Të paktën 160 persona kanë humbur jetën dhe qindra të tjerë rezultojnë të zhdukur pasi një përmbytje e madhe përfshiu fshatra në Nepal, duke dëmtuar rrugë, ura dhe projekte energjetike në zonat pranë Tibetit, thanë autoritetet.

Policia nepaleze tha vonë të mërkurën se kishte gjetur 157 trupa dhe se oficerët po vazhdonin përpjekjet për të larguar njerëzit nga zonat e rrezikut.

Zyrtarët thanë se të paktën 384 turistë, përfshirë 291 nga vende si Mbretëria e Bashkuar, Shtetet e Bashkuara, India dhe Malajzia, u raportuan të zhdukur si pasojë e përmbytjeve të menjëhershme.

Zëdhënësi i policisë, Abi Narayan Kafle, tha se 28 policë gjithashtu mungojnë.

Autoritetet kineze thanë se të paktën tre persona kishin vdekur dhe 265 të tjerë mbeteshin të zhdukur në anën e tyre të kufirit në qarkun Gyirong të Tibetit.

Transmetuesi shtetëror CCTV tha se shifrat specifike të viktimave ende po verifikohen.

Kryeministri i Nepalit, Balendra Shah, i bëri thirrje kombit Himalayan të qëndrojë i bashkuar pas katastrofës.

"Ju lutem kini durim. Qeveria merr përgjegjësinë e plotë për shpëtimin, trajtimin, ushqimin dhe strehimin tuaj. Në kohë të një fatkeqësie të tillë, të gjithë duhet të qëndrojmë së bashku", tha Shah në një deklaratë të ndarë në mediat sociale.

Zyrtarët thanë se niveli i ujërave ishte shumë i lartë për helikopterët që të uleshin në zonat e prekura të Nepalit, Syapru Besi dhe Timure, në rrethin malor të Rasuwa, me një popullsi prej rreth 50,000 banorësh.

Administratori i distriktit Narendra Pariyar u bëri thirrje atyre që jetojnë në brigjet e lumit Bhote Koshi në zonë të kërkojnë vende më të larta, duke përmendur raportet se fshatrat dhe vendet e projekteve të infrastrukturës aty pranë janë përmbytur nga uji.

“Ne i kemi kërkuar si Indisë ashtu edhe Kinës të na ndihmojnë me përpjekjet e shpëtimit”, tha Sasmit Pokharel, një zëdhënës i qeverisë nepaleze.

Matanë kufirit, Tibeti raportoi “viktima të mëdha” me njerëz të zhdukur në qarkun fqinj të Gyirong, pasi një rrëshqitje dheu goditi një pikë kalimi tokësor midis Kinës dhe Nepalit, tha agjencia zyrtare e lajmeve Xinhua.

Rrëshqitja e dheut goditi portin Gyirong të Kinës, duke prerë rrugët, komunikimet dhe energjinë elektrike në rajonin Shigatse, shtoi Xinhua, pa dhënë detaje.

Presidenti Xi Jinping bëri thirrje për përpjekje “të gjithanshme” për të kërkuar të zhdukurit dhe bëri thirrje për forcimin e sistemeve të monitorimit dhe paralajmërimit të hershëm për të parandaluar fatkeqësitë dytësore.

Prayash Adhikari, një aktivist për drejtësi klimatike në Nepal, tha se përmbytja “shkatërruese” ka zhdukur “fshatra të tëra”.

“Qindra njerëz janë të zhdukur”, tha Adhikari për Al Jazeera nga Katmandu, duke deklaruar se ndërtesat, shkollat, urat dhe autostradat janë shkatërruar plotësisht.

Ndërkohë, një zyrtar indian njoftoi se shteti Bihar i Indisë kishte filluar evakuimin e njerëzve nga gjashtë distrikte, pasi kishin frikë se përmbytjet do të arrinin në ato zona.

Përrenj me ujë të turbullt

Videot e shpërndara nga Policia e Nepalit dhe të tjerë në mediat sociale treguan rrëke uji me baltë që përplaseshin nëpër luginat malore.

Shumë njerëz u kapën në befasi kur ranë përmbytjet e menjëhershme, pasi nuk pati reshje të dendura shiu, tha Kosh Raj Koirala, redaktor i Republica Daily, një gazetë në anglisht në kryeqytetin e Nepalit.

“[Njerëzit] ishin në shtëpi… disa shtëpi janë përmbytur nga uji, janë rrëmbyer nga lumi”, tha Koirala për Al Jazeera.

Shah thirri një takim urgjent të Autoritetit Kombëtar të Reduktimit dhe Menaxhimit të Rrezikut nga Fatkeqësitë për të vlerësuar situatën.

"Ka filluar puna për të ndërmarrë hapat e nevojshëm në koordinim me ekipin mjekësor, skautët dhe Kryqin e Kuq", tha Shah në një postim në rrjetet sociale.

Ushtria e Nepalit tha se kishte dërguar helikopterë dhe personel të reagimit ndaj fatkeqësive në zonën e prekur.

"Puna për mbledhjen e detajeve të dëmit është duke u zhvilluar", tha ajo në një deklaratë.

Autoriteti i Energjisë Elektrike i Nepalit tha se rreth 430 megavat kapacitet prodhimi, përfshirë ato nga hidrocentralet dhe impiantet diellore, janë dëmtuar.

“Fatkeqësia ka dëmtuar objektet e prodhimit, transmetimit dhe shpërndarjes së Autoritetit… duke rezultuar në ndërprerje të furnizimit me energji elektrike”, tha ajo.

Tetë koreano-jugorë që punonin në një hidrocentral rezultojnë të zhdukur dhe 10 të tjerë mbetën të bllokuar, tha Ministria e Punëve të Jashtme e Koresë së Jugut.

Punëtorët ishin të punësuar nga dy kompani, Korea Energy dhe Doosan Enerbility Co, tha ministria, duke shtuar se Nepali ka dërguar një ekip shpëtimi për të kërkuar në zonën e prekur.

Ndërkohë, Koreja e Jugut ka krijuar një grup pune të udhëhequr nga ministri i jashtëm dhe planifikon të dërgojë në Nepal sa më shpejt të jetë e mundur një ekip të përbashkët reagimi të shpejtë që përfshin zyrtarë qeveritarë dhe autoritete zjarrfikëse dhe policore.

Orteku mund të ketë shkaktuar përmbytje

Shkaku i saktë i përmbytjeve të menjëhershme nuk u bë menjëherë i qartë. Ekspertët e klimës në Qendrën Ndërkombëtare për Zhvillim të Integruar Malor në Nepal thonë se një ortek nga një akullnajë ka të ngjarë të ketë shkaktuar përmbytjet.

Lumi Lhende Khola, një degë e lumit Bhote Koshi, përjetoi përmbytje maksimale të mërkurën, thanë ata.

“Lumi Lhende Khola është përmbytur dy herë në 14 muaj, këtë herë të shkaktuar nga një ortek shkëmbinjsh akulli nga një akullnajë në anën e Nepalit që bllokoi lumin dhe lëshoi një valë të papritur në rrjedhën e poshtme”, tha Saswata Sanyal, një specialiste për reduktimin e rrezikut nga fatkeqësitë në grupin e kërkimit të klimës.

Adhikari, aktivisti i klimës, i tha Al Jazeera-s se sistemet e paralajmërimit të hershëm janë thelbësore për të mbrojtur komunitetet.

“Kjo nuk mund të ndryshohet plotësisht sepse jemi në prag të katastrofës klimatike, por prapëseprapë mund t’i mbrojmë komunitetet tona”, tha ai.

Lumi Bhote Koshi buron në Tibet dhe derdhet në lumin Trishuli të Nepalit, i cili përfundimisht derdhet në Indi si lumi Gandak.

Një përmbytje vitin e kaluar në lumin Bhote Koshi vrau nëntë persona, 24 të tjerë rezultojnë të zhdukur, dhe përmbyti "Urën e Miqësisë" që lidh Nepalin dhe Kinën, duke ndërprerë transportin dhe tregtinë për disa muaj. Kjo përmbytje u shkaktua nga tharja e një liqeni supraglacial në Tibet, tha një monitorues rajonal i klimës.

Shirat musonike nga qershori deri në shtator shkaktojnë rregullisht përmbytje vdekjeprurëse dhe rrëshqitje toke në të gjithë Azinë Jugore.

Shkencëtarët thonë se ndryshimi i klimës po rrit frekuencën dhe intensitetin e ngjarjeve ekstreme të motit në rajon.

/Motilokal.com

 Navesh Chitrakar/Reuters