Rritja mesatare globale e temperaturës pritet të kalojë pragun prej 1.5°C mbi nivelet para-industriale, me shumë gjasë brenda viteve të ardhshme, duke rritur rreziqet dhe ndikimet e ndryshimeve klimatike.

Megjithatë, sipas një raporti të ri të Programit të Kombeve të Bashkuara për Mjedisin (UNEP), ende ekziston mundësia që temperaturat të ulen më vonë dhe të rikthehen nën 1.5°C, nëse veprimet për klimën përshpejtohen ndjeshëm.

Raporti, i titulluar “Kufizimi i Tejkalimit”, propozon një rrugë të njohur si “tejkalim, kulm dhe rënie”. Sipas UNEP-it, kjo është rruga më e mirë e mbetur për të kufizuar sa më shumë rritjen e temperaturës dhe për të shkurtuar kohën gjatë së cilës ajo do të qëndrojë mbi 1.5°C.

“Duhet ta bëjmë tejkalimin mbi 1.5 gradë sa më të vogël dhe të shkurtër të jetë e mundur. Kjo kërkon një tejkalim të ambicies”, tha Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres.

Temperaturat më të larta, rreziqe më të mëdha

Skenari më optimist i përmendur në raport parashikon që temperatura globale të arrijë një maksimum prej rreth 1.8°C mbi nivelet para-industriale, përpara se të fillojë të ulet.

UNEP paralajmëron se çdo pjesë shtesë e një grade dhe çdo vit i kaluar në temperatura më të larta do të shtojë rreziqet klimatike.

Ndër ndikimet e pritshme janë:

• valë më të forta dhe më të gjata të të nxehtit;
• përmbytje dhe mot ekstrem më të shpeshtë;
• dëmtime të rënda të ekosistemeve;
• rrezik më i madh për furnizimin me ujë dhe ushqim;
• dëme në qytete dhe infrastrukturë;
• ndikime më të mëdha në shëndetin e njerëzve dhe ekonominë.

Raporti paralajmëron gjithashtu për rritjen e mundësisë së kalimit të pikave kritike klimatike, përfshirë destabilizimin e shtresave të mëdha të akullit, degradimin e pyjeve tropikale të Amazonës dhe ndryshimet në sistemet kryesore të qarkullimit oqeanik.

Kërkohen shkurtime të menjëhershme të emetimeve

Sipas UNEP-it, mënyra kryesore për të kufizuar rritjen e temperaturës është ulja e menjëhershme dhe e qëndrueshme e emetimeve të gazrave serrë, përfshirë metanin.

Raporti thekson gjithashtu rëndësinë e arritjes së emetimeve neto zero, ndërsa në një fazë më afatgjatë do të nevojiten edhe emetime neto negative dhe heqja e dioksidit të karbonit nga atmosfera.

Megjithatë, heqja e karbonit nuk duhet të shihet si zëvendësim për reduktimin e emetimeve. Ajo duhet të përdoret si një masë shtesë, me rregulla të forta dhe mbikëqyrje të kujdesshme.

“Nuk ka rezultate të mira nëse mbetemi mbi 1.5°C”

Drejtoresha Ekzekutive e UNEP-it, Inger Andersen, paralajmëroi se ndikimet klimatike tashmë po shfaqen me forcë në shumë pjesë të botës.

“Nuk ka rezultate të mira nëse mbetemi mbi 1.5°C”, tha Andersen, duke theksuar se valët ekstreme të nxehtësisë po tregojnë se pasojat klimatike mund të jenë më të shpejta, më të forta dhe më të kushtueshme.

Sipas saj, nevojiten veprime të menjëhershme për uljen e emetimeve, forcimin e përshtatjes dhe rritjen e rezistencës së komuniteteve ndaj ndryshimeve klimatike.

Mundësia ende ekziston, por koha po ngushtohet

UNEP thekson se rikthimi i temperaturave nën 1.5°C mbetet i mundur, por vitet e mosveprimit kanë bërë që disa pasoja të ndryshimeve klimatike tashmë të jenë të pakthyeshme.

Disa komunitete mund të përballen me zhvendosje, ndryshime të mënyrës së jetesës dhe dëme afatgjata në ekonomi e mjedis.

Mesazhi kryesor i raportit është i qartë: sa më shpejt të reduktohen emetimet dhe sa më i vogël të jetë tejkalimi i 1.5°C, aq më të mëdha janë mundësitë për të kufizuar dëmet klimatike në të ardhmen.

/Motilokal.com