A keni menduar ndonjëherë pse dritaret e aeroplanëve janë gjithmonë ovale ose të rrumbullakëta, dhe kurrë katrore si ato të shtëpive ose makinave?

Përgjigja nuk qëndron në estetikë, por në fizikë dhe në mësimet e nxjerra nga dy aksidentet e mëdha në fillim të epokës së aeroplanëve reaktivë.

Kur aeroplanët filluan të fluturonin në lartësi më të mëdha në vitet 1950, kabinat duhej të ishin të kompresuara në mënyrë që pasagjerët të mund të merrnin frymë normalisht. Megjithatë, dritaret katrore rezultuan të ishin një gabim fatal.

Me dritaret katrore, presioni brenda kabinës nuk shpërndahet në mënyrë të barabartë, por deri në 70 për qind e stresit total përqendrohet në katër qoshet e tyre të mprehta. Ky zgjerim dhe tkurrje e vazhdueshme e kabinës gjatë fluturimit çoi në lodhje të shpejtë të metalit dhe formimin e çarjeve në trup. Pasi dy aeroplanë u ndanë në ajër si pasojë e kësaj në vitin 1954, inxhinierët bënë një ndryshim kyç.

Dritaret e rrumbullakëta dhe ovale nuk kanë qoshe të mprehta, duke lejuar që presioni i ajrit të rrjedhë pa probleme dhe në mënyrë të barabartë në të gjithë sipërfaqen e kornizës. Është kjo formë e thjeshtë që ka parandaluar çarjet strukturore dhe e ka bërë aviacionin modern formën më të sigurt të transportit në botë.

/Motilokal.com