Sa mbrojtës është kondicioneri në parandalimin e vdekjeve mes temperaturave të larta dhe niveleve rekord të nxehtësisë? Studiuesit e Yale zbuluan se përdorimi i kondicionerit e uli numrin e vdekjeve vjetore që lidhen me nxehtësinë me gjysmën në SHBA, duke shpëtuar më shumë se 5,000 jetë në vit. Megjithatë, ndërsa kondicioneri është një mjet shumë efektiv për përshtatjen ndaj nxehtësisë, efektet e tij mbrojtëse zhduken pasi përdorimi kalon një pikë të caktuar. Në ditët me nxehtësi ekstreme, nivelet e rrezikut rriten edhe me përdorimin.

Studimet e mëparshme janë mbështetur vetëm në numrin e njësive të ajrit të kondicionuar në pronësi, por ky është studimi i parë kombëtar që vlerëson se sa përdorimi aktual i ajrit të kondicionuar shmang vdekshmërinë që lidhet me nxehtësinë.

Stresi nga nxehtësia është shkaku kryesor i vdekjeve që lidhen me motin dhe numri i njerëzve të ekspozuar ndaj nxehtësisë ekstreme po rritet me ndryshimet klimatike. Tre vitet e fundit kanë qenë më të nxehtat e regjistruara ndonjëherë. Temperaturat e larta lidhen me lodhjen nga nxehtësia, goditjen nga nxehtësia, sëmundjet kardiovaskulare, të frymëmarrjes dhe të veshkave.

Gjurmimi i përdorimit aktual të ajrit të kondicionuar

Studimi, i botuar në Nature Health, shqyrtoi 3,108 qarqe në të gjithë SHBA-në nga viti 2010 deri në vitin 2020 duke përdorur fusionACS të Yale-it, një platformë shkencore të të dhënave që bashkon anketat e familjeve në SHBA me mikrotë dhënat e Anketës së Komunitetit Amerikan.

"Grupi ynë i të dhënave na mundësoi të lidhim përdorimin e kondicionerit të ajrit me vdekshmërinë dhe temperaturën në një shkallë hapësinore kuptimplote", tha bashkautorja e studimit Narasimha Rao, profesoreshë e sistemeve të energjisë.

Shkencëtarët zbuluan se ajri i kondicionuar uli vdekshmërinë e shkaktuar nga nxehtësia me 57%. Numri më i madh i vdekjeve të shmangura u përqendrua në Florida dhe në rajonet Jugperëndimore dhe Bregun e Gjirit.

Ndezja e kondicionerit nuk shpëton jetë shtesë. Përkundrazi, përdorimi i moderuar ofron përfitimet më të mëdha. Përdorimi i tepërt i kondicionerit në ditët me nxehtësi mesatare mund të shpjegojë uljen e përfitimeve, thanë autorët.

Mbrojtja varet nga kostoja

Përdorimi i ajrit të kondicionuar varet gjithashtu nga përballueshmëria. Më shumë se një e katërta e familjeve në SHBA raportuan vështirësi në përballimin e përdorimit të energjisë.

"Për vite me radhë e kemi ditur që ajri i kondicionuar i mbron njerëzit nga nxehtësia ekstreme, por mund të hamendësonim vetëm nga sa, sepse të dhënat në dispozicion na tregonin se kush zotëronte një kondicioner, jo se kush mund të përballonte në të vërtetë përdorimin e një të tillë", tha Kai Chen, profesor i asociuar i epidemiologjisë në Shkollën e Shëndetit Publik të Yale-it.

Autorët vunë në dukje se efekti i fortë mbrojtës i kondicionerit kundër vdekshmërisë së atribuueshme të nxehtësisë tregon domosdoshmërinë e shëndetit publik për të adresuar nxehtësinë urbane duke e bërë kondicionerin të përballueshëm dhe duke gjelbëruar hapësirat urbane.

"Ky është një nga shumë studimet që po ndërmarrim për të kuptuar se si familjet me të ardhura të ulëta përballojnë nxehtësinë ekstreme", tha Rao. "Ndërsa disa zgjedhin të ndezin kondicionerët e tyre, të tjerë bëjnë zgjedhjen e pakëndshme të mbajtjes së nxehtësisë për të kursyer para për ushqim."

/Motilokal.com