Një Vorbull e re Polare po formohet mbi Arktik, ndërsa stratosfera e Hemisferës Veriore po hyn në fazën e saj sezonale të ftohjes. Të dhënat e fundit tregojnë se sistemi po zhvillohet me ritme të shpejta, me rënie të temperaturave dhe të presionit në lartësi të mëdha.

Megjithatë, parashikimet sezonale për dimrin 2026/2027 sugjerojnë se kjo forcë fillestare mund të mos zgjasë gjatë gjithë sezonit. Modelet afatgjata sinjalizojnë një dobësim të mundshëm të Vorbullës Polare gjatë mesit të dimrit, veçanërisht në janar dhe shkurt 2027. Një faktor që mund të ndikojë në këtë zhvillim është edhe një El Niño i fuqishëm në Oqeanin Paqësor.

Vorbulla Polare është një qarkullim i madh atmosferik që formohet mbi rajonet polare gjatë dimrit. Ajo shtrihet nga troposfera deri në stratosferë dhe luan një rol të rëndësishëm në mënyrën se si shpërndahet ajri i ftohtë në Hemisferën Veriore.

Kur Vorbulla Polare është e fortë dhe e qëndrueshme, ajri shumë i ftohtë priret të mbetet i përqendruar rreth Arktikut. Në rast se ajo dobësohet ose çrregullohet, ajri i ftohtë mund të zhvendoset drejt gjerësive më të ulëta, duke favorizuar episode të ftohta në pjesë të Amerikës së Veriut dhe Evropës.

Një fillim i fortë i sezonit

Sipas të dhënave të fundit të paraqitura në parashikimet atmosferike, ftohja e stratosferës mbi Polin e Veriut ka nisur dhe pritet të intensifikohet gjatë javëve të ardhshme. Në lartësi rreth 30 kilometrash, një bërthamë e ftohtë po zhvillohet mbi rajonet polare, ndërsa presioni po pëson rënie.

Këto janë procese normale për këtë periudhë të vitit, pasi me shkurtimin e ditës dhe uljen e rrezatimit diellor, stratosfera e Arktikut nis të ftohet më shpejt. Diferenca e temperaturës mes rajoneve polare dhe atyre më jugore ndihmon në krijimin dhe forcimin e qarkullimit të Vorbullës Polare.

Parashikimet aktuale tregojnë se Vorbulla mund të jetë më e fortë se mesatarja në fillim të dimrit. Megjithatë, sinjalet ndryshojnë kur parashikimi zgjatet drejt janarit dhe shkurtit.

Modelet sezonale nga disa qendra meteorologjike tregojnë një tendencë për ngadalësimin e erërave stratosferike gjatë mesit të dimrit. Nëse ky sinjal realizohet, Vorbulla Polare mund të bëhet më e dobët dhe më e deformuar.

Çfarë ndodh nëse Vorbulla Polare dobësohet?

Një nga skenarët më të rëndësishëm që monitorohet gjatë dimrit është Ngrohja e Papritur Stratosferike, e njohur si SSW. Kjo ndodh kur temperatura në stratosferë rritet shumë shpejt dhe shoqërohet me ndryshime të mëdha në presion dhe erëra.

Një ngjarje e tillë mund ta dobësojë ndjeshëm Vorbullën Polare, ta zhvendosë atë ose, në raste më të fuqishme, ta ndajë në disa pjesë.

Por një pikë e rëndësishme është se dobësimi i Vorbullës Polare nuk do të thotë automatikisht se i gjithë Evropa ose Amerika e Veriut do të përjetojë një dimër të ashpër. Ndikimi në sipërfaqe varet nga mënyra se si ndryshon qarkullimi atmosferik dhe nga pozicioni i sistemeve të presionit.

Në rastet kur një ndërprerje e fuqishme e Vorbullës Polare ndikon edhe në troposferë, ajri i ftohtë mund të zbresë drejt gjerësive më të ulëta. Kjo mund të favorizojë periudha me temperatura nën mesatare dhe reshje bore në zona të caktuara të Shteteve të Bashkuara, Kanadasë dhe Evropës.

Efektet zakonisht nuk shfaqen menjëherë. Pas një ngjarjeje të fortë në stratosferë mund të duhen disa ditë deri në disa javë që ndryshimet të reflektohen më qartë në motin pranë sipërfaqes.

El Niño mund të luajë rol të rëndësishëm

Një tjetër element i rëndësishëm në parashikimet për dimrin 2026/2027 është zhvillimi i El Niños në Paqësorin tropikal.

El Niño lidhet me ngrohjen e pazakontë të ujërave të sipërfaqes në pjesët qendrore dhe lindore të Paqësorit tropikal dhe mund të ndikojë në qarkullimin atmosferik në një shkallë shumë të gjerë.

Sipas materialit të analizuar, modelet afatgjata po sinjalizojnë një ngjarje të fortë El Niño gjatë sezonit të ardhshëm. Një El Niño i fuqishëm mund të ndryshojë mënyrën se si valët atmosferike përhapen nga troposfera drejt stratosferës, duke krijuar kushte që mund të favorizojnë dobësimin e Vorbullës Polare.

Pikërisht për këtë arsye, kombinimi i El Niños së fuqishëm dhe sinjaleve për dobësimin e Vorbullës Polare po tërheq vëmendje në parashikimet afatgjata për dimrin e ardhshëm.

Megjithatë, parashikimi i një ngjarjeje specifike të Ngrohjes së Papritur Stratosferike disa muaj përpara nuk është i mundur me siguri të lartë. Modelet mund të tregojnë një prirje ose sinjal, por jo të përcaktojnë me saktësi se kur dhe në çfarë forme do të ndodhë një ndërprerje e Vorbullës.

Çfarë mund të sjellë dimri 2026/2027?

Në këtë fazë, tabloja që del nga parashikimet është e ndarë në dy pjesë. Fillimi i dimrit mund të karakterizohet nga një Vorbull Polare relativisht e fortë, ndërsa më vonë shfaqet një sinjal për dobësim dhe çrregullim të saj.

Nëse ky trend vazhdon gjatë muajve të ardhshëm, periudha e janarit dhe shkurtit mund të bëhet më interesante për zhvillimin e situatave të ftohta në gjerësitë e mesme.

Një Vorbull Polare e dobësuar mund të favorizojë depërtimin e masave të ftohta arktike drejt jugut. Në varësi të konfigurimit atmosferik, kjo mund të ndikojë në Amerikën e Veriut dhe në pjesë të Evropës, duke sjellë periudha të ftohta dhe, në disa raste, kushte të favorshme për reshje bore.

Edhe ngjarjet e kaluara tregojnë se ndërprerjet e Vorbullës Polare mund të shoqërohen me ndryshime të rëndësishme të temperaturave. Por ndikimi nuk është i njëjtë në çdo rast dhe nuk prek domosdoshmërisht të gjitha rajonet njëkohësisht.

Për Evropën, kjo do të thotë se një dobësim i Vorbullës Polare nuk mund të interpretohet që tani si garanci për një dimër të ftohtë apo me shumë borë. Për të përcaktuar se cilat zona mund të preken, duhet të analizohen edhe pozicionet e anticikloneve dhe cikloneve, drejtimi i rrymave ajrore dhe zhvillimi i temperaturave në Atlantikun e Veriut.

Në fund, sinjali kryesor për dimrin 2026/2027 është një Vorbull Polare që nis sezonin relativisht të fortë, por mund të humbasë forcën gjatë mesit të dimrit. El Niño i fuqishëm mund të jetë një nga faktorët që kontribuon në këtë ndryshim.

Megjithatë, bëhet fjalë për një parashikim me rreze të gjatë dhe me pasiguri të konsiderueshme. Pamja do të bëhet shumë më e qartë gjatë vjeshtës dhe në fillim të dimrit, kur modelet do të kenë më shumë të dhëna për të vlerësuar sjelljen reale të stratosferës dhe lidhjen e saj me motin në sipërfaqe.

Burimi: Severe-Weather.eu/Motilokal.com