Vjeshta është njëra nga katër stinët e vitit dhe shënon kalimin gradual nga ditët e nxehta të verës në ditët më të freskëta të vjeshtës. Gjatë kësaj periudhe, temperaturat fillojnë të ulen gradualisht, ditët shkurtohen, ndërsa netët zgjaten. Një nga shenjat më karakteristike të kësaj stine është ndryshimi i ngjyrës së gjetheve, të cilat marrin nuanca të verdha, portokalli, të kuqe dhe kafe.

Por, kur konsiderohet se fillon vjeshta?

Në kalendar ekzistojnë dy mënyra për përcaktimin e fillimit të saj: vjeshta astronomike dhe vjeshta meteorologjike. Të dyja përdorin kritere të ndryshme për përcaktimin e stinës.

Vjeshta astronomike

Kur flasim për fillimin e vjeshtës sipas astronomisë, i referohemi ekuinoksit të vjeshtës. Ky moment përcaktohet nga pozicioni i Tokës në orbitën e saj rreth Diellit dhe nga pjerrësia e boshtit të Tokës.

Në vitin 2026, vjeshta astronomike fillon më 23 shtator dhe përfundon më 21 dhjetor, kur nis dimri astronomik.

Stinët astronomike lidhen me katër pika kryesore të vitit: dy ekuinokset dhe dy solsticet. Ato përcaktohen nga pozicioni i Tokës në raport me Diellin dhe nga pjerrësia rreth 23.5 gradë e boshtit të saj rrotullues.

Vjeshta meteorologjike

Ndryshe nga astronomia, meteorologët i ndajnë stinët në periudha të rregullta prej nga tre muajsh. Kjo mënyrë e ndarjes e bën më të lehtë mbledhjen, krahasimin dhe analizimin e të dhënave klimatike dhe meteorologjike.

Sipas kalendarit meteorologjik, vjeshta fillon gjithmonë më 1 shtator dhe përfundon më 30 nëntor.

Stinët meteorologjike ndahen kështu:

• Pranvera: mars, prill, maj
• Vera: qershor, korrik, gusht
• Vjeshta: shtator, tetor, nëntor
• Dimri: dhjetor, janar, shkurt

Pra, nga pikëpamja meteorologjike, vjeshta ka filluar më 1 shtator, ndërsa nga pikëpamja astronomike ajo nis më 23 shtator.

Çfarë janë ekuinokset dhe solsticet?

Ekuinokset dhe solsticet janë momente të rëndësishme në ciklin astronomik të Tokës dhe lidhen me ndryshimin e stinëve.

Gjatë një viti ndodhin dy ekuinokse ai i pranverës dhe ai i vjeshtës si dhe dy solstice, solstici i verës dhe ai i dimrit.

Ekuinoksi i vjeshtës shënon momentin kur dita dhe nata janë afërsisht të barabarta në gjatësi. Pas këtij momenti, në hemisferën veriore, netët fillojnë të bëhen gradualisht më të gjata, ndërsa ditët më të shkurtra, deri në solsticin e dimrit.

Ndryshimi i stinëve lidhet me pjerrësinë e boshtit të Tokës dhe lëvizjen e saj rreth Diellit. Gjatë vjeshtës, hemisfera veriore fillon të jetë e orientuar gjithnjë e më pak drejt Diellit. Si rezultat, rrezet diellore bien më pak drejtpërdrejt dhe sasia e energjisë diellore që merr kjo pjesë e Tokës zvogëlohet, duke sjellë gradualisht uljen e temperaturave.

Kështu, edhe pse kalendari meteorologjik e konsideron 1 shtatorin si ditën e parë të vjeshtës, vjeshta astronomike nis më 23 shtator, me ekuinoksin e vjeshtës.

/Motilokal.com