Ekspertët thonë se përballja me ndryshimet klimatike mund të ndihmojë në zbutjen e ndikimit të El Niños në të ardhmen.

El Niño nuk mund të ndalet, por ekspertët thonë se përgatitja më e mirë dhe masat për klimën mund të ndihmojnë në reduktimin e dëmeve, si tani ashtu edhe në të ardhmen.

El Niño “Godzilla” ka mbërritur dhe tashmë po thyen rekorde që bota do të kishte preferuar të mos i shihte të thyheshin.

Temperaturat e sipërfaqes së detit në Oqeanin Paqësor ekuatorial kanë tejkaluar tashmë nivelin më të lartë të regjistruar gjatë çdo episodi të mëparshëm të El Niños, ndërsa fenomeni vazhdon të forcohet. Ekspertët vlerësojnë se, nga qershori 2026 deri në shkurt 2027, temperaturat ekstreme të lidhura me këtë fenomen mund të kontribuojnë në rreth 451 mijë vdekje shtesë.

Parashikimet kanë ngritur alarmin te agjencitë meteorologjike, autoritetet shëndetësore dhe qeveritë në mbarë botën. Organizata Botërore Meteorologjike ka ndërmarrë një mobilizim të paprecedentë për t'u përgatitur për kushtet ekstreme të motit që priten.

“El Niño po zmadhohet para syve tanë”, deklaroi në fillim të shtatorit ish Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, António Guterres. “Planeti ndodhet në ujëra të panjohura dhe këto ujëra po ngrohen.”

Megjithatë, edhe pse qeveritë po përgatiten për atë që mund të jetë një vit shkatërrues me mot ekstrem, ekspertët thonë se ende mund të bëhet shumë për të kufizuar dëmet, si tani ashtu edhe në të ardhmen.

Pse është kaq shqetësues ky El Niño?

Përtej rekordeve, shqetësimi kryesor lidhet me atë që një El Niño me këtë intensitet mund të sjellë për motin në mbarë botën gjatë muajve të ardhshëm.

Një episod i El Niños nis në Oqeanin Paqësor, por ndikimet e tij mund të ndihen në mbarë globin. Kur ujërat pranë ekuatorit bëhen jashtëzakonisht të ngrohta, ato çlirojnë nxehtësi në atmosferë, duke rritur temperaturat globale dhe duke ndryshuar shpërndarjen e reshjeve.

Me temperaturat e oqeaneve tashmë në nivele rekord, ky El Niño mund të sjellë valë më intensive të nxehti, thatësira dhe reshje të dendura në rajonet më të cenueshme, si dhe të shtyjë temperaturat globale drejt niveleve të reja rekord. Për këtë arsye, ai ka marrë nofkat “Godzilla” dhe “Super El Niño”.

Disa prej këtyre ndikimeve tashmë po ndihen. India ka përjetuar reshje musonike nën mesataren, ndërsa Afrika Jugore përballet me rrezik të shtuar për thatësira.

Edhe pse Evropa nuk pritet të përjetojë ndikimet më të rënda të drejtpërdrejta, El Niño mund të ndikojë në motin dimëror. Ndërkohë, thatësirat ose dështimi i të korrave në pjesë të tjera të botës mund të ndërpresin furnizimin me produkte ushqimore që importohen në Evropë.

Kërcënimi ka nxitur tashmë qeveritë në mbarë botën të ndërmarrin masa. Këtë muaj, guvernatori i Kalifornisë, Gavin Newsom, shpalli paraprakisht gjendjen e jashtëzakonshme për t'u përgatitur ndaj përmbytjeve të mundshme, rrëshqitjeve të dheut, erozionit bregdetar dhe stuhive të fuqishme dimërore.

Si mund të përgatitemi për një El Niño të pashmangshëm?

Pavarësisht të gjitha masave përgatitore, një gjë mbetet e pashmangshme: El Niño është një fenomen natyror. Megjithatë, edhe pse nuk mund ta parandalojmë, parashikimet na japin disa muaj kohë për t'u përgatitur.

“Çelësi është menaxhimi i ujit dhe përgatitja për ndryshimet në vendin dhe kohën kur bien reshjet”, thotë Davide Faranda, drejtor kërkimi në Qendrën Kombëtare Franceze për Kërkime Shkencore dhe një nga autorët kryesorë të Panelit Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike të OKB-së.

Sipas tij, qeveritë mund të ruajnë dhe shpërndajnë ujin në mënyrë më të kujdesshme, të kontrollojnë më mirë përdorimin e rezervuarëve dhe ujërave nëntokësore, të përshtatin kalendarët bujqësorë dhe praktikat e ujitjes, si dhe të përgatisin komunitetet për thatësira ose përmbytje.

Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë ka ofruar gjithashtu këshilla konkrete. Sipas zyrtarëve të FAO-s, fermerët mund të reduktojnë humbjet duke ndryshuar periudhat e mbjelljes, duke ujitur në orët më të freskëta të ditës, duke ruajtur ujë përpara periudhave të thatësirës dhe duke marrë masa për të mbrojtur të mbjellat dhe bagëtinë nga temperaturat ekstreme.

Disa qeveri kanë rritur edhe mbështetjen financiare.

Mbretëria e Bashkuar ka premtuar deri në 15 milionë paund, rreth 17 milionë euro, për të ndihmuar vendet më të cenueshme të përgatiten për këtë El Niño. Fondet do të përdoren për masa që variojnë nga vaksinimi i bagëtive përpara thatësirave, deri te forcimi i banesave përpara përmbytjeve dhe ofrimi i mbështetjes financiare për fermerët përpara dështimit të të korrave.

Masat për klimën mund të kufizojnë dëmet në të ardhmen

Shumica e episodeve të El Niños rrisin temperaturën mesatare globale me rreth 0.2 gradë Celsius. Edhe pse kjo mjafton për të shkaktuar kushte ekstreme të motit në pjesë të Jugut Global, kjo përbën vetëm një pjesë të ngrohjes shtesë të shkaktuar nga ndryshimet klimatike.

Djegia e lëndëve djegëse fosile ka bërë që temperaturat mesatare të sipërfaqes së Tokës të jenë rreth 1.3 deri në 1.4 gradë Celsius mbi nivelet paraindustriale, duke krijuar kushtet për verën përvëluese në Evropë, e cila u shoqërua me thatësira masive dhe zjarre.

Ndikimet e El Niños përforcohen, pra, nga një botë që tashmë po ngrohet. Kjo është një nga arsyet pse viti 2025 ishte viti i tretë më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë, madje më i nxehtë se viti 2016, i cili ishte një vit i El Niños, pavarësisht ndikimit ftohës natyror të fenomenit La Niña.

Hulumtimet e fundit sugjerojnë gjithashtu se ndryshimet klimatike po e bëjnë El Niñon më të fuqishëm. Një studim i publikuar në gusht konstatoi se episodet e El Niños janë 36 për qind më të fuqishme krahasuar me periudhën para industrializimit, një prirje që studiuesit e lidhën me ngrohjen e shkaktuar nga aktiviteti njerëzor.

Nëse ndryshimet klimatike po e bëjnë El Niñon më të fuqishëm, atëherë përgatitja ka kufijtë e saj. Megjithatë, Faranda thotë se ulja e emetimeve mund të bëjë një ndryshim të madh në planin afatgjatë.

Një planet më i nxehtë nënkupton më shumë temperatura ekstreme, presion më të madh mbi burimet ujore dhe, në disa zona, më shumë reshje. Reduktimi i emetimeve nuk do ta ndalonte ciklin natyror klimatik që shkakton El Niñon, shpjegon ai, por do të reduktonte ngrohjen e shkaktuar nga aktiviteti njerëzor, e cila po i bën këto kërcënime edhe më të rënda.

Kjo do të thotë se dëmet nuk janë plotësisht jashtë kontrollit tonë.

“Ne nuk mund ta eliminojmë El Niñon përmes masave për klimën”, thotë Faranda, “por mund të reduktojmë shkallën në të cilën ndryshimet klimatike i bëjnë pasojat e tij më të rënda.”

/Euronews/Motilokal.com