherë zero emetime neto, sepse dioksidi i karbonit mbetet në atmosferë për qindra vjet.
Klimatologia zvicerane Sonia Seneviratne krahason rrezikun me pirjen e duhanit dhe kancerin e mushkërive: jo çdo rast individual do të përfundojë me katastrofë, por probabiliteti rritet me çdo të dhjetën shtesë të një shkalle.
"Nëse një ngjarje e tillë do të ndodhte, unë tashmë mund të shoh kritika nga njerëz që thonë: 'Shkencëtarët e klimës nuk na e thanë.' Por ne e bëmë", tha ajo.
Modelet klimatike dikur ishin tepër të kujdesshme, por pasojat tani po shfaqen më shpejt nga sa vlerësohej më parë. Në veçanti, pikat e mundshme të kthesës për shkëmbinjtë koralorë dhe pyllin tropikal të Amazonës bien në sy, ashtu si një El Niño i fortë, i cili mund të rrisë më tej temperaturat. Autorët arrijnë në përfundimin se planeti është në një rrugë të rrezikshme dhe se tronditje më të mëdha ka të ngjarë të vijnë ende.
/Motilokal.com
