Me rezolutën 54/68 të 6 dhjetorit 1999, Asambleja e Përgjithshme shpalli Javën Botërore të Hapësirës, për të festuar kontributet e shkencës dhe teknologjisë hapësinore në përmirësimin e gjendjes njerëzore.

Java Botërore e Hapësirës është eventi më i madh vjetor hapësinor në botë. Ajo ndihmon në ndërtimin e fuqisë punëtore të së nesërmes duke frymëzuar studentët; demonstron mbështetje të dukshme publike për programin hapësinor; edukon publikun rreth aktiviteteve hapësinore; dhe nxit bashkëpunimin ndërkombëtar në përhapjen dhe edukimin në hapësirë.

Çdo vit, Bordi i Drejtorëve të Shoqatës së Javës Botërore të Hapësirës përzgjidhet një temë në bashkëpunim të ngushtë me Zyrën e OKB-së për Çështjet e Hapësirës. Tema u ofron udhëzime të gjera pjesëmarrësve të Javës Botërore të Hapësirës mbi përmbajtjen e programeve të tyre. Tema është zgjedhur për të rritur më tej ndikimin e Javës Botërore të Hapësirës mbi të gjithë njerëzimin, duke përdorur një temë uniforme në nivel global.

Më 4 tetor 1957, lëshimi në hapësirën e jashtme i satelitit të parë të Tokës të prodhuar nga njeriu, Sputnik 1, hapi rrugën për eksplorimin e hapësirës. Një dekadë më vonë, më 10 tetor 1967, hyri në fuqi Traktati mbi Parimet që Rregullojnë Aktivitetet e Shteteve në Eksplorimin dhe Përdorimin e Hapësirës së Jashtme, duke përfshirë Hënën dhe Trupat e Tjerë Qiellorë.

Shkenca dhe teknologjia hapësinore dhe zbatimet e tyre po përdoren gjithnjë e më shumë për të mbështetur një gamë të gjerë aktivitetesh të Kombeve të Bashkuara. Të paktën 25 entitete të Kombeve të Bashkuara dhe Grupi i Bankës Botërore përdorin rregullisht zbatime hapësinore. Ato japin kontribute të rëndësishme dhe nganjëherë thelbësore në punën e Kombeve të Bashkuara, duke përfshirë zbatimin e rekomandimeve të konferencave të mëdha botërore dhe atyre të Konferencës së Tretë të Kombeve të Bashkuara mbi Eksplorimin dhe Përdorimet Paqësore të Hapësirës së Jashtme (UNISPACE III), si dhe mbështetjen drejt zhvillimit të qëndrueshëm.

Si pasojë, koordinimi, bashkëpunimi dhe sinergjia janë thelbësore që këto aktivitete të kryhen në mënyrë efektive nga sistemi i Kombeve të Bashkuara. Sesionet vjetore të Takimit Ndër-Agjenci mbi Aktivitetet në Hapësirë të Jashtme janë mjetet kryesore për arritjen e kësaj sinergjie. Efektiviteti i Takimit është rritur më tej nga mbajtja, që nga viti 2004, e një sesioni të hapur informal menjëherë pas përfundimit të Takimit, si një mjet për të angazhuar Shtetet Anëtare, në një mjedis të drejtpërdrejtë dhe informal, në zhvillimet e rëndësishme që lidhen me hapësirën në sistemin e Kombeve të Bashkuara. Axhenda e Takimit Ndër-Agjenci rishikohet në çdo sesion dhe përshtatet me nevojat aktuale operative.

OKB dhe Hapësira

Që nga fillimi i Epokës së Hapësirës, Kombet e Bashkuara e kuptuan se hapësira i shtoi një dimension të ri ekzistencës së njerëzimit. Familja e Kombeve të Bashkuara përpiqet vazhdimisht të shfrytëzojë përfitimet unike të hapësirës për përmirësimin e të gjithë njerëzimit.

Duke njohur interesin e përbashkët të njerëzimit në hapësirën e jashtme dhe duke kërkuar t'u përgjigjet pyetjeve se si hapësira e jashtme mund të ndihmojë në dobi të popujve të Tokës, Asambleja e Përgjithshme miratoi rezolutën e saj të parë në lidhje me hapësirën e jashtme, rezolutën 1348 (XIII) të titulluar "Çështja e Përdorimit Paqësor të Hapësirës së Jashtme".

Më 10 tetor 1967, hyri në fuqi "Magna Carta e Hapësirës", e njohur edhe si Traktati mbi Parimet që Rregullojnë Aktivitetet e Shteteve në Eksplorimin dhe Përdorimin e Hapësirës së Jashtme, duke përfshirë Hënën dhe Trupat e Tjerë Qiellorë.

Sot, Zyra e Kombeve të Bashkuara për Çështjet e Hapësirës së Jashtme (UNOOSA) është zyra e Kombeve të Bashkuara përgjegjëse për promovimin e bashkëpunimit ndërkombëtar në përdorimet paqësore të hapësirës së jashtme. UNOOSA shërben si sekretariat për komitetin e vetëm të Asamblesë së Përgjithshme që merret ekskluzivisht me bashkëpunimin ndërkombëtar në përdorimet paqësore të hapësirës së jashtme: Komiteti i Kombeve të Bashkuara për Përdorimet Paqësore të Hapësirës së Jashtme (COPUOS).

UNOOSA është gjithashtu përgjegjëse për zbatimin e përgjegjësive të Sekretarit të Përgjithshëm sipas ligjit ndërkombëtar të hapësirës dhe për mirëmbajtjen e Regjistrit të Kombeve të Bashkuara të Objekteve të Nisura në Hapësirë.

/Motilokal.com