Bashkimi Evropian ka deklaruar se moda e shpejtë do të mbajë përgjegjësi për cilësinë e veshjeve, kimikatet toksike dhe mbetjet!

Nusa Urbancic është drejtoreshë e fushatave në Fondacionin Changing Markets, e cila bashkëpunon me OJQ-të për të ekspozuar praktikat e papërgjegjshme të korporatave dhe për të nxitur ndryshimin drejt një ekonomie më të qëndrueshme. Ajo thotë se shumica e rrobave që veshim janë në thelb naftë dhe gaz. Lëndët djegëse fosile janë në qendër të modës së shpejtë, modelit të saj të biznesit dhe maleve të mbeturinave.

Historia e modës së shpejtë nisi në vitin 2000, kur poliesteri kaloi pambukun si fibra më e përdorur. I lirë dhe i adaptueshëm, tani përdoret në dy të tretat e të gjitha tekstileve. Midis 2000 dhe 2014, prodhimi i veshjeve u dyfishua, me konsumatorin mesatar tani që blen 60 për qind më shumë veshje krahasuar me 15 vjet më parë, duke i mbajtur ato përgjysmë. Për shkak se është shumë e lirë dhe e vështirë për t'u ricikluar, shumica e këtyre rrobave përfundojnë si mbeturina, digjen ose groposen.

Por markat e modës iu shmangën me sukses rregullores për dekada duke u mbështetur në skema të dobëta vullnetare dhe të tjera greenwash. Kjo është gati të ndryshojë.

Këtë javë, BE u bë rajoni i parë botëror që njohu lidhjen midis modës së shpejtë dhe karburanteve fosile dhe shpalli legjislacionin ambicioz për ta bërë modën më rrethore.

Këtë javë, BE u bë rajoni i parë botëror që njohu lidhjen midis modës së shpejtë dhe lëndëve djegëse fosile.

Ne do të duhet të presim derisa të dalin më shumë detaje në vitin 2023, por pika qendrore e planeve të saj është një skemë e Përgjegjësisë së Zgjeruar të Prodhuesit në mbarë BE-në. Kjo do të bëjë që markat e modës, si Boohoo, H&M dhe Zara, të paguajnë një tarifë mbeturinash për çdo artikull që shesin. Sa më pak ekologjik të jetë artikulli, aq më i lartë është tarifa.

Nëse bëhet mirë, kjo do të nxisë ripërdorimin e tekstilit, riciklimin dhe do të reduktojë ndjeshëm mbetjet. Siç tregon raporti i fundit i Fondacionit Changing Markets, kjo tarifë duhet të shoqërohet me objektiva ambicioze të ripërdorimit dhe riciklimit, si dhe me kriteret e Ekodizajnit, masat që zyrtarët e BE-së premtuan se do të paraqiten në detaje në vitin 2024.

Çfarë ndodh me artikujt e pa shitur dhe pse janë kaq të dëmshëm për mjedisin?

Zyrtarët po kërkojnë gjithashtu të ndalojnë shkatërrimin e artikujve të pa shitur dhe të përmirësojnë rregullat për eksportet e mbetjeve të tekstilit, të cilat arritën në 1.4 milion ton në vitin 2020. Shumë nga këto rroba të përdorura aktualisht përfundojnë në tregjet e veshjeve të përdorura në vende si Gana.

Por nga 15 milionë veshjet që dërgohen në Ganë çdo javë, rreth 40 për qind janë të pavlefshme pas mbërritjes dhe përfundojnë në deponi gjigante djegëse ose duke ndotur lumenjtë dhe plazhet e vendit.

Evropianët me qëllime të mira që dhurojnë rrobat e tyre për bamirësi mund të jenë në fakt duke kontribuar në problemet e ndotjes diku tjetër. Kështu që unë mirëpres që zyrtarët tani do të fillojnë të zhvillojnë kritere për të dalluar midis mbeturinave dhe produkteve të tekstilit të përdorura dhe gjithashtu rritjen e transparencës në tregtinë globale të tekstileve të përdorura.

Komisioni Evropian po premton gjithashtu se do të godasë larjen e gjelbër, e cila është e përhapur në industrinë e modës. Hetimi ynë vitin e kaluar ka treguar se 59 për qind e pretendimeve të tyre të gjelbra janë të rreme ose mashtruese.

Një taktikë e tillë është trendi në rritje i modës për t'i kthyer shishet e mbeturinave plastike në rroba. Ajo që nuk po na thonë është se kjo modë është një biletë me një drejtim për në deponi dhe djegie.

Për fat të mirë, zyrtarët e BE-së e kanë parë këtë mashtrim, duke e quajtur atë një shqetësim në rritje dhe do të inkurajojnë markat që të përqendrojnë kreativitetin dhe investimin e tyre në riciklim.

Markat e modës së shpejtë na kanë shitur iluzionin e qëndrueshmërisë për një kohë të gjatë dhe ndoshta do ta luftojnë këtë lëvizje të zyrtarëve të BE-së me gjithçka që kanë.

Por konsumatorët evropianë duan veshje më të mira dhe më jetëgjata dhe markat evropiane kanë burimet dhe mjetet për ta bërë këtë realitet./Motilokal.com